Giá vàng bật tăng mạnh, đỉnh lịch sử đã trong tầm với?

Giá dầu hạ nhiệt và xác suất Fed tăng lãi suất giảm đã đưa vàng trở lại trên mốc 4.200 USD/ounce, nhưng khả năng tái lập đỉnh lịch sử còn phụ thuộc vào diễn biến lạm phát, lợi suất trái phiếu và độ tin cậy của chính sách tiền tệ Mỹ.

Đà phục hồi cũng kéo sự chú ý trở lại nhóm cổ phiếu khai thác vàng, vốn được một số chuyên gia đánh giá có định giá thấp hơn đáng kể so với thị trường chung.

Hướng tới tuần tăng mạnh nhất kể từ tháng 1

Vào lúc 11h ngày 7/8 theo giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay tăng 0,6% lên 4.264 USD/ounce. Kim loại quý đã tăng hơn 5% kể từ đầu tuần và hướng tới tuần tăng mạnh nhất kể từ tháng 1.

Hợp đồng vàng kỳ hạn tại Mỹ cùng thời điểm tăng 0,3%, lên 4.312 USD/ounce.

Trước đó, hợp đồng vàng giao tháng 8 kết thúc phiên 6/8 ở mức 4.242 USD/ounce, giảm nhẹ 3,8 USD trong ngày nhưng vẫn tăng 192,9 USD, tương đương 4,8%, so với cuối tuần trước, theo MarketWatch.

Đây là sự đảo chiều đáng kể sau giai đoạn vàng mất phần lớn động lực tăng. Giá vàng giao ngay từng lập đỉnh lịch sử 5.594,82 USD/ounce vào tháng 1 năm nay, sau đó giảm khoảng 30% và có thời điểm xuống dưới 4.000 USD.

MarketWatch cho rằng trong giai đoạn vàng suy yếu, sự chú ý của nhà đầu tư chuyển sang cổ phiếu bán dẫn và các doanh nghiệp liên quan trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, vàng bắt đầu lấy lại sức hút khi triển vọng lãi suất và lạm phát thay đổi.

Động lực trực tiếp trong tuần này đến từ giá dầu suy yếu trước kỳ vọng căng thẳng Trung Đông có thể hạ nhiệt và eo biển Hormuz được mở cửa trở lại. Giá năng lượng thấp hơn giúp giảm áp lực lạm phát, qua đó hạn chế nhu cầu Fed phải tiếp tục tăng lãi suất.

Matt Simpson, nhà phân tích cấp cao tại StoneX, nhận định hy vọng về hòa bình tại Trung Đông đã làm giảm kỳ vọng lạm phát, tạo điều kiện để vàng bứt lên sau nhiều tuần tích lũy trên 4.000 USD.

"Mốc 4.000 USD đã chứng tỏ là một vùng hỗ trợ vững chắc", Simpson được Reuters dẫn lời. Chuyên gia này cho rằng biến động sau báo cáo việc làm Mỹ có thể tạo nhiễu trong ngắn hạn, nhưng diễn biến giá đang cho thấy vàng có khả năng tiếp tục phục hồi về khu vực 4.600 USD/ounce.

Trong một phân tích riêng về yếu tố mùa vụ, Simpson cho biết dữ liệu từ năm 2000 cho thấy tháng 8 là tháng có mức tăng trung bình và trung vị cao nhất của vàng trong quý III. Giá vàng tăng trong khoảng 64% số tháng 8, với mức tăng trung bình khoảng 5,5% trong những năm ghi nhận kết quả dương.

Tai Wong, một nhà giao dịch kim loại độc lập, cũng cho rằng dòng tiền đang quay lại thị trường kim loại quý khi xác suất Fed tăng lãi suất giảm, đồng USD suy yếu và căng thẳng liên quan Iran có dấu hiệu tạm lắng.

"Những nhà đầu tư đi trước đang quay lại với kim loại quý khi khả năng tăng lãi suất đã giảm so với tuần trước", Wong nhận xét sau phiên vàng tăng mạnh ngày 5/8.

Hai lực đẩy khác nhau của vàng

Đà tăng hiện nay phản ánh hai cơ chế có vẻ trái chiều nhưng diễn ra ở những khung thời gian khác nhau.

Trong ngắn hạn, giá dầu giảm làm dịu áp lực lạm phát, qua đó giảm khả năng Fed phải nâng lãi suất. Lãi suất và lợi suất trái phiếu thấp hơn có lợi cho vàng vì kim loại quý không đem lại lợi tức định kỳ.

Theo CME FedWatch Tool ngày 7/8, các nhà giao dịch đánh giá xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9 ở mức 55%, giảm từ 63% một tuần trước.

Tuy nhiên, trong trung hạn, lạm phát kéo dài và những nghi ngờ về khả năng kiểm soát giá cả của Fed cũng có thể thúc đẩy nhu cầu nắm giữ vàng như một tài sản phòng vệ.

