Doanh nghiệp đầu tiên tại Việt Nam thử nghiệm chuyển đổi tài sản số theo cơ chế không lưu ký

Trong bối cảnh tài sản số chính thức được công nhận trên lãnh thổ Việt Nam từ ngày 1/1/2026, việc hình thành các mô hình thử nghiệm có kiểm soát đang trở thành bước đi quan trọng nhằm đưa lĩnh vực này ra khỏi “vùng xám” quản lý. Tại Đà Nẵng, chính quyền thành phố đã lựa chọn một doanh nghiệp công nghệ non trẻ nhưng có mô hình vận hành khác biệt để triển khai phép thử đầu tiên.

Được thành lập vào tháng 9/2025, Dragon Lab là doanh nghiệp đầu tiên tại Việt Nam được cho phép thử nghiệm giải pháp trung gian chuyển đổi tài sản số USDT sang tiền pháp định (VND) và ngược lại theo cơ chế không lưu ký (non-custodial). Giải pháp mang tên MIMO được triển khai trong khuôn khổ sandbox fintech, với thời gian thử nghiệm từ tháng 12/2025 đến tháng 12/2028.

Theo quyết định phê duyệt của UBND TP. Đà Nẵng, chương trình thử nghiệm được triển khai dưới sự hướng dẫn và giám sát của Sở Khoa học và Công nghệ, tại ba địa điểm gồm: Công viên phần mềm số 1 (2 Quang Trung), Công viên phần mềm số 2 (đường Như Nguyệt) và Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (58 Nguyễn Chí Thanh).

Phép thử chính sách với mô hình “không lưu ký”

Theo giới thiệu, Dragon Lab là đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ trung gian chuyển đổi tài sản số, không phải sàn giao dịch và không thực hiện huy động vốn. Trong đó, MIMO là sản phẩm độc quyền do doanh nghiệp này tự phát triển và không hợp tác với bên thứ ba trong giai đoạn thử nghiệm.

Điểm khác biệt cốt lõi của MIMO nằm ở cơ chế không lưu ký. Theo mô hình này, người dùng không phải nạp tiền hay tài sản số vào ví của đơn vị trung gian. MIMO chỉ đóng vai trò xác thực, kết nối và điều phối giao dịch; toàn bộ tài sản số và tiền pháp định luôn nằm trong quyền kiểm soát trực tiếp của người dùng.

Mô hình này được kỳ vọng giúp giảm thiểu rủi ro chiếm dụng tài sản, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý giám sát dòng tiền và hoạt động chuyển đổi trong phạm vi thử nghiệm có kiểm soát.

Theo thiết kế vận hành, người dùng tham gia thử nghiệm MIMO phải thực hiện đăng ký và xác thực danh tính điện tử (eKYC) thông qua các nhà mạng được Nhà nước cấp phép. Người dùng cung cấp tài khoản ngân hàng chính chủ và ví tài sản số; hệ thống sẽ kiểm tra “độ sạch” của ví thông qua các công cụ phân tích blockchain nhằm phát hiện và loại trừ nguy cơ liên quan đến rửa tiền, lừa đảo hoặc các giao dịch bất hợp pháp.

Dragon Lab cho biết toàn bộ dữ liệu được bảo vệ theo các tiêu chuẩn an toàn trong quá trình truyền và lưu trữ, đồng thời các giao dịch phát sinh trong khuôn khổ thử nghiệm đều có cơ chế báo cáo cho cơ quan quản lý theo yêu cầu.

Chia sẻ về dự án, ông Nguyễn Trần Trí, Giám đốc Dự án MIMO của Dragon Lab, cho rằng nhu cầu sử dụng tài sản số tại Việt Nam là rất lớn, song điểm nghẽn lâu nay không nằm ở công nghệ hay người dùng, mà ở việc thiếu các nền tảng có khả năng kiểm soát rủi ro, bảo vệ người dùng và có pháp nhân đứng ra chịu trách nhiệm pháp lý. Đây cũng là lý do doanh nghiệp lựa chọn tiếp cận sandbox thay vì vận hành theo các mô hình phi chính thức.

So sánh với giao dịch P2P truyền thống

Theo Dragon Lab, so với mô hình giao dịch P2P truyền thống – nơi các cá nhân tự kết nối và giao dịch với nhau – giải pháp MIMO có ưu điểm là được cấp phép thử nghiệm chính danh trong môi trường sandbox fintech. Nhờ đó, rủi ro giao dịch được giảm thiểu nhờ có pháp nhân chịu trách nhiệm, cơ chế kiểm soát theo chuẩn AML, nguồn tiền được giám sát thông qua KYC và KYT, đồng thời các giao dịch đều có nghĩa vụ báo cáo.

Ngược lại, giao dịch P2P không được cấp phép thường tiềm ẩn rủi ro cao do trung gian không rõ ràng, dễ phát sinh “ví bẩn”, thiếu kiểm soát nguồn tiền và không có nghĩa vụ báo cáo với cơ quan quản lý.

Kể từ ngày 1/1/2026, tài sản số chính thức được công nhận tại Việt Nam theo quy định tại Điều 46 Luật Công nghiệp Công nghệ số 2025. Trong bối cảnh đó, việc triển khai các mô hình thử nghiệm có kiểm soát như MIMO được xem là bước đi cần thiết nhằm thu thập dữ liệu thực tiễn, đánh giá rủi ro và từng bước hình thành chuẩn mực vận hành minh bạch cho thị trường.

Việc Đà Nẵng cho phép thử nghiệm mô hình chuyển đổi tài sản số không lưu ký không chỉ mở ra hướng tiếp cận mới cho người dùng và doanh nghiệp công nghệ, mà còn được xem là phép thử quan trọng đối với năng lực quản lý, giám sát và hoàn thiện khung pháp lý trong một lĩnh vực còn nhiều thách thức.