Hà Nội 'chốt' quy hoạch lại dân cư ngoài đê cho 'siêu' dự án sông Hồng

Động thái này được xem là bước đi đáng chú ý trong quá trình hiện thực hóa "siêu" dự án sông Hồng từng gây chú ý trước đó với tổng mức đầu tư khoảng 714.000 tỷ đồng và cơ chế đối ứng quỹ đất lên tới hơn 5.000 ha.

Theo kết luận mới được ban hành, 2 cơ quan cơ bản thống nhất với đề xuất điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng của nhà đầu tư. Định hướng đặt ra không chỉ là xây dựng tuyến đại lộ ven sông, mà còn hình thành trục không gian xanh trung tâm, trung tâm kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị sáng tạo dọc hai bên sông Hồng.

Đáng chú ý nhất là chủ trương tái thiết toàn bộ khu vực dân cư ngoài đê.

Nhiều năm qua, khu vực ven sông Hồng đã tồn tài nhiều khu dân cư mật độ cao nhưng hạ tầng thiếu đồng bộ và luôn đối mặt nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa lũ. Trong khi đó, đây lại là quỹ đất hiếm hoi còn khả năng mở rộng không gian phát triển của Hà Nội.

Theo đề xuất của liên danh Địa ốc Đại Quang Minh - THACO - Hòa Phát (nhà đầu tư), dự án có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh khoảng 714.000 tỷ đồng, triển khai trên phạm vi rộng dọc sông Hồng. Để tạo nguồn lực thực hiện, nhà đầu tư đề xuất cơ chế đối ứng hơn 5.000 ha đất.

Con số này đã tạo ra nhiều tranh luận bởi quy mô rất lớn, tương đương diện tích của nhiều quận nội thành cộng lại.

Dẫu vậy, trong bối cảnh Hà Nội đang đứng trước áp lực thiếu không gian phát triển, quá tải hạ tầng và nhu cầu tái thiết đô thị cũ ngày càng lớn, nhiều chuyên gia cho rằng việc khai thác quỹ đất để đầu tư hạ tầng không phải mô hình xa lạ.

Điều quan trọng nằm ở cách quản lý và sử dụng quỹ đất đối ứng. Nếu chỉ phục vụ phát triển nhà ở thương mại, dự án có thể tạo thêm áp lực dân số và hạ tầng cho khu vực trung tâm. Nhưng nếu nguồn lực đất đai được ưu tiên cho công viên, không gian công cộng, giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các trung tâm kinh tế mới, diện mạo đô thị ven sông Hồng có thể thay đổi hoàn toàn.

Trong kết luận mới đây, cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn thoát lũ thông qua tính toán mô hình thủy lực đầy đủ, đồng thời nghiên cứu chỉnh trị dòng chảy sông Hồng trong tổng thể hệ thống sông Tích, Nhuệ, Đáy.

Các phương án nghiên cứu đập dâng trên sông Hồng và sông Đuống cũng được đặt ra nhằm phục vụ điều tiết nguồn nước và chỉnh trị cảnh quan.

Bên cạnh câu chuyện hạ tầng và bất động sản, bài toán lớn khác là tái định cư và sinh kế của người dân ngoài đê.

Khác với các dự án giải phóng mặt bằng thông thường, nhiều khu dân cư ven sông gắn với làng nghề truyền thống và cấu trúc cộng đồng tồn tại hàng chục năm.

Vì vậy, Hà Nội định hướng không xóa bỏ các làng nghề như Bát Tràng, Kim Lan, Văn Đức hay vùng đào Nhật Tân, mà bảo tồn và phát triển theo mô hình không gian văn hóa - du lịch trải nghiệm gắn với kinh tế sáng tạo.

Nếu được triển khai đúng hướng, dự án không chỉ tạo ra tuyến đại lộ ven sông mới, mà còn có thể mở ra cuộc tái thiết đô thị lớn nhất của Hà Nội nhiều thập niên qua. Sau nhiều năm chủ yếu coi sông Hồng là hành lang thoát lũ, Hà Nội đang đứng trước tham vọng biến dòng sông này thành trục phát triển chiến lược mới của Thủ đô.