Doanh nghiệp khai khoáng phân hóa lợi nhuận

Giá kim loại tạo lực đẩy cho nhiều doanh nghiệp

Theo Cục Thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2026, giá trị tăng thêm của ngành khai khoáng tăng 6,67% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số sản xuất công nghiệp của ngành tăng 5,8%, đảo chiều mạnh so với mức giảm 3,5% của cùng kỳ năm 2025.

Đà phục hồi của ngành được phản ánh rõ nét qua kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp niêm yết, đặc biệt là những đơn vị sở hữu sản phẩm kim loại có giá trị cao và hưởng lợi từ mặt bằng giá hàng hóa tăng.

Nổi bật trong nhóm này là Tổng Công ty Khoáng sản TKV - CTCP (Mã: KSV) khi ghi nhận mức tăng trưởng mạnh cả về doanh thu và lợi nhuận.

Trong quý II/2026, KSV ghi nhận doanh thu thuần đạt hơn 4.656 tỷ đồng, tăng gần 19%. Sau khi trừ các khoản chi phí, lợi nhuận sau thuế đạt hơn 1.531 tỷ đồng, tăng hơn 223% so với cùng kỳ.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu thuần của KSV đạt gần 9.890 tỷ đồng, tăng gần 42%; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 2.427 tỷ đồng, tăng hơn 209% so với cùng kỳ năm trước.

Động lực tăng trưởng của KSV chủ yếu đến từ sản lượng và giá bán bình quân trong 6 tháng đầu năm của các sản phẩm chính đều tăng so với cùng kỳ. Trong đó, giá đồng tấm đạt 345,7 triệu đồng/tấn, tăng gần 99 triệu đồng/tấn, sản lượng tiêu thụ tăng 56 tấn.

Tương tự, giá vàng đạt 3,83 tỷ đồng/kg, tăng 1,48 tỷ đồng/kg, sản lượng tiêu thụ tăng 41 kg. Giá bạc đạt 57,8 triệu đồng/kg, tăng 36,9 triệu đồng/kg và sản lượng tiêu thụ tăng 186 kg.

Giá bán tinh quặng manhetit đạt 1,7 triệu đồng/tấn, tăng 130.000 đồng/tấn, sản lượng tiêu thụ tăng 1.070 tấn. Còn kẽm thỏi có giá bán đạt 87,7 triệu đồng/tấn, tăng 14,9 triệu đồng/tấn nhưng sản lượng tiêu thụ giảm 717 tấn.

Không chỉ KSV, CTCP Masan High-Tech Materials (Mã: MSR) cũng ghi nhận bước tăng trưởng đột biến trong bối cảnh giá vonfram tăng mạnh.

Theo công bố của MSR, doanh thu thuần quý II đạt 8.138 tỷ đồng, gấp hơn 5 lần cùng kỳ năm trước. Động lực đến từ giá vonfram ở mức kỷ lục và sản lượng tinh luyện tăng 91% so với cùng kỳ năm trước.

Lợi nhuận sau thuế trong quý II đạt 1.666 tỷ đồng trong quý II, trong khi cùng kỳ năm 2025 chỉ đạt 6 tỷ đồng. Đây là mức lợi nhuận quý cao nhất trong lịch sử hoạt động của MSR.

Tính chung 6 tháng, MSR đạt doanh thu 11.131 tỷ đồng, tăng 270%; lợi nhuận sau thuế đạt 2.202 tỷ đồng, đảo chiều mạnh so với khoản lỗ 216 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước và đã hoàn thành khoảng 88% mức cao của kế hoạch lợi nhuận cả năm.

Kết quả trên được hỗ trợ bởi giá vonfram tăng mạnh, sản lượng tinh luyện cải thiện và công suất khai thác được nâng lên sau khi giấy phép khai thác được điều chỉnh vào tháng 2/2026.

Ở quy mô nhỏ hơn, CTCP Khoáng sản Bắc Kạn (Mã: BKC) cũng ghi nhận diễn biến đáng chú ý khi lợi nhuận tăng dù doanh thu quý II giảm.

Cụ thể, trong quý, doanh thu thuần của doanh nghiệp đạt hơn 74,2 tỷ đồng, giảm khoảng 24,3%. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế đạt hơn 10,8 tỷ đồng, tăng khoảng 1,3% so với cùng kỳ.

Lũy kế 6 tháng, doanh thu BKC đạt hơn 148,1 tỷ đồng, tăng hơn 22%; còn lợi nhuận sau thuế đạt hơn 18,2 tỷ đồng, tăng 44,5% so với cùng kỳ.

Doanh nghiệp chật vật vì đầu ra

Trái với đà tăng trưởng của KSV, MSR và BKC, một số doanh nghiệp khai khoáng lại chứng kiến kết quả kinh doanh suy giảm mạnh trong nửa đầu năm.

CTCP Cơ khí và Khoáng sản Hà Giang (Mã: HGM) là trường hợp điển hình. Trong quý II, doanh thu thuần của doanh nghiệp đạt hơn 41,7 tỷ đồng, giảm hơn 85%; lợi nhuận sau thuế còn hơn 8,6 tỷ đồng, giảm 95,7% so với cùng kỳ.

Nguyên nhân chủ yếu là do giá bán bình quân sản phẩm giảm 52,3% và sản lượng tiêu thụ giảm 86,1% làm cho giá vốn trong kỳ giảm 54,6% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 6 tháng, doanh thu thuần của HGM đạt hơn 118,9 tỷ đồng, giảm 72,5%; lợi nhuận trước thuế đạt hơn 64,5 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt hơn 51,7 tỷ đồng, cùng giảm hơn 83% so với cùng kỳ. Doanh nghiệp cho biết, giá bán bình quân sản phẩm giảm khoảng 44%, trong khi sản lượng tiêu thụ giảm 51%, khiến giá vốn chỉ giảm 39,5% so với cùng kỳ.

Năm 2026, HGM đặt mục tiêu đạt 368 tỷ đồng doanh thu, 161 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. Như vậy, doanh nghiệp mới hoàn thành lần lượt khoảng 32,3% chỉ tiêu doanh thu và 40,1% mục tiêu sau nửa năm.

Tại CTCP Khoáng sản Bình Định (Mã: BMC) bức tranh cũng không khả quan hơn. Trong quý II, doanh thu thuần đạt hơn 21,5 tỷ đồng, giảm gần 45%; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 693,3 triệu đồng, giảm 81,6% so với cùng kỳ.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, BMC đạt doanh thu thuần hơn 45,1 tỷ đồng, giảm 10,7%; lợi nhuận sau thuế đạt hơn 2,1 tỷ đồng, giảm gần 54% so với cùng kỳ.

Về nguyên nhân sụt giảm mạnh lợi nhuận, BMC cho biết, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm khoáng sản titan suy giảm ở cả thị trường nội địa và xuất khẩu, dẫn đến doanh thu 6 tháng đầu năm 2026 chỉ đạt 89,22% so với cùng kỳ năm trước.

BMC phải mua quặng nguyên liệu từ các đối tác trong nước còn mỏ và giấy phép khai thác còn hiệu lực, làm tăng giá thành nguyên liệu đầu vào, giảm khả năng chủ động kế hoạch sản xuất và ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Dù vậy, với kế hoạch năm 2026 đạt 74 tỷ đồng doanh thu, 4,64 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. BMC đã hoàn thành khoảng 61% mục tiêu doanh thu, khoảng 46,8% mục tiêu lợi nhuận sau 6 tháng.