Dòng vốn ngoại đang dần trở lại với chứng khoán Việt?

Ngày 8/4 đánh dấu một cột mốc mới cho thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam khi FTSE Russell chính thức xác nhận nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging). Thời điểm có hiệu lực từ tháng 9/2026.

Điều này mở ra kỳ vọng thu hút dòng vốn ngoại lớn sau nhiều năm bị rút ròng mạnh khỏi TTCK Việt Nam. Các đơn vị phân tích cho rằng chứng khoán Việt có khả năng thu hút dòng vốn thụ động khoảng 1,5 – 1,7 tỷ USD; còn dòng vốn chủ động có thể gấp 5–7 lần, tức khoảng 8 – 11 tỷ USD.

Mặc dù phải đến tháng 9/2026 lộ trình nâng hạng mới bắt đầu, nhưng giao dịch khối ngoại tại TTCK Việt Nam đang có tín hiệu khởi sắc hơn khi bắt đầu xuất hiện các phiên mua ròng.

Thống kê cho thấy, kể từ phiên 8/4 đến nay, khối ngoại vẫn bán ròng trị giá 6.632 tỷ đồng. Tuy nhiên, 3/8 phiên giao dịch ghi nhận mua ròng. Đồng thời, giá trị bán ròng chủ yếu đến từ các giao dịch lớn tại một vài cổ phiếu như: phiên 8/4 khối này bán ròng 1.167 tỷ đồng tại VIC; phiên 15/4 bán ròng 3.375 tỷ đồng tại VHM; hay phiên 9/4 bán ròng 3.284 tỷ đồng tại VPL.

Bên cạnh đó, một tín hiệu sớm là số lượng tài khoản nhà đầu tư nước ngoài mở mới tăng mạnh gần đây. Theo số liệu từ Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), số lượng tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài đã tăng thêm 417 tài khoản trong tháng 3, gấp đôi tháng 2 và là mức cao nhất kể từ tháng 6/2025.

Tính chung quý I, có 994 tài khoản nhà đầu tư nước ngoài mở mới, nâng tổng số tài khoản lũy kế lên 52.763 tài khoản. Đây là quý có số lượng tài khoản mở mới cao nhất trong 4 năm qua, tính từ quý I/2022.

Số liệu của Nhadautu.vn cho thấy, giai đoạn 2021 – 2022, khi thị trường chứng khoán Việt Nam bùng nổ, VN-Index tăng từ vùng 660 điểm lên 1.500 điểm, cũng ghi nhận số lượng tài khoản nhà đầu tư nước ngoài mở mới tăng mạnh, vượt 1.000 tài khoản mỗi quý.

Điều này có thể đến từ những cải cách của TTCK Việt Nam gần đây trong việc đơn giản hóa thủ tục, giảm rào cản kỹ thuật và hành chính đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Kỳ vọng dòng vốn ngoại đảo chiều rõ nét từ nửa cuối năm

Trao đổi với Nhadautu.vn, ông Nguyễn Thanh Lâm, Giám đốc Phòng Nghiên cứu Khách hàng cá nhân, CTCP Maybank Investment Bank (MSVN), đánh giá việc số lượng tài khoản nhà đầu tư nước ngoài tăng cao gần đây là một yếu tố rất đáng chú ý. Dù vẫn duy trì bán ròng về mặt giao dịch, số lượng tài khoản mở mới đã tăng vọt trong quý đầu năm với gần 1.000 mã giao dịch được cấp mới. Điều này cho thấy sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài đối với TTCK Việt Nam vẫn rất lớn. Đồng thời, việc đã có lộ trình nâng hạng cụ thể có thể sẽ giúp kích hoạt các dòng tiền mới tham gia thị trường.

Dòng tiền thụ động từ câu chuyện nâng hạng sẽ được giải ngân từng phần theo lộ trình, bắt đầu từ tháng 9. Trong khi đó, dòng vốn chủ động – vốn có quy mô lớn hơn nhiều – sẽ phụ thuộc vào quan điểm của các quỹ đầu tư.

Dù đây vẫn là diễn biến cần được quan sát trước khi đưa ra kết luận, ông Lâm cho rằng hoàn toàn có thể đặt kỳ vọng lạc quan khi nhìn vào tín hiệu này. Tuy nhiên, việc dự báo chính xác thời điểm đảo chiều của dòng vốn ngoại không dễ, do chịu tác động từ nhiều yếu tố.

Thị trường vẫn cần thêm một số yếu tố hỗ trợ trong ngắn hạn, bao gồm: (1) căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, đặc biệt tại Trung Đông; (2) chính sách lãi suất của Fed, nếu có các đợt cắt giảm sẽ hỗ trợ tỷ giá USD/VND – yếu tố các quỹ rất quan tâm; (3) thời điểm nâng hạng chính thức bắt đầu (tháng 9) và các quỹ thụ động triển khai giải ngân; và (4) triển vọng tăng trưởng kinh tế trong nước tiếp tục duy trì tích cực và bền vững.

Do đó, nếu xét về thời điểm, chuyên gia từ MSVN cho rằng giai đoạn cuối quý III, đầu quý IV có thể là thời điểm chứng kiến sự đảo chiều rõ nét hơn của dòng vốn ngoại.

Theo KB Research, lộ trình nâng hạng đã chính thức chuyển từ giai đoạn “theo dõi” sang “triển khai kỹ thuật”. Về cơ chế thực thi, sau khi TTCK Việt Nam chính thức gia nhập nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, việc loại khỏi chỉ số Frontier sẽ diễn ra một lần, trong khi việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào bộ chỉ số FTSE GEIS và các chỉ số liên quan sẽ được thực hiện theo lộ trình 4 đợt kéo dài từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.

Việc nâng hạng sẽ kích hoạt sự dịch chuyển dòng vốn quy mô lớn từ các quỹ đầu tư chỉ số và quỹ chủ động toàn cầu vào Việt Nam. Tổng giá trị dòng vốn tiềm năng dự kiến đạt 3–9 tỷ USD, tương ứng với tỷ trọng ước tính từ 0,3% đến 1,1% trong rổ chỉ số FTSE Emerging All Cap. Ở chiều ngược lại, thị trường có thể đối mặt với áp lực rút vốn từ các quỹ chuyên biệt thị trường cận biên (Frontier Markets) với giá trị khoảng 0,8–1 tỷ USD. Tuy nhiên, áp lực bán này không đáng kể so với lực cầu hấp thụ từ dòng vốn mới nổi, qua đó tạo động lực cho quá trình tái định giá tài sản và củng cố niềm tin vào lộ trình nâng hạng chính thức vào tháng 9/2026.