Giá dầu hạ nhiệt, chứng khoán tăng mạnh khi Mỹ - Iran kỳ vọng đạt thỏa thuận khung

Thông tin Mỹ và Iran đang tiến gần một bản ghi nhớ một trang nhằm chấm dứt chiến tranh đã kéo giá dầu giảm mạnh và thổi bùng tâm lý ưa rủi ro trên thị trường tài chính toàn cầu.

Thị trường dầu và tài chính toàn cầu đang phản ứng mạnh trước thông tin Mỹ và Iran tiến gần một thỏa thuận khung nhằm chấm dứt chiến tranh, mở lại Eo biển Hormuz và khởi động các cuộc đàm phán chi tiết hơn về chương trình hạt nhân của Tehran.

Theo Axios, Nhà Trắng tin rằng Washington và Tehran đang tiến gần một bản ghi nhớ một trang gồm 14 điểm. Văn kiện này có thể tuyên bố chấm dứt chiến tranh và mở ra giai đoạn đàm phán 30 ngày về các điều khoản chi tiết hơn, bao gồm hạn chế chương trình hạt nhân Iran, mở lại Eo biển Hormuz và dỡ bỏ một phần các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Phố Wall lập kỷ lục trong phiên 6/5

Tại Mỹ, các chỉ số chứng khoán chính đồng loạt tăng mạnh trong phiên 6/5 nhờ kỳ vọng căng thẳng Trung Đông hạ nhiệt, giá dầu giảm và nhóm cổ phiếu công nghệ tiếp tục dẫn dắt thị trường.

Theo đó, chỉ số S&P 500 tăng 1,46%, Nasdaq Composite tăng 2,03%, còn Dow Jones Industrial Average tăng 1,24%. S&P 500 và Nasdaq cùng đóng cửa ở mức kỷ lục, trong khi đà tăng của Dow Jones được hỗ trợ bởi tâm lý lạc quan về thỏa thuận Mỹ - Iran và kết quả kinh doanh tích cực của nhóm công nghệ.

Cổ phiếu Advanced Micro Devices, Inc. (AMD) tăng gần 19% lên mức cao kỷ lục sau khi công ty đưa ra dự báo doanh thu quý cao hơn kỳ vọng nhờ nhu cầu mạnh đối với chip trung tâm dữ liệu. Đà tăng của AMD kéo theo nhiều cổ phiếu bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, góp phần thúc đẩy Nasdaq vượt trội so với các chỉ số còn lại.

Ngoài yếu tố công nghệ, thị trường còn được hỗ trợ bởi giá dầu giảm sâu. Brent có thời điểm giảm gần 8% về quanh 101 USD/thùng, giúp giảm lo ngại rằng giá năng lượng cao sẽ tiếp tục gây áp lực lên lạm phát và chi tiêu tiêu dùng.

Chứng khoán châu Á tiếp tục đi lên ngày 7/5

Đà hưng phấn từ Phố Wall lan sang châu Á trong phiên 7/5. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản tăng hơn 4% để lần đầu tiên chạm ngưỡng 62.000 điểm trong phiên sáng, khi thị trường Nhật mở cửa trở lại sau kỳ nghỉ. Chỉ số Topix tăng 2,02% lên 3.803,95 điểm.

Tại Hàn Quốc, thị trường cũng ghi nhận đà tăng mạnh nhờ nhóm bán dẫn. Chỉ số KOSPI vượt mốc 7.000 điểm lần đầu tiên, trong khi cổ phiếu Samsung Electronics tăng mạnh và vượt mốc vốn hóa 1.000 tỷ USD, qua đó vượt Berkshire Hathaway về giá trị thị trường.

Tại Hong Kong và Trung Quốc đại lục, tâm lý thị trường cũng tích cực hơn. Chỉ số Hang Seng và Shanghai Composite đều tăng hơn 1%, trong khi thị trường khu vực nhìn chung được hỗ trợ bởi kỳ vọng Mỹ - Iran có thể đạt thỏa thuận và rủi ro giá dầu giảm bớt.

