Định giá xuống đáy nhiều năm, cổ phiếu “vua” đứng trước điểm xoay chu kỳ

Với vốn hóa chiếm tỷ trọng lớn trên thị trường, nhóm cổ phiếu ngân hàng được mệnh danh là cổ phiếu “vua”. Trước khi có sự trỗi dậy của nhóm Vingroup, cổ phiếu ngân hàng được xem là động lực tăng không thể thiếu nếu VN-Index muốn bay cao.

Trong năm 2025, nhóm cổ phiếu ngân hàng đã có giai đoạn trỗi dậy mạnh mẽ từ tháng 5 đến tháng 8/2025, kéo VN-Index chạy một mạch từ 1.090 điểm lên 1.677 điểm. Tuy nhiên, sau đó, VN-Index được kéo bởi nhóm Vingroup trong khi nhóm ngân hàng ghi nhận điều chỉnh sâu.

Như mã chứng khoán VPB của VPBank sau đợt tăng giá hơn gấp đôi từ 16.000 đồng/cp lên 36.000 đồng/cp từ tháng 5 – 8/2025 thì điều chỉnh, hiện đã xuống vùng 28.000 đồng/cp. SHB cũng chạy từ 10.000 lên 19.000 đồng/cp cùng khoảng thời gian rồi xuống lại vùng 16.000 đồng/cp. Hàng loạt cổ phiếu ngân hàng cũng có diễn biến tương tự như EIB, BVB, NVB, NAB, LPB, ACB,…

Riêng nhóm ngân hàng quốc doanh như MBB, VCB, CTG, BID có diễn biến khởi sắc hơn vào tháng đầu năm 2026 nhờ hiệu ứng Nghị quyết 79 hoặc STB có câu chuyện đổi chủ. Còn lại hầu hết cổ phiếu ngân hàng vẫn trong xu hướng giảm dù VN-Index đang tiến gần đến mốc 1.900 điểm.

Sự điều chỉnh của giá cổ phiếu kèm kết quả kinh doanh tăng trưởng tốt năm 2025, nhóm ngân hàng đã được tái định giá lại. Theo nhiều đơn vị phân tích, P/B (giá trên giá trị sổ sách) của nhóm ngân hàng đã về mức rất hấp dẫn so với bình quân 5 năm.

Tính theo giá đóng cửa phiên 26/2, P/B của nhóm ngân hàng hiện đã về mức 1,4x, thấp hơn nhiều so với mức bình quân 5 năm (1,72x) và là mức thấp hiếm gặp. Vào thời điểm tháng 5/2025, trước sóng tăng mạnh của nhóm ngân hàng thì chỉ số P/B cũng đã về mức này.

Triển vọng nhóm ngân hàng vẫn sáng

Từ cuối 2025 đến nay, ngành ngân hàng chịu nhiều áp lực về thanh khoản hệ thống, dư địa tăng trưởng tín dụng và rủi ro nợ xấu từ tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ trong năm trước.

Theo MSVN, mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% mà Ngân hàng Nhà nước đưa ra năm nay thoạt nhìn là thấp hơn nhiều so với mức 19% năm 2025, song với mức tăng trưởng này thì ước tính khoảng 110 tỷ USD tín dụng sẽ được bơm vào nền kinh tế, gần tương đương 2025. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng điều hướng ưu tiên cho vay các lĩnh vực sản xuất và hạn chế vào lĩnh vực phi sản xuất như bất động sản (lĩnh vực này sẽ phải chịu lãi suất cao hơn).

Ngoài ra, những lo ngại về tỷ lệ tín dụng trên GDP Việt Nam đang cao (141% vào năm 2025) hay thanh khoản eo hẹp đang bị phóng đại lên. MSVN tin rằng không giống năm 2022, cơ quan quản lý đã rất sẵn sàng và đủ khả năng hỗ trợ nhu cầu vốn ngắn hạn. Mặt khác, tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) và tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn (SML) đều duy trì ở mức khá tốt.

Đối với nợ xấu, MSVN cho biết tỷ lệ nợ xấu trên bảng cân đối kế toán của hệ thống ngân hàng tiếp tục giảm xuống khoảng 1,7% trong khi tỷ lệ nợ xấu toàn diện cũng giảm xuống 4,6%. Tổ chức này tin rằng rủi ro nợ xấu tiềm ẩn từ sự bùng nổ tín dụng năm 2025 vẫn ở mức thấp trong năm 2026 và chỉ có thể trở nên đáng chú ý vào 2027 khi các nhà phát triển bất động sản không thúc đẩy được doanh số bán các dự án đã khởi công trong giai đoạn 2025 – 2026.

Theo đó, chuyên gia của MSVN duy trì quan điểm tích cực về ngân hàng năm nay, sẽ có một năm tăng trưởng lợi nhuận tốt. Thị trường chứng khoán Việt Nam với dự dẫn dắt của ngành ngân hàng có thể trải qua đợt tăng giá mạnh tương tự như năm 2025 (kịch bản cơ sở) hoặc thậm chí 2021 (kịch bản lạc quan). Điều này được hỗ trợ bởi tăng trưởng kinh tế mạnh và các bước tiến trong việc nâng hạng thị trường (Việt Nam chính thức được đưa vào chỉ số FTSE Russell từ tháng 9 năm nay cùng những động thái ban đầu hướng tới nâng hạng trong MSCI).

Song, rủi ro cho triển vọng này là biến động lớn trên thị trường vốn toàn cầu và sự chậm trễ trong chu kỳ cắt giảm lãi suất của Fed. Cả hai yếu tố đều gây áp lực lên Việt Nam và các ngân hàng bằng cách hạn chế khả năng huy động vốn cho chương trình xây dựng đất nước.

Chứng khoán KIS dự báo lợi nhuận ngành ngân hàng có thể đạt mức tăng trưởng hai chữ số năm 2026. Động lực đến từ đà tăng trưởng tín dụng tiếp tục duy trì mạnh mẽ; sự phục hồi của mảng thu nhập phí dịch vụ, tiêu biểu như hoạt động thanh toán và bancassurance (bảo hiểm qua ngân hàng). Bất chấp những áp lực có thể làm thu hẹp biên lãi thuần (NIM), triển vọng ngành vẫn khả quan khi tỷ lệ nợ xấu dần ổn định. Sự cải thiện này được củng cố bởi sức khỏe nền kinh tế và các quy định về xử lý nợ được tinh gọn. Thêm vào đó, những nỗ lực bền bỉ trong việc thu hồi nợ xấu được kỳ vọng sẽ tiếp tục củng cố lợi nhuận ròng của toàn ngành.

Trong bối cảnh đó, các đơn vị phân tích gọi tên các ngân hàng như TCB, MBB, HDB, VPB, STB, EIB, MBB đáp ứng tiêu chí về quy mô, ban lãnh đạo tham vọng, nền tảng khách hàng vững mạnh và khả năng số hóa. Ngoài ra, VCB, ACB, TCB và CTG cũng được gọi tên khi có chất lượng tài sản tốt, đệm dự phòng rủi ro tín dụng vững chắc.

Định giá đã trở nên hấp dẫn hơn rõ rệt. Điều thị trường còn chờ đợi là chất xúc tác đủ mạnh – từ dòng tiền, chính sách hay môi trường vĩ mô – để nhóm cổ phiếu “vua” thực sự quay lại vai trò dẫn dắt.