Doanh nghiệp thép bội thu lợi nhuận

Theo số liệu của Hiệp hội Thép Việt Nam, trong nửa đầu năm 2026, sản xuất thép thô trong nước đạt 15,18 triệu tấn, tăng 26,9% và cao hơn mức tăng trưởng chung ngành công nghiệp chế biến chế tạo (khoảng 11,4%) và mức tăng trưởng toàn ngành công nghiệp (khoảng 10,8%) và ngành xây dựng (9,51%). Tiêu thụ thép thô đạt 14,81 triệu tấn, tăng 25,5% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu thép thô là 1,696 triệu tấn, tăng 5,3%.

Sự tích cực này đã phần nào thể hiện qua mùa công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 khi phần lớn các công ty thép đều ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận so với cùng kỳ.

Dẫn đầu toàn ngành là CTCP Tập đoàn Hòa Phát (mã HPG) với doanh thu quý II/2026 đạt 55.557 tỷ đồng, tăng 53%; lãi sau thuế 6.424 tỷ đồng, tăng 51%.

Lũy kế nửa đầu năm 2026, lãi sau thuế tập đoàn đạt 15.480 tỷ đồng, tăng mạnh 103%. Với kết quả này, Hòa Phát đã hoàn thành 70% kế hoạch năm. Trong đó, lĩnh vực thép đóng góp 93% doanh thu và 68% lợi nhuận kế hoạch năm.

Khoảng cách rất lớn giữa Hòa Phát và các doanh nghiệp còn lại cùng ngành tiếp tục khẳng định vị thế dẫn đầu của tập đoàn trong ngành thép.

Ở nhóm doanh nghiệp quy mô vừa, nhiều cái tên ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận rất tích cực. Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNSteel – mã TVN) đạt 510 tỷ đồng, tăng 69%; lũy kế 6 tháng đạt gần 718 tỷ đồng, tăng 72%. CTCP Tập đoàn Hoa Sen (mã HSG) báo lãi gần 382,3 tỷ đồng, tăng 39,6%, dù lãi 6 tháng đạt 568 tỷ đồng, giảm 12% so với cùng kỳ do nền lợi nhuận cao trong nửa đầu năm trước.

Đáng chú ý nhất là CTCP Thép Nam Kim (mã NKG) khi lợi nhuận quý II/2026 đạt 102,6 tỷ đồng, tích cực hơn nhiều so với mức âm cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận 6 tháng năm 2026 đạt 121,1 tỷ đồng, tăng gấp 1,93 lần.

Trong khi đó, CTCP Tôn Đông Á (mã GDA) ghi nhận lãi sau thuế quý II/2026 đạt hơn 92 tỷ đồng, tăng nhẹ 4,9% so với cùng kỳ. Lãi nửa đầu năm 2026 đạt 145,3 tỷ đồng, giảm nhẹ 3,3%. Bên cạnh đó, CTCP Đầu tư Thương SMC (mã SMC), CTCP Thép Vicasa (mã VCA), CTCP Thép Thủ Đức – Vnsteel (mã TDS)… cũng thông báo kết quả lợi nhuận tích cực.

Ngược lại, lợi nhuận của TISCO trong quý II giảm 42% xuống còn 13 tỷ đồng, dù lũy kế 6 tháng vẫn tăng 152% nhờ kết quả khả quan trong quý đầu năm; Đại Thiên Lộc (DTL) cũng vẫn chìm trong thua lỗ với mức âm 24 tỷ đồng trong quý II và lỗ lũy kế 45 tỷ đồng sau 6 tháng.

Triển vọng ngành thép trong nửa cuối năm

Theo các chuyên gia VCBS, sự phục hồi của ngành xây dựng là một trong các yếu tố khiến nhu cầu đối với vật liệu thép duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong trung hạn. VCBS đánh giá ngành xây dựng sẽ là một trong những động lực chính của tăng trưởng kinh tế năm nay, đặc biệt là xây dựng hạ tầng tại các dự án trọng điểm quốc gia.

Bên cạnh đó, nhu cầu từ xây dựng bất động sản dân dụng đang gia tăng với 2 động lực từ: Nghị quyết 70/NQ-CP của Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội giai đoạn 2025-2030 là 995.445 căn; và hoàn thiện Luật Đất đai sửa đổi vào năm 2026, các Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực và giải pháp cho các dự án tồn đọng, kéo dài (Nghị quyết 29/2026/QH16 có hiệu lực từ 1/5/2026), đã góp phần thúc đẩy hoạt động xây dựng dân dụng bắt đầu tăng trưởng trở lại sau 1 thời gian dài đi ngang ở vùng thấp.

