Doanh nghiệp nước ngoài muốn giao dịch trên sàn dữ liệu phải hiện diện tại Việt Nam

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 314/2026/NĐ-CP quy định hoạt động của sàn dữ liệu. Nghị định có hiệu lực từ ngày 25/9/2026.

Theo Nghị định, tổ chức là pháp nhân Việt Nam muốn tham gia giao dịch trên sàn dữ liệu phải được thành lập và hoạt động hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam; không đang trong quá trình chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi, giải thể, phá sản theo quy định.

Đối với pháp nhân nước ngoài, tổ chức phải được thành lập hợp pháp theo pháp luật nơi đặt trụ sở; đáp ứng các điều kiện tham gia giao dịch theo pháp luật dân sự và các quy định liên quan.

Đáng chú ý, pháp nhân nước ngoài phải có hiện diện thương mại, chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Với cá nhân, điều kiện tham gia là có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định pháp luật.

Theo Luật Dữ liệu, sàn dữ liệu là nền tảng cung cấp tài nguyên liên quan đến dữ liệu phục vụ nghiên cứu, phát triển khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo; cung cấp sản phẩm, dịch vụ liên quan đến dữ liệu phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời là môi trường để giao dịch, trao đổi dữ liệu và các sản phẩm, dịch vụ liên quan đến dữ liệu.

Nghị định cũng quy định, tổ chức cung cấp sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu thuộc danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh theo quy định pháp luật.

Dữ liệu đưa lên sàn phải chứng minh nguồn gốc hợp pháp

Không phải mọi loại dữ liệu đều có thể đưa lên sàn để giao dịch.

Theo Nghị định 314, dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu được giao dịch trên sàn phải có nguồn gốc hợp pháp và được chứng minh bằng hồ sơ, tài liệu hợp lệ về việc thu thập, tạo lập hoặc nhận chuyển giao quyền khai thác, sử dụng dữ liệu.

Đối tượng, nội dung, phương pháp và quy trình tạo ra dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu phải bảo đảm tính minh bạch, tuân thủ quy định pháp luật và được tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu kiểm tra, đánh giá.

Trường hợp có điều kiện, yêu cầu hoặc hạn chế trong việc lưu thông, lưu hành và sử dụng dữ liệu, bên bán phải xác định và công bố rõ trong hồ sơ dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu.

Đồng thời, dữ liệu đưa lên sàn không được thuộc các trường hợp dữ liệu không được phép giao dịch theo quy định của pháp luật về dữ liệu.

Ngoài yêu cầu về tính pháp lý, dữ liệu phải đáp ứng một loạt yêu cầu kỹ thuật tối thiểu, như có định dạng phù hợp, thông dụng, bảo đảm khả năng đọc, khai thác và xử lý bằng máy; có khả năng kết nối, chia sẻ, khai thác và sử dụng trên hệ thống của sàn dữ liệu.

Trường hợp dữ liệu được cung cấp thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API), phải có tài liệu hướng dẫn kết nối, mô tả cấu trúc dữ liệu, phương thức xác thực, phân quyền truy cập và giới hạn khai thác.

Dữ liệu cũng phải được bảo đảm an toàn, bảo mật trong quá trình kết nối, truyền, nhận, lưu trữ và khai thác.

Đáng chú ý, bên bán có trách nhiệm công bố trong hồ sơ niêm yết các thông tin về chất lượng, mức độ chính xác, đầy đủ, cập nhật cũng như những hạn chế của dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu.

Giao dịch phải thông qua tài khoản đăng ký trên sàn

Nghị định 314 cũng quy định cụ thể việc đăng ký tài khoản giao dịch và tài khoản thanh toán trên sàn dữ liệu.

Theo đó, công dân Việt Nam và tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam có thể đăng ký tài khoản giao dịch thông qua tài khoản định danh điện tử mức độ 2 tại ứng dụng định danh quốc gia VNeID hoặc các phương thức khác được cung cấp trên sàn dữ liệu.

Tổ chức, cá nhân nước ngoài có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên VNeID được áp dụng quy trình tương tự tổ chức, cá nhân Việt Nam.

Trường hợp không có tài khoản định danh điện tử, tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện quy trình xác minh bằng cách gửi đề nghị mở tài khoản giao dịch theo mẫu quy định. Hồ sơ, tài liệu pháp lý phải được chứng nhận hoặc hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc theo nguyên tắc có đi có lại.

Bên tham gia sàn còn phải mở tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán hoặc sử dụng ví điện tử tại tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán nằm trong danh mục do tổ chức kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu công bố.

Mọi giao dịch dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu trên sàn phải được thực hiện thông qua tài khoản giao dịch và tài khoản thanh toán đã đăng ký trên sàn.

Riêng dữ liệu, sản phẩm, dịch vụ về dữ liệu hình thành từ cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành chỉ được giao dịch khi thuộc phạm vi được phép chia sẻ, khai thác, sử dụng và được cơ quan hoặc chủ thể có thẩm quyền cho phép, trừ dữ liệu mở đã được công bố theo quy định.

Việc giao dịch loại dữ liệu này cũng không được làm lộ, lọt bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân, dữ liệu hạn chế tiếp cận hoặc dữ liệu không được phép chia sẻ; đồng thời phải có hồ sơ, tài liệu chứng minh quyền cung cấp, khai thác, sử dụng và giao dịch dữ liệu theo quy định pháp luật.