Dữ liệu và AI đang trở thành những năng lực cốt lõi của ngành bảo hiểm

Chiều 31/7, tại Đà Nẵng, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam tổ chức hội thảo cấp cao Bảo hiểm Việt Nam 2026 với chủ đề "Tái định hình tương lai bảo hiểm với Dữ liệu, AI và Chuyển đổi bền vững".

Công nghệ tái định hình ngành bảo hiểm

Ông Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cho biết, sau hơn ba thập kỷ hình thành và phát triển, thị trường bảo hiểm Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là một bộ phận quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia.

Không chỉ góp phần bảo vệ người dân và doanh nghiệp trước các rủi ro, ngành bảo hiểm còn là kênh huy động nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, thúc đẩy đầu tư và góp phần bảo đảm an sinh xã hội.

Theo ông Việt, thị trường bảo hiểm đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao. Tốc độ tăng trưởng không còn chỉ được đo bằng quy mô doanh thu hay số lượng hợp đồng, mà phụ thuộc nhiều hơn vào chất lượng dịch vụ, năng lực quản trị rủi ro, mức độ đổi mới sáng tạo và khả năng xây dựng niềm tin bền vững với khách hàng.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động, cùng với những thách thức từ biến đổi khí hậu, rủi ro an ninh mạng, già hóa dân số và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, ngành bảo hiểm cần thích ứng với những yêu cầu hoàn toàn mới. Khách hàng ngày nay không chỉ mong muốn được bồi thường nhanh chóng mà còn kỳ vọng doanh nghiệp bảo hiểm có thể đồng hành, dự báo và hỗ trợ phòng ngừa rủi ro ngay từ sớm.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, công nghệ, đặc biệt là dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành những năng lực cốt lõi của ngành bảo hiểm hiện đại. Khi được khai thác hiệu quả và có trách nhiệm, dữ liệu và AI không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn tạo điều kiện để thấu hiểu khách hàng sâu sắc hơn, phát triển các sản phẩm phù hợp và cung cấp dịch vụ chủ động, cá nhân hóa.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh công nghệ không phải là đích đến. Giá trị của chuyển đổi số nằm ở việc ứng dụng công nghệ để củng cố niềm tin, nâng cao chất lượng dịch vụ và xây dựng một thị trường bảo hiểm minh bạch, an toàn, phát triển bền vững. Đây là quá trình đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp bảo hiểm, các đối tác công nghệ và toàn bộ hệ sinh thái.

Còn ông Ngô Việt Trung, Cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát bảo hiểm - Bộ Tài chính cho biết, sự phát triển của AI không chỉ là câu chuyện của từng doanh nghiệp riêng lẻ mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, các đơn vị phát triển công nghệ, tổ chức nghiên cứu và các đối tác trong hệ sinh thái.

Theo ông Trung, đối với ngành bảo hiểm trong giai đoạn hiện nay, khi AI, dữ liệu và khả năng chống chịu không còn là lựa chọn mà đã trở thành những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp. 

Do đó, với vai trò cơ quan quản lý sẽ tiếp tục đồng hành và hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo trong thị trường bảo hiểm Việt Nam.

Ông Trung thông tin thêm, đối với hai trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, Bộ Tài chính đang xây dựng các chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mạnh vào công nghệ, dữ liệu và AI; đồng thời triển khai các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) với nhiều ưu đãi dành cho các doanh nghiệp công nghệ hoạt động tại hai trung tâm này.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính cũng đang phối hợp với Bộ KH&CN nghiên cứu, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung cho ngành bảo hiểm. Hệ thống dữ liệu này sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong định phí (pricing), thẩm định rủi ro, phát hiện gian lận và phát triển các giải pháp quản trị hiện đại.

Cần xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu

Ông Kevin Kwon, Tổng Giám đốc Prudential Việt Nam, nhận định AI đang đi theo quỹ đạo phát triển tương tự Internet vài thập kỷ trước. Nếu Internet từng chỉ được xem là một công cụ hỗ trợ thì nay đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống. AI cũng sẽ sớm được tích hợp sâu vào mọi hoạt động, tác động đến cách con người ra quyết định, sáng tạo và giải quyết vấn đề.

Theo ông, thách thức không nằm ở việc AI có trở thành một phần của cuộc sống hay không, mà là liệu xã hội có đủ niềm tin để đón nhận công nghệ này. Niềm tin vào AI cần được xây dựng trên ba nền tảng gồm minh bạch trong vận hành, trách nhiệm trong việc sử dụng và sự công bằng đối với các kết quả mang lại cho khách hàng.

Khi niềm tin trở thành nền tảng, AI sẽ không chỉ là một công cụ mà sẽ trở thành đối tác đồng hành trong việc định hình tương lai của ngành bảo hiểm.

Ông Kevin Kwon cho rằng, việc củng cố niềm tin đòi hỏi sự chung tay của các doanh nghiệp bảo hiểm, cơ quan quản lý, đội ngũ phân phối và tư vấn, cùng các đối tác công nghệ.

Trong khi đó, ông Bạch Ngọc An, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Công nghệ, Công ty Cổ phần Bảo hiểm OPES cho biết, AI đang tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với ngành bảo hiểm trên toàn cầu và xu hướng này cũng diễn ra mạnh mẽ tại Việt Nam. Hầu hết doanh nghiệp bảo hiểm đã ứng dụng AI ở các mức độ khác nhau và xem AI cùng tự động hóa là ưu tiên công nghệ hàng đầu trong giai đoạn tới.

Theo ông An, AI mang lại ba nhóm giá trị cốt lõi cho doanh nghiệp bảo hiểm, gồm nâng cao năng lực đánh giá và quản trị rủi ro; tự động hóa quy trình vận hành và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng.

Để phát triển AI trong ngành bảo hiểm, ông An kiến nghị cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, ban hành các hướng dẫn cụ thể về ứng dụng AI để doanh nghiệp có cơ sở triển khai thống nhất.

Đồng thời, cần có các chương trình hỗ trợ về nguồn lực, đào tạo và tư vấn kỹ thuật, cũng như xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa các doanh nghiệp trên cơ sở bảo đảm an toàn, bảo mật nhằm nâng cao hiệu quả các mô hình AI, đặc biệt trong công tác phòng chống gian lận bảo hiểm.