Gần 10% sinh viên đại học TP.HCM đối diện với nguy cơ thất nghiệp

Điểm nghẽn lao động trình độ cao

Dữ liệu từ thống kê mới nhất của Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM cho thấy, trong quý I/2026, doanh nghiệp TP.HCM dành 82.762 vị trí việc làm đợi người lao động. Trong khi đó, có khoảng 52.641 người đăng ký tìm việc, cho thấy thị trường xuất hiện tình trạng thiếu hụt lao động cục bộ rõ rệt.

Áp lực thâm hụt nhân lực này đã thúc đẩy một cuộc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong việc thu hút nguồn cung hiện có. Hệ quả là các đơn vị sử dụng lao động buộc phải chủ động điều chỉnh, gia tăng các chính sách phúc lợi, đãi ngộ và linh hoạt hóa tiêu chí tuyển dụng để gia tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Vế cơ cấu, lao động phổ thông tiếp tục chiếm ưu thế. Trong khi nguồn cung lao động trình độ Đại học chiếm 13,08%, nhu cầu tuyển dụng ở nhóm này chỉ chiếm 4,41%. Điều này phản ánh đặc điểm của thị trường lao động thành phố hiện nay vẫn còn nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng thâm dụng lao động phổ thông.

Mặt khác, cho thấy doanh nghiệp chưa lựa chọn hệ thống dịch vụ việc làm công là giải pháp ưu tiên cho việc tìm kiếm nguồn nhân lực “chất lượng”, cũng đặt ra thách thức cho dịch vụ việc làm công trong việc cạnh tranh cung ứng nhân lực, hỗ trợ cho doanh nghiệp.

Dự báo của Trung tâm này cho thấy, trong quý II/2026, nhiều doanh nghiệp khả năng sẽ tiếp tục điều chỉnh chính sách tiền lương và đãi ngộ đối với các vị trí lao động phổ thông và công nhân kỹ thuật nhằm thu hút nguồn nhân lực.

Để doanh nghiệp và người lao động 'tìm thấy nhau'

Để giải quyết điểm nghẽn, Trung tâm Dịch vụ Việc làm cho rằng, cần phát triển mạng lưới việc làm tại chỗ và hỗ trợ đời sống người lao động. Đồng thời, giảm áp lực cho nội đô bằng cách kết nối việc làm vùng ven, số hóa công tác kết nối và linh hoạt hóa mô hình sử dụng lao động, tăng cường minh bạch thông tin thị trường lao động.

Đặc biệt, định hướng lại nguồn cung trình độ cao bằng cách tăng cường hoạt động tư vấn đối với nhóm lao động trình độ Đại học (6.887 người) nhằm hỗ trợ bổ sung kỹ năng thực hành, đáp ứng tốt hơn các vị trí như quản lý sản xuất hoặc R&D (5,30% nhu cầu tuyển dụng).

Cùng với đó, đẩy mạnh đào tạo chuyển đổi nghề, tập trung vào nhóm lao động trình độ THPT (23.507 người) nhằm bổ sung nguồn nhân lực cho các ngành vận hành máy và sản xuất, vốn đang có nhu cầu tuyển dụng cao.

Ghi nhận của phóng viên Nhadautu.vn cho thấy, hàng chục doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực trọng điểm như tài chính - ngân hàng, kiểm toán, công nghệ, thương mại điện tử, sản xuất, logistics…, đang trải thảm đợi 5.000 lao động trình độ đại học, nhất là Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH).

Theo đại diện doanh nghiệp, các sinh viên đại học khối ngành kinh tế đã có những kỹ năng cơ bản như đọc báo cáo tài chính, hiểu về dòng tiền...

"Vào công ty, các bạn sẽ được đào tạo thêm nhiều về những kỹ năng mềm như giao tiếp, tư vấn... vì đặc thù công việc sẽ tương tác trực tiếp với khách hàng. Chúng tôi sẵn sàng vào tận trường để "săn" lao động có trình độ phù hợp", đại diện một doanh nghiệp chia sẻ.

Trong khi đó, về phía cơ sở giáo dục, hàng loạt những hoạt động kết nối, ngày hội việc làm được tổ chức để có thể kết nối sinh viên với các doanh nghiệp có vị trí việc làm phù hợp.

Trả lời báo chí, PGS. TS. Bùi Quang Hùng, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) cho biết, từ năm 2020, UEH đã triển khai chương trình "Kết nối cộng đồng - Lan tỏa tri thức - Hành động bền vững".

"Sau 5 năm, chúng ta có thể tự hào nhìn lại một nền tảng kết nối rộng mở đã được hình thành – nơi hơn 1.500 đối tác cùng đồng hành, hàng trăm hoạt động hợp tác được triển khai, hơn 213 tỷ đồng học bổng được trao đến hàng chục ngàn người học, cùng vô số cơ hội học tập, nghiên cứu và trải nghiệm thực tiễn được mở ra cho sinh viên", ông Hùng nói.

Theo đại diện UEH, sự kiện được định vị như một không gian kết nối và đối thoại chiến lược, nơi nhà trường - doanh nghiệp - người học cùng gặp gỡ và định hình các chuẩn mực mới cho nguồn nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi kinh tế - xã hội. Tại đây, người tham gia được tiếp cận cơ hội việc làm, trực tiếp trải nghiệm quy trình tuyển dụng thông qua các hoạt động phỏng vấn 1:1, tư vấn hướng nghiệp, hoàn thiện hồ sơ và tương tác sâu với nhà tuyển dụng.

Qua đó, hiểu rõ hơn về yêu cầu thị trường, chủ động nâng cao năng lực; đồng thời doanh nghiệp cũng tiếp cận sớm nguồn nhân lực tiềm năng và tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo.

Theo ông Hùng, bước sang năm 2026, UEH xác định chuyển sang giai đoạn "đồng kiến tạo".

Ở giai đoạn này, nhà trường và các đối tác không chỉ dừng lại ở việc kết nối hay đóng góp nguồn lực, mà còn cùng tham gia thiết kế, triển khai và lan tỏa các giải pháp cho những vấn đề của giáo dục và xã hội, hướng đến các giá trị bền vững, dài hạn.