Dòng tiền của giới siêu giàu và bất động sản hạng sang: Bài 2 - Giới siêu giàu tăng nhanh, cuộc đua quản lý tài sản nóng lên

Sự gia tăng nhanh của tầng lớp giàu có đang mở ra một thị trường mới cho các ngân hàng, công ty chứng khoán, quản lý quỹ và những tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính chuyên biệt tại Việt Nam.

Theo tìm hiểu, Boston Consulting Group (BCG) xếp Việt Nam vào nhóm thị trường mới nổi có tốc độ tăng trưởng tài sản cao nhưng mức độ trưởng thành của ngành quản lý tài sản còn thấp.

Theo BCG, nhóm thị trường này có tiềm năng lớn để xây dựng những năng lực mới trong lĩnh vực wealth management. Mức độ trưởng thành được đánh giá dựa trên các yếu tố như độ sâu và mức độ tài chính hóa của thị trường vốn, hệ sinh thái quản lý tài sản, độ đa dạng của sản phẩm đầu tư và chất lượng môi trường pháp lý.

BCG dự báo các thị trường mới nổi sẽ đóng góp khoảng 9% mức tăng tài sản toàn cầu đến năm 2030 và tạo ra hơn 1 triệu triệu phú USD mới. Riêng nhóm khách hàng affluent trở lên, với hơn 250.000 USD tài sản tài chính, được dự báo tăng bình quân khoảng 8% mỗi năm tại các thị trường này đến năm 2030.

Ở Việt Nam, quy mô tiềm năng của ngành quản lý tài sản từng được McKinsey lượng hóa trong nghiên cứu công bố năm 2023.

Trong khi đó, dữ liệu của McKinsey cho thấy, tài sản tài chính cá nhân (Personal Financial Assets - PFA) của Việt Nam đạt khoảng 360 tỷ USD vào cuối năm 2022 và được dự báo tăng bình quân 11%/năm để đạt khoảng 600 tỷ USD vào năm 2027.

PFA trong nghiên cứu này gồm tiền mặt, tiền gửi, trái phiếu và chứng khoán, không phải tổng tài sản của các cá nhân Việt Nam.

Đáng chú ý, McKinsey dự báo tài sản được quản lý chuyên nghiệp có thể tăng thêm khoảng 65-75 tỷ USD đến năm 2027. Riêng quy mô tài sản được quản lý của nhóm affluent có thể tăng khoảng 5,5 lần, trong khi nhóm HNWI tăng khoảng 2 lần so với thời điểm nghiên cứu.

Khoảng trống của thị trường

Trả lời Tạp chí Nhà đầu tư/Nhadautu.vn, Ông Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế và Du lịch TP.HCM cho rằng, tốc độ gia tăng tài sản tư nhân đang đặt ra yêu cầu phát triển một hệ sinh thái tài chính tương xứng.

Thị trường trong nước đã có những bước tiến về sản phẩm đầu tư, dịch vụ ngân hàng và giải pháp tài chính cá nhân, nhưng vẫn còn nhiều dư địa để phát triển các sản phẩm và dịch vụ hướng tới khách hàng có quy mô tài sản lớn.

Một trong những vấn đề được ông Minh nhấn mạnh là độ đa dạng và chiều sâu của các sản phẩm đầu tư.

Theo ông, khi quy mô tài sản tăng lên, nhu cầu không còn chỉ tập trung vào lợi nhuận trước mắt mà mở rộng sang tính ổn định, khả năng tạo dòng tiền, thanh khoản và khả năng duy trì giá trị trong nhiều chu kỳ kinh tế.

Vì vậy, thị trường cần tiếp tục phát triển các hình thức đầu tư dài hạn, quỹ đầu tư chuyên nghiệp, giải pháp đầu tư vào doanh nghiệp tăng trưởng cũng như các sản phẩm gắn với công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh và kinh tế số.

Khoảng trống thứ hai là dịch vụ quản lý tài sản chuyên nghiệp. Khi tài sản đạt một quy mô nhất định, theo ông Minh, bài toán không còn đơn giản là chọn một khoản đầu tư cụ thể mà trở thành quản trị tổng thể: phân bổ tài sản, bảo vệ thành quả đã tạo lập, kiểm soát rủi ro và xây dựng kế hoạch chuyển giao giữa các thế hệ.

Các dịch vụ này đòi hỏi sự kết hợp giữa tư vấn đầu tư, hoạch định tài chính, quản trị rủi ro, pháp lý, thuế và chiến lược phát triển tài sản dài hạn.