Noah Weisberger, Trưởng bộ phận cổ phiếu tại BCA Research, cho rằng đà tăng của vàng và cổ phiếu khai thác vàng phản ánh lo ngại của nhà đầu tư về triển vọng lạm phát cũng như hiệu quả của chính sách chống lạm phát.

Theo Weisberger, mức độ lo ngại gia tăng sau cuộc họp báo tháng 7 của Chủ tịch Fed Kevin Warsh, khi ngân hàng trung ương Mỹ quyết định giữ nguyên lãi suất. Nếu lạm phát tiếp tục cao và uy tín của Fed suy giảm, giá vàng cùng cổ phiếu khai thác vàng có thể được hỗ trợ.

Dù vậy, khả năng Fed tăng lãi suất chưa hoàn toàn bị loại bỏ. Chủ tịch Fed chi nhánh St. Louis Alberto Musalem cho rằng Fed đáng lẽ nên nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm tại cuộc họp ngày 29/7, thay vì giữ biên độ lãi suất ở 3,5-3,75%.

"Các đợt tăng lãi suất sớm, từ từ sẽ ít gây gián đoạn và ít tốn kém hơn so với những thay đổi mạnh hơn về sau", ông Musalem nói.

Những phát biểu này cho thấy chính sách của Fed vẫn là rủi ro hai chiều đối với vàng. Nếu lạm phát giảm nhanh, kỳ vọng tăng lãi suất có thể tiếp tục suy yếu và hỗ trợ kim loại quý. Ngược lại, dữ liệu kinh tế mạnh hoặc giá dầu phục hồi có thể buộc thị trường nâng trở lại dự báo lãi suất, gây sức ép lên vàng.

Khả năng lập đỉnh mới vì thế chưa phải kịch bản chắc chắn. Mức giá 4.254 USD/ounce sáng 7/8 vẫn thấp hơn khoảng 24% so với đỉnh tháng 1.

Đợt tăng hơn 5% trong tuần cho thấy vàng đã thoát khỏi vùng suy yếu dưới 4.000 USD/ounce. Nhưng để xác nhận một chu kỳ tăng mới và trở lại đỉnh lịch sử, thị trường vẫn cần thêm tín hiệu từ lạm phát, lao động Mỹ, giá dầu và đường hướng chính sách của Fed.

BCA Research khuyến nghị mua cổ phiếu khai thác vàng

Bên cạnh vàng vật chất, hợp đồng tương lai và các quỹ mô phỏng giá vàng như SPDR Gold Shares, cổ phiếu khai thác vàng đang được xem là một cách tiếp cận có độ nhạy cao hơn với đà tăng của kim loại quý.

Trong báo cáo công bố ngày 3/8, Noah Weisberger, Trưởng bộ phận cổ phiếu, và Rishabh Shah, chuyên gia phân tích cấp cao tại BCA Research, cho biết nhóm nghiên cứu khuyến nghị nắm vị thế mua đối với VanEck Gold Miners ETF (GDX), trong bối cảnh vàng và cổ phiếu khai thác vàng đều đã điều chỉnh khoảng 25% so với đỉnh tháng 1 và nhóm hàng hóa của BCA giữ quan điểm tích cực về vàng.

"Cổ phiếu khai thác vàng tạo ra một công cụ phòng vệ gắn với vàng trước những kịch bản vĩ mô có khả năng gây bất lợi cho thị trường cổ phiếu", hai tác giả viết.

BCA cho rằng sức hấp dẫn của nhóm khai thác vàng không chỉ phụ thuộc vào triển vọng giá kim loại quý. Khả năng sinh lời, kỷ luật đầu tư vốn và chất lượng bảng cân đối kế toán của nhiều doanh nghiệp trong ngành đã được cải thiện, trong khi mức độ liên hệ với rủi ro AI tương đối thấp.

Theo Weisberger, rủi ro trên thị trường trái phiếu là "một phần động lực" để nhóm của ông bổ sung vàng hoặc cổ phiếu khai thác vàng vào danh mục.

Theo số liệu FactSet, GDX quản lý khoảng 25,4 tỷ USD và nắm giữ 59 cổ phiếu khai thác tại 9 quốc gia. Quỹ được giao dịch với P/E 12 tháng gần nhất khoảng 14,1 lần và P/E dự phóng 10,4 lần, thấp hơn đáng kể so với mức tương ứng 28,1 lần và 20,2 lần của S&P 500.

Mức định giá thấp tạo dư địa cho cổ phiếu khai thác nếu giá vàng tiếp tục tăng và biên lợi nhuận được cải thiện. Tuy nhiên, nhóm này cũng mang đồng thời rủi ro của giá vàng và thị trường cổ phiếu. Chi phí năng lượng, tiền lương, chất lượng mỏ, biến động tỷ giá và chính sách tại quốc gia sở tại đều có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận.