Fed giữ lãi suất, Chủ tịch Warsh đối mặt 'chia rẽ' nội bộ

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục giữ lãi suất không đổi nhưng ba phiếu phản đối theo hướng thắt chặt cho thấy sức ép tăng lãi suất đang lớn dần, đặt Chủ tịch Kevin Warsh trước bài toán khó trong việc đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%.

Ba phiếu đòi tăng lãi suất

Sau cuộc họp kéo dài hai ngày 28-29/7, Ủy ban Thị trường mở Liên bang Mỹ (FOMC) bỏ phiếu với tỷ lệ 9-3 để duy trì lãi suất quỹ liên bang trong khoảng 3,5-3,75%.

Đây là lần thứ năm liên tiếp Fed không thay đổi lãi suất và là cuộc họp chính sách thứ hai dưới sự điều hành của Chủ tịch Kevin Warsh.

Tuy nhiên, quyết định giữ nguyên lãi suất vấp phải phản đối của Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack, Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari và Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan. Cả ba đều muốn nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa biên độ mục tiêu lên 3,75-4%.

Theo truyền thông quốc tế, việc ba thành viên cùng bất đồng với một chủ tịch Fed ngay trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ là điều hiếm gặp. Mức độ phản đối sớm đối với ông Warsh lớn nhất kể từ khi ông Arthur Burns bắt đầu lãnh đạo Fed vào năm 1970.

Điều đáng chú ý là ba quan chức trên cũng từng bất đồng tại cuộc họp cuối cùng do người tiền nhiệm Jerome Powell chủ trì hồi tháng 4. Khi đó, họ chưa yêu cầu tăng lãi suất ngay nhưng không đồng tình với tín hiệu cho thấy bước đi tiếp theo của Fed có thể là nới lỏng chính sách.

Đến cuộc họp tháng 7, quan điểm của nhóm này đã chuyển thành yêu cầu tăng lãi suất cụ thể.

Trong thông cáo chính sách, Fed nhận định hoạt động kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng với tốc độ vững chắc, bất chấp mức độ bất định cao một phần do xung đột ở Trung Đông. Tăng trưởng năng suất và đầu tư vốn vẫn mạnh, số việc làm mới theo kịp mức tăng của lực lượng lao động, trong khi tỷ lệ thất nghiệp ít thay đổi.

Ở chiều ngược lại, lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2%, một phần do các cú sốc nguồn cung làm giá cả tăng tại một số lĩnh vực, trong đó có năng lượng.

So với tháng 6, phần đánh giá kinh tế trong thông cáo tháng 7 gần như không thay đổi. Điều này cho thấy đa số FOMC chưa cho rằng những diễn biến mới đủ để buộc ngân hàng trung ương Mỹ lập tức điều chỉnh lãi suất.

Ông Warsh cam kết không "dao động"

Tại cuộc họp báo sau quyết định của FOMC, Chủ tịch Kevin Warsh tái khẳng định quyết tâm đưa lạm phát trở lại mục tiêu, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng Fed có thể ngầm chấp nhận một mức lạm phát cao hơn 2%.

Ông Warsh cho rằng hơn 5 năm lạm phát vượt mục tiêu không thể được xử lý chỉ trong 9 tuần hoặc dựa vào một tháng giá cả giảm nhẹ. Fed sẽ không "dao động" trong việc khôi phục ổn định giá cả, ông nhấn mạnh.

Vẫn như tuyên bố khi mới nhậm chức, ông Warsh không đưa ra tín hiệu rõ ràng về thời điểm tăng lãi suất. Ông chỉ cho biết FOMC sẽ không ngần ngại hành động khi cần thiết và phù hợp.

Cách tiếp cận trên phản ánh phong cách truyền thông mà tân Chủ tịch Fed theo đuổi, đó là hạn chế đưa ra định hướng chính sách trước và không cam kết phản ứng theo một kịch bản dữ liệu cụ thể.

Ông Warsh từng cho rằng việc Fed phát tín hiệu quá chi tiết có thể khiến thị trường phụ thuộc vào từng phát biểu của quan chức, thay vì tự đánh giá triển vọng kinh tế. Vì vậy, dưới sự lãnh đạo mới, FOMC đã loại bỏ phần định hướng về bước đi lãi suất tiếp theo khỏi thông cáo chính sách.