Đánh giá của chuyên gia cũng tương đồng với nhận định của McKinsey. Theo nghiên cứu của tổ chức này, dù cạnh tranh trong lĩnh vực quản lý tài sản tại Việt Nam đang tăng, thị trường vẫn còn tương đối ít được khai thác so với một số quốc gia trong khu vực.

McKinsey chỉ ra dịch vụ tại Việt Nam vẫn thiên về ưu đãi dành cho khách hàng và cách tiếp cận dựa trên sản phẩm hơn là những giải pháp tư vấn tài chính toàn diện dựa trên nhu cầu.

Bốn nhóm tổ chức chính đang tham gia thị trường gồm ngân hàng thương mại trong nước, ngân hàng quốc tế hoặc khu vực có hiện diện tại Việt Nam, công ty quản lý danh mục độc lập và doanh nghiệp bảo hiểm. Các fintech về quản lý tài sản cũng xuất hiện nhưng vẫn ở giai đoạn sơ khai.

BCG năm 2026 cũng đưa ra nhận định tương tự đối với các thị trường mới nổi: nhóm khách hàng affluent và HNW đã vượt ra khỏi nhu cầu đối với những sản phẩm tiền gửi thông thường, trong khi hệ thống sản phẩm đầu tư và dịch vụ tư vấn tại nhiều thị trường chưa theo kịp.

Theo BCG, các ngân hàng bán lẻ có lợi thế nhờ sẵn quan hệ với khách hàng, mạng lưới và nguồn tiền gửi. Tuy nhiên, để chuyển từ dịch vụ ưu tiên sang wealth management thực sự, các ngân hàng cần tăng năng lực tư vấn, mở rộng sản phẩm và xây dựng khả năng cá nhân hóa.

Family office có nhiều tiềm năng tại Việt Nam

Ông David Jackson, Tổng Giám đốc Avison Young Việt Nam, cũng nhìn thấy dư địa lớn cho wealth management và private banking khi số lượng khách hàng giàu tăng lên. Theo ông, nhu cầu đang chuyển từ lựa chọn từng sản phẩm đầu tư sang quản trị tài sản tổng thể, bao gồm phân bổ danh mục, quản trị rủi ro, bảo mật, cấu trúc tài sản và kế hoạch kế thừa.

Điều này đòi hỏi ngân hàng và các tổ chức quản lý tài sản phải chuyển mạnh sang mô hình tư vấn chuyên sâu, với những giải pháp được cá nhân hóa theo từng gia đình và từng giai đoạn trong vòng đời của tài sản.

Đáng chú ý, ông Jackson cho rằng mô hình family office có nhiều tiềm năng tại Việt Nam. Đây là mô hình đã phát triển tại nhiều thị trường nhằm phục vụ việc quản lý toàn diện tài sản của các gia đình giàu có. Theo ông Jackson, dư địa tại Việt Nam xuất hiện khi một bộ phận lớn tài sản đang chuyển từ giai đoạn tích lũy sang bảo toàn, tối ưu và chuyển giao cho thế hệ kế tiếp.

Xu hướng này đồng thời tạo động lực cho những loại tài sản và kênh đầu tư như bất động sản hạng sang, vốn cổ phần tư nhân (private equity) và các sản phẩm đầu tư chuyên biệt.

Theo Tổng Giám đốc Avison Young Việt Nam, về dài hạn, sự phát triển của nhóm khách hàng giàu không chỉ mở thêm dư địa kinh doanh mà còn có thể góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, độ sâu và chất lượng của thị trường quản lý tài sản tại Việt Nam.

Tuy nhiên, theo ông Dương Đức Minh, câu chuyện lớn hơn không nằm ở việc Việt Nam thiếu nguồn vốn tư nhân. "Bài toán quan trọng hiện nay không nằm ở việc Việt Nam thiếu nguồn vốn tư nhân lớn, mà nằm ở khả năng xây dựng một hệ sinh thái tài chính đủ năng lực để đồng hành với sự phát triển của nguồn vốn đó", ông Minh nhận định.

Theo ông, khi thị trường có sản phẩm đầu tư đa dạng, dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp, cơ chế minh bạch và những cơ hội đầu tư gắn với phát triển dài hạn, nguồn lực tài chính tư nhân sẽ có điều kiện được phân bổ hiệu quả hơn.

Trong bối cảnh BCG đánh giá Việt Nam là một thị trường tăng trưởng tài sản cao nhưng ngành quản lý tài sản còn ở giai đoạn phát triển tương đối sớm, khoảng cách này vừa là thách thức, vừa chính là phần dư địa mà các tổ chức tài chính đang đứng trước cơ hội khai thác.