Giá dầu giảm sâu nhưng chưa hết biến động

Tín hiệu ngoại giao mới kéo giá dầu giảm mạnh trong phiên 6/5. Giá Brent giảm 7,83% xuống 101,27 USD/thùng, còn WTI giảm khoảng 7% xuống 95,08 USD/thùng, phản ánh kỳ vọng rằng Eo biển Hormuz có thể được mở lại và rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu sẽ giảm.

Tuy nhiên, giá dầu sau đó hồi nhẹ khi nhà đầu tư đánh giá lại khả năng thỏa thuận được ký và thực thi. Giá dầu WTI giao sau tăng hơn 1% lên mức 96,29 USD/thùng vào sáng nay.

Sự thận trọng này phản ánh thực tế rằng bản ghi nhớ Mỹ - Iran vẫn chưa hoàn tất, Iran chưa đưa ra phản hồi cuối cùng và nhiều điểm nhạy cảm vẫn còn bỏ ngỏ, đặc biệt là thời hạn tạm dừng làm giàu uranium, số phận kho uranium làm giàu cao và lộ trình dỡ bỏ trừng phạt.

Ông Trump vừa đàm phán, vừa đe dọa oanh kích mạnh hơn

Dù thị trường phản ứng tích cực với triển vọng hòa bình, thông điệp từ Nhà Trắng vẫn mang tính hai mặt. Một mặt, ông Trump nói có "cơ hội rất tốt" để đạt thỏa thuận với Iran và đã tạm dừng "Project Freedom", chiến dịch của Mỹ nhằm hộ tống tàu thương mại qua Eo biển Hormuz, để tạo thêm không gian cho đàm phán.

Mặt khác, ông Trump vẫn duy trì sức ép quân sự. Ông cảnh báo rằng nếu không đạt được thỏa thuận, Mỹ sẽ quay lại "cách cũ", đồng thời nói Iran có thể bị oanh kích mạnh hơn nếu không chấp nhận thỏa thuận hòa bình.

Ông cũng khẳng định Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân và tuyên bố lượng uranium làm giàu của Tehran sẽ được đưa sang Mỹ, dù một số chi tiết của đề xuất vẫn còn gây tranh cãi.

Điều này cho thấy chiến lược của ông Trump vẫn là kết hợp giữa ngoại giao và sức ép tối đa. Việc tạm dừng chiến dịch hộ tống tàu qua Hormuz giúp phát tín hiệu xuống thang, nhưng lệnh phong tỏa hải quân và lời đe dọa tái oanh kích vẫn được giữ như đòn bẩy buộc Tehran nhượng bộ.

Tâm lý tích cực nhưng rủi ro chưa biến mất

Đối với thị trường tài chính, kịch bản Mỹ - Iran đạt MOU sẽ có ý nghĩa lớn. Nếu Eo biển Hormuz được mở lại và giá dầu tiếp tục hạ nhiệt, áp lực lạm phát năng lượng tại Mỹ, châu Âu và châu Á có thể giảm, qua đó hỗ trợ chứng khoán, đặc biệt là nhóm công nghệ, hàng không, du lịch, vận tải và tiêu dùng.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn đáng kể. Iran đang xem xét đề xuất của Mỹ nhưng vẫn khẳng định chỉ chấp nhận một thỏa thuận "công bằng". Trong khi đó, các điều khoản về chương trình hạt nhân, việc đưa uranium làm giàu ra khỏi Iran và mức độ dỡ bỏ trừng phạt có thể tiếp tục là điểm nghẽn trong đàm phán.

Vì vậy, đà tăng của chứng khoán và cú giảm của dầu hiện chủ yếu phản ánh kỳ vọng hơn là kết quả chắc chắn. Nếu Tehran chấp thuận bản ghi nhớ, giá dầu có thể tiếp tục chịu áp lực giảm và thị trường cổ phiếu có thêm động lực.

Ngược lại, nếu đàm phán đổ vỡ hoặc lời đe dọa quân sự của ông Trump trở thành hành động, phần bù rủi ro địa chính trị có thể nhanh chóng quay lại, kéo dầu tăng và gây áp lực lên các tài sản rủi ro.