Sau cuộc họp tháng 7, ông Warsh nói cảm thấy yên tâm khi thị trường trái phiếu trong giai đoạn giữa hai cuộc họp phản ứng dựa trên đánh giá riêng, thay vì chạy theo biểu đồ dự báo lãi suất "dot plot" hoặc phát biểu của các thành viên Fed.

Tuy nhiên, việc không cung cấp định hướng rõ ràng cũng khiến thị trường khó xác định ngưỡng điều kiện để Fed tăng lãi suất. Đây là điểm khác biệt đáng kể so với cách điều hành thiên về tạo đồng thuận và định hướng kỳ vọng của ông Powell.

Việc giữ nguyên lãi suất cho thấy đa số FOMC vẫn muốn phân biệt giữa lạm phát bắt nguồn từ nhu cầu trong nước với phần tăng giá do những cú sốc nguồn cung bên ngoài.

Giá năng lượng tăng sau khi xung đột Trung Đông leo thang có thể đẩy lạm phát toàn phần lên cao, nhưng tăng lãi suất không thể trực tiếp làm tăng nguồn cung dầu hoặc giải quyết gián đoạn vận tải.

Tương tự, làn sóng đầu tư vào trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo đang thúc đẩy nhu cầu điện, thiết bị, xây dựng và vốn. Đây vừa là nguồn gây sức ép giá trong ngắn hạn, vừa có thể nâng năng suất và khả năng tăng trưởng không gây lạm phát của kinh tế Mỹ trong dài hạn.

Quan điểm của đa số FOMC dường như là lãi suất hiện hành đã đủ hạn chế để kiềm chế phần lạm phát xuất phát từ cầu, trong khi Fed nên chờ thêm dữ liệu trước khi phản ứng với các cú sốc còn chưa rõ thời gian kéo dài.

Kathy Bostjancic, kinh tế trưởng của Nationwide, nhận định số lượng phiếu bất đồng cao cho thấy các nhà hoạch định chính sách của Fed ngày càng nghiêng theo hướng cứng rắn.

Tuy nhiên, bà cho rằng Fed vẫn có thể và nên giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại của năm, bởi lãi suất cao hơn không thể giải quyết cú sốc nguồn cung năng lượng từ Trung Đông, cũng không làm chậm hoạt động đầu tư vào AI đang gây áp lực tăng giá.

Cuộc họp tháng 9 trở thành tâm điểm

Trước quyết định ngày 29/7, thị trường đã định giá khoảng 33% khả năng Fed tăng lãi suất ngay trong tháng 7. Sau cuộc họp, xác suất tăng 0,25 điểm phần trăm tại kỳ họp ngày 15-16/9 được công cụ FedWatch của CME ghi nhận ở khoảng 57%.

Omair Sharif, Chủ tịch hãng dự báo Inflation Insights, cho rằng FOMC có thể tăng lãi suất trong tháng 9, trừ khi thị trường lao động suy yếu mạnh hoặc lạm phát cơ bản trong tháng 7 và tháng 8 giảm về gần tốc độ 2% tính theo năm.

Từ nay đến cuộc họp tiếp theo, Fed sẽ nhận thêm hai báo cáo về lạm phát và hai báo cáo việc làm. Các dữ liệu này sẽ giúp FOMC đánh giá liệu đợt giảm áp lực giá gần đây có bền vững hay chỉ là biến động tạm thời.

Phản ứng của thị trường sau quyết định không hoàn toàn đồng nhất. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn hai năm giảm, trong khi lợi suất kỳ hạn dài tăng, khiến đường cong lợi suất dốc lên rõ rệt. Lợi suất trái phiếu 30 năm có lúc vượt 5,2%, mức cao nhất kể từ năm 2007.

Diễn biến này cho thấy nhà đầu tư giảm bớt kỳ vọng Fed sẽ nhanh chóng tăng lãi suất ngắn hạn, nhưng vẫn lo ngại về lạm phát và chi phí vốn trong dài hạn. Chỉ số USD giảm khoảng 0,3%, còn giá vàng giao ngay tăng gần 2%.

Quyết định tháng 7 vì vậy không đóng lại khả năng tăng lãi suất. Trái lại, ba phiếu phản đối để ngỏ khả năng về một cuộc tranh luận nóng hơn tại kỳ họp chính sách vào tháng 9.