Doanh nghiệp FDI niêm yết chưa tương xứng với tiềm năng

Ngày 9/12, Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã tổ chức Hội nghị phổ biến một số nội dung về việc niêm yết, đăng ký giao dịch của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Nhìn lại chặng đường 25 năm của thị trường chứng khoán Việt Nam với sự tham gia của các doanh nghiệp FDI, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch UBCKNN cho biết, từ giai đoạn 2003–2017, thị trường đã có 11 doanh nghiệp FDI niêm yết. Hiện nay, chỉ còn 10 doanh nghiệp FDI đang niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên hai Sở Giao dịch Chứng khoán – một con số rất nhỏ so với khoảng 1.600 công ty đang niêm yết/đăng ký giao dịch.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp FDI đã đầu tư lâu năm, hoạt động hiệu quả, doanh thu và lợi nhuận tốt, có mong muốn niêm yết tại Việt Nam, Chủ tịch UBCKNN khẳng định: "Vấn đề hiện nay không phải là doanh nghiệp FDI có “được phép” lên sàn hay không, mà là doanh nghiệp đó đóng góp được gì cho thị trường, cho xã hội và tuân thủ quy định ra sao. Nếu doanh nghiệp Việt Nam có thể niêm yết ở các thị trường quốc tế, thì doanh nghiệp FDI – đã hiện diện, đầu tư và đóng góp lớn cho Việt Nam – hoàn toàn xứng đáng được niêm yết ở thị trường Việt Nam".

Theo đó, UBCKNN đã báo cáo và nhận được sự chấp thuận của Chính phủ và Bộ Tài chính để tiếp tục xem xét, tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện cho doanh nghiệp FDI đăng ký giao dịch, niêm yết.

Chủ tịch UBCKNN bày tỏ tin tưởng rằng, sự tham gia của các doanh nghiệp FDI chất lượng sẽ làm phong phú hàng hóa trên thị trường chứng khoán; tăng thu hút nhà đầu tư quốc tế; nâng cao mức độ hội nhập của thị trường Việt Nam; và góp phần cân bằng tỷ trọng giữa các nhóm ngành, tăng tỷ trọng doanh nghiệp sản xuất – kinh doanh bên cạnh khối tài chính, ngân hàng, bất động sản đang chiếm ưu thế.

Không phân biệt doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI

Thời gian qua, UBCKNN đã triển khai nhiều giải pháp tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Nổi bật là Nghị định 245/2025/NĐ-CP, sửa đổi quy định về chào bán cổ phiếu lần đầu (IPO), trong đó rút ngắn quy trình lên sàn sau IPO. Thay vì doanh nghiệp phải chờ hàng năm như trước, thì nay doanh nghiệp có thể niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trong khoảng 30 ngày sau khi được chấp thuận IPO, thực hiện song song các thủ tục IPO và niêm yết.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh, ngay từ năm 2019, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 50, khẳng định lực lượng doanh nghiệp FDI là một bộ phận hợp thành của khu vực doanh nghiệp trong nước và của nền kinh tế Việt Nam. Vì vậy, cần tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp FDI hoạt động lâu dài tại Việt Nam; chính sách và quy định pháp luật không phân biệt doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp FDI.

Theo định hướng đó, UBCKNN triển khai rà soát để doanh nghiệp FDI có thể tham gia thị trường như doanh nghiệp trong nước. Đại diện UBCKNN bày tỏ mong muốn, thông qua việc hoàn thiện chính sách, tháo gỡ các vướng mắc sẽ giúp quá trình tham gia thị trường của DN FDI thuận lợi và hiệu quả hơn.

Phó Chủ tịch UBCKNN khẳng định, doanh nghiệp FDI sau khi gỡ bỏ các cam kết và điều kiện ghi trong Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo Luật Chứng khoán Việt Nam, thì hoàn toàn có thể tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam như doanh nghiệp trong nước, không có bất kỳ rào cản, phân biệt nào.