Du lịch Việt Nam không thể mãi làm theo cách cũ

Du lịch bước vào cuộc cạnh tranh mới

Tại HORECFEX Vietnam 2026 - Diễn đàn Công nghệ, đổi mới sáng tạo và cung ứng dành cho ngành khách sạn và du lịch, ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng, du lịch Việt Nam đã trải qua một thời gian dài tăng trưởng mạnh, nhưng chủ yếu theo chiều rộng, dựa trên sự gia tăng về số lượng khách.

"Chúng ta đang bước sang một giai đoạn mới. Sau khi phục hồi từ COVID-19, sự cạnh tranh trở nên khốc liệt hơn, đặc biệt ở các yếu tố về chất lượng, giá trị, sự thông minh, xanh, bền vững và đặc biệt là yếu tố bản sắc địa phương, bản sắc Việt Nam", ông Siêu nói.

Ông Siêu cho biết, du lịch Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong giai đoạn vừa qua. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, ngành du lịch phải đồng thời quan tâm đến công nghệ, đổi mới sáng tạo và yếu tố con người để tạo ra những giá trị mới.

"Chúng ta không thể giữ mãi những cách làm cũ. Mặc dù những gì chúng ta đã làm là tốt, nhưng chúng ta luôn phải thay đổi thì mới có thể thích ứng kịp với yêu cầu của thời đại", ông Siêu nhấn mạnh.

Theo ông Siêu, thời gian tới cần hình thành một hệ sinh thái du lịch, trong đó trải nghiệm của du khách là trung tâm. Các hoạt động, dịch vụ phải hướng tới những nhu cầu và giá trị mà du khách mong đợi, trong đó ngày càng coi trọng trải nghiệm, cảm xúc, bản sắc địa phương và những câu chuyện đặc trưng của điểm đến.

"Chúng ta không chỉ nói đến dịch vụ, con người, công nghệ hay sự kết nối, mà phải nhìn nhận đó là sự tổng hòa của nhiều yếu tố, kể cả việc cơ quan quản lý tạo ra những điều kiện, những kiến tạo để doanh nghiệp thỏa sức sáng tạo; tạo cơ sở về chính sách, thể chế để công nghệ được lan tỏa đến tất cả các góc, các khía cạnh của ngành", ông Siêu cho biết.

Ở góc độ địa phương, ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng nhìn nhận trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, tài nguyên thiên nhiên hay hạ tầng vật chất không còn là lợi thế cạnh tranh duy nhất.

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm du lịch - dịch vụ chất lượng cao, điểm đến xanh, thông minh và giàu bản sắc của khu vực, một trong những chìa khóa quan trọng của Đà Nẵng là đổi mới sáng tạo và đột phá công nghệ.

Ông Bửu cho biết thành phố tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách và môi trường thử nghiệm phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu, ứng dụng và triển khai các giải pháp công nghệ mới.

Đồng thời, thành phố sẽ đồng hành, hỗ trợ kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với cộng đồng doanh nghiệp du lịch - dịch vụ, doanh nghiệp công nghệ, startup và các nhà đầu tư trong nước, quốc tế.

Đặc biệt, Đà Nẵng tiếp tục đầu tư, hoàn thiện hạ tầng số và hạ tầng dữ liệu, thúc đẩy hình thành các dịch vụ thông minh, hướng tới xây dựng đô thị du lịch thông minh, xanh, thân thiện và đáng sống.

Bên cạnh đó, thành phố tạo điều kiện để Đà Nẵng tiếp tục là điểm đến của các hội nghị, diễn đàn và sự kiện quốc tế có giá trị cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ, tài chính, đầu tư, đổi mới sáng tạo và du lịch - dịch vụ.

Không chỉ tăng lượng khách, du lịch phải tăng giá trị

Bà Đỗ Cẩm Thơ, Trưởng phòng Kế hoạch, Tài chính - Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng, du lịch Việt Nam đã trải qua một giai đoạn đặc biệt khó khăn khi đại dịch COVID-19 khiến toàn ngành và cộng đồng doanh nghiệp chịu ảnh hưởng nặng nề.

Tuy nhiên, sau khi mở cửa trở lại, ngành du lịch đã phục hồi mạnh mẽ. Năm 2024, lượng khách quốc tế phục hồi khoảng 98%; năm 2025 đạt 21,2 triệu lượt. Trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã đón gần 14 triệu lượt khách quốc tế, đạt khoảng 56% kế hoạch năm.

Năm 2026, ngành du lịch được giao mục tiêu đón từ 25-30 triệu lượt khách quốc tế. Đây là mục tiêu lớn, đồng thời thể hiện kỳ vọng về một giai đoạn tăng tốc mới của ngành.

Theo bà Thơ, cùng với tăng trưởng về lượng, ngành du lịch đang đối mặt với một bài toán khác: lượng khách tăng nhưng mức chi tiêu chưa tương xứng. Mức chi tiêu của khách quốc tế đến Việt Nam những năm gần đây dao động khoảng 1.200-1.400 USD.

Đáng chú ý, theo kết quả điều tra năm 2024, mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế chỉ khoảng 1.164 USD. Đối với khách nội địa, mức chi tiêu cũng có xu hướng giảm.

"Vấn đề đặt ra trong giai đoạn tới là phải đi sâu vào chất lượng, gia tăng chất lượng để làm sao thu hút được không chỉ số lượng khách mà là lượng khách có giá trị gia tăng cao”, bà Thơ nhấn mạnh.

Theo bà Thơ, trong giai đoạn mới, một trong những thay đổi quan trọng là chuyển từ cách nhìn du lịch như một ngành dịch vụ đơn lẻ sang quản trị theo hệ sinh thái kinh tế.

Du lịch ngày càng có mối liên hệ chặt chẽ với nông nghiệp, văn hóa, thể thao, y tế, giáo dục và thương mại. Vì vậy, du lịch cần được xác định là trung tâm, là động lực kết nối và tạo sức lan tỏa để các ngành cùng phát triển.

Song song với đó, ngành du lịch sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển bền vững và bao trùm. Trong mô hình này, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, tạo bệ đỡ về chính sách và thể chế; doanh nghiệp và cộng đồng là những động lực trực tiếp tạo ra giá trị.

Bà Thơ cũng cho biết thêm, ngành du lịch đang xây dựng chính sách mới về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, với nhiều cơ chế, chính sách nhằm tạo dư địa phát triển rộng mở hơn...