Đối với xuất khẩu, VCBS nhìn nhận thị trường EU là cơ hội và rủi ro đan xen. Theo cơ chế mới, Việt Nam có CSQ (hạn ngạch quốc gia) riêng là 1,1 triệu tấn, cho 6 sản phẩm thuộc nhóm 1A, 3B, 4A, 5, 9, xếp thứ 4/10 quốc gia có quota riêng lớn nhất (6% tổng quota EU) nhưng thấp hơn sản lượng thực tế 2025 là khoảng 2,08 triệu tấn. Hết CSQ cho 6 mục này, sẽ không được tham gia phần FTA quota-CSQ của 6 mục này. Các mục khác ngoài 6 mục trên thì được phép tham gia FTA quota-Other countries.

Tuy vậy, VCBS nhấn mạnh cơ hội và rủi ro sẽ phân hóa với từng ngành hàng. Với HRC, quota HRC là 415 nghìn tấn/năm — cao hơn 17% so với sản lượng xuất khẩu HRC 2025 của VN (353 nghìn tấn). Trong khi đó, sản phẩm tôn mạ sẽ chịu rủi ro khi mức quota mặt hàng này là 520 nghìn tấn/năm — thấp hơn nhiều so với mức xuất khẩu bình quân trong năm 2025 của nhóm tôn mạ Việt Nam (khoảng 300 nghìn tấn/quý). Khi hết CSQ, Việt Nam không được tham gia FTA quota-CSQ cho tôn mạ nữa.

Về phần mình, các chuyên gia MBS Research cho rằng việc áp thuế CBPG (thuế chống bán phá giá) đối với HRC giúp chênh lệch giữa thép Việt Nam và Trung Quốc giảm khoảng 21% so với cùng kỳ năm trước về mức khoảng 50 USD/tấn.

“Lũy kế cả năm 2026, chúng tôi dự báo giá thép xây dựng trong năm 2026 có thể phục hồi khoảng 9% so với cùng kỳ nưm trước, bên cạnh đó giá HRC có thể tăng 7% so với cùng kỳ trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ tích cực và áp lực từ thép TQ suy giảm nhờ mức chênh lệch giảm từ tác động của thuế CBPG . Sang năm 2027, chúng tôi dự báo giá thép tiếp tục được hưởng lợi từ nhu cầu tăng trưởng với các sản phẩm mới như thép tay và đầu tư hạ tầng, giá thép xây dựng và HRC dự báo có thể cải thiện lần lượt 8% và 5%”, trích báo cáo của MBS.

Mặt khá, MBS đánh giá biên lợi nhuận doanh nghiệp thép tiếp tục cải thiện trong năm 2026, lý do chính bởi nguyên vật liệu than và quặng dự báo có thể duy trì ổn định trong vòng 1 năm tới nhờ (1) nhu cầu nguyên vật liệu sản xuất thép dự báo giảm trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục thực hiện chính sách cắt giảm sản lượng thép khoảng 2% trong năm 2026 và (2) nguồn cung ổn định tại Úc và Brazil.

Bên cạnh đó, MBS cho rằng ngành thép còn được hưởng lợi trong bối cảnh phát triển mạng lưới đường sắt trở thành mục tiêu cốt lõi đối với tăng trưởng đầu tư công trong chu kì trung hạn 2026 – 30. Nhờ nhu cầu tiêu thụ khả quan trong giai đoạn 5 năm tới, MBS đánh giá các doanh nghiệp có khả năng sản xuất thép ray như HPG hay Vinmetal có thể được hưởng lợi nhờ bối cảnh này.

Cụ thể hơn, hiện nay HPG đang thực hiện xây dựng nhà máy thép ray với công suất 700.000 tấn và dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Do đó, HPG có thể được hưởng lợi nhờ nhu cầu tiêu thụ thép ray thuận lợi. Bên cạnh đó, Vinmetal cũng đang thực hiện triển khai quá trình sản xuất thép ray thông qua hợp tác với Pomina nhằm thực hiện mục tiêu 5 triệu tấn thép ray. Với tổng mức đầu tư 80.000 tỷ đồng, nhà máy của doanh nghiệp có thể nhập HRC và cán thay vì sản xuất khép kín như HPG.