Eo Hormuz được 'mở hoàn toàn', giá dầu lao dốc

Cả Mỹ và Iran vừa ra tuyên bố Eo biển Hormuz đã được mở cửa cho tất cả các tàu thương mại trong thời gian lệnh ngừng bắn giữa hai bên còn hiệu lực, song hành với lệnh ngừng bắn ở Li-băng.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi ra thông báo như trên trong một bài đăng trên mạng xã hội X. Ông cũng cho biết việc mở lại này theo "tuyến đường phối hợp" như đã được cơ quan quản lý cảng và hàng hải của Iran công bố.

Các nhà phân tích vận tải cho rằng tuyên bố này ám chỉ một tuyến đường chạy gần bờ biển Iran. Dự kiến lệnh ngừng bắn hai tuần sẽ hết hiệu lực vào ngày 21/4.

Ít phút sau thông báo của Iran, Tổng thống Donald Trump phản hồi trên mạng xã hội Truth Social: "Iran vừa thông báo rằng eo biển iran đã hoàn toàn mở cửa và sẵn sàng cho việc lưu thông tự do".

Tuy vậy, trong một thông báo sau đó, ông Trump cho biết Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran "cho đến khi thỏa thuận của chúng ta với Iran xong 100%".

"Quá trình này sẽ diễn ra rất nhanh trong bởi hầu hết các điểm (của thỏa thuận) đã được đàm phán rồi", ông Trump nói thêm.

Giá dầu lao dốc

Sau thông báo của Ngoại trưởng Iran, giá dầu giảm hơn 11%, nối tiếp đà giảm trước đó. Theo đó, giá dầu Brent giao sau giảm 11,12 USD, tương đương 11,2%, xuống còn 88,27 USD/thùng vào lúc 18h11 (giờ Việt Nam). Tương tự, giá dầu thô WTI của Mỹ giảm 12% xuống còn 83,29 USD/thùng.

"Những bình luận từ Ngoại trưởng Iran cho thấy sự giảm căng thẳng miễn là thỏa thuận ngừng bắn được duy trì. Sau đây, cần xem liệu số lượng tàu chở dầu đi qua eo biển có tăng đáng kể hay không", nhà phân tích Giovanni Staunovo của UBS bình luận.

Giá dầu đã giảm vào đầu phiên giao dịch do khả năng đàm phán tiếp theo giữa Mỹ và Iran vào cuối tuần và thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày giữa Li-băng và Israel làm dấy lên hy vọng của các nhà đầu tư rằng cuộc chiến ở Trung Đông có thể sắp kết thúc.

Trước chiến tranh, khoảng 20% lượng dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Nhưng lưu lượng tàu chở dầu giảm mạnh sau khi Iran bắt đầu tấn công các tàu thuyền vào đầu cuộc chiến, gây ra tình trạng thiếu hụt dầu khí trên thị trường thế giới, đẩy giá xăng, dầu diesel và khí đốt lên cao.

Nghi ngờ về tuyên bố của Iran

Iran trước đây đã tuyên bố rằng eo biển mở cửa cho vận tải biển. Song các chuyên gia về eo biển Hormuz cho rằng tuyên bố của ông Araghchi cần được xem xét thận trọng.

"Điều đó không đồng nghĩa với tự do hàng hải", Martin Navias, tác giả của cuốn sách "Chiến tranh tàu chở dầu: Cuộc tấn công vào tàu thương mại trong cuộc khủng hoảng Iran-Iraq", cho biết.

Về phần mình, các lực lượng Mỹ đã bắt đầu phong tỏa phía đông eo biển Hormuz từ đầu tuần này, nhằm ngăn chặn các tàu ra vào các cảng của Iran.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) 17/4 đã đăng tải một video cho thấy các quan chức Mỹ chỉ đạo một tàu hàng quay trở lại cảng của Iran. Đây là một trong 19 tàu đã tuân thủ chỉ thị của lực lượng Mỹ quay đầu và trở về Iran, CENTCOM thông báo.

Theo New York Times, những lời đảm bảo của Iran chưa đủ tin đối với các công ty vận tải biển lớn, vốn ngần ngại cho tàu đi qua eo biển, ngay cả những tàu đã bị mắc kẹt ở đó hàng tuần, nếu không có những đảm bảo an ninh chắc chắn hơn.

"Trên lý thuyết, điều này trông rất tuyệt", Alexis Ellender, một nhà phân tích tại Kpler, một công ty theo dõi dữ liệu hàng hải, cho biết, mặc dù ông nói thêm rằng ông Ellender dự đoán sẽ mất một thời gian - vài tuần, chứ không phải vài ngày - trước khi có sự gia tăng đáng kể về số lượng tàu đi qua.

Nhưng một số công ty nhỏ hơn có thể sẵn sàng nối lại hoạt động vận tải nếu họ có được bảo hiểm với mức giá phải chăng. Theo số liệu của Kpler, khoảng 900 tàu đã bị mắc cạn ở Vịnh Ba Tư kể từ khi nổ ra chiến sự ngày 28/2.

Thị trường chứng khoán, vốn đã nhanh chóng phục hồi sau đợt bán tháo do chiến tranh gây ra hồi tháng 3, đã tăng điểm sau thông báo này. Chỉ số S&P 500 tăng 0,5% khi sàn New York mở cửa.

Chỉ số này đã lấy lại những điểm đã mất do xung đột gây ra và đạt mức cao kỷ lục mới trong tuần này. Hiện chỉ số đang trên đà tăng điểm tuần thứ ba liên tiếp, đánh dấu chuỗi tăng điểm tốt nhất kể từ tháng 10/2025.