Điều gì thổi giá vàng lên đỉnh gần hai tháng?

Khoảng 21h ngày 5/8 theo giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay được Kitco ghi nhận quanh 4.230 USD/ounce, tăng 3,8% so với phiên trước, đánh dấu mức cao nhất kể từ giữa tháng 6.

Giá vàng kỳ hạn tại New York cũng tăng mạnh. Hợp đồng vàng Mỹ tăng 1,8%, lên 4.227,4 USD/ounce lúc 11h13 GMT ngày 5/8.

Đà tăng lan sang các kim loại quý khác. Giá bạc giao ngay tăng 3,3% lên 61,5 USD/ounce, cao nhất kể từ ngày 7/7. Bạch kim tăng 1% lên 1.752,2 USD, sau khi có lúc chạm mức cao nhất kể từ giữa tháng 6, còn palladium tăng 1,5% lên 1.373,35 USD, mức cao nhất trong hai tháng.

Dù vậy, giá vàng vẫn thấp hơn khoảng 25% so với đỉnh trong phiên 5.595,47 USD/ounce lập ngày 29/1/2026.

Nghịch lý: Căng thẳng hạ nhiệt nhưng vàng lại tăng

Động lực của đợt tăng lần này không hoàn toàn xuất phát từ nhu cầu trú ẩn. Trái lại, những dấu hiệu tiến triển liên quan đàm phán Mỹ–Iran đã làm dịu lo ngại về nguồn cung dầu và lạm phát, qua đó kéo lợi suất trái phiếu Mỹ xuống.

Trả lời Fox News tối 4/8, Tổng thống Donald Trump nói Iran đã tham gia một cuộc đàm phán kéo dài cả ngày và Mỹ đang có những cuộc thảo luận "rất tốt". Phát biểu này, cùng các tín hiệu lạc quan từ giới chức Mỹ và Qatar, làm dấy lên kỳ vọng về một thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz và từng bước hạ nhiệt cuộc xung đột đã bước sang tháng thứ sáu.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói với CNBC rằng Washington và Tehran có thể đạt thỏa thuận trong ngày 4 hoặc 5/8 để mở lại eo biển Hormuz và tiến tới một trạng thái "bình thường hóa hơn" trong cuộc xung đột. Khi được hỏi liệu Iran có được phép thu phí tàu thuyền hay không, ông Bessent cho rằng thỏa thuận sẽ bảo đảm "quyền tự do đi lại".

Ông Bessent cho biết một số tàu đã rời khu vực, trong khi hàng trăm, thậm chí có thể gần 1.000 tàu, vẫn chờ lưu thông. Ông kỳ vọng giá năng lượng sẽ hạ nhiệt nếu tuyến hàng hải được mở lại.

Tuy nhiên, những tuyên bố này mới là của phía Mỹ. Đến ngày 5/8, Iran vẫn phủ nhận đàm phán trực tiếp với Mỹ và chỉ xác nhận trao đổi với Oman về giao thông qua Hormuz. Các nguồn tin khu vực nói những vấn đề quan trọng, trong đó có phạm vi kiểm soát của Iran đối với tàu đi qua eo biển, vẫn chưa được giải quyết.

Dù chưa có thỏa thuận, kỳ vọng ngoại giao đã tác động rõ lên thị trường. Giá dầu Brent giao dịch quanh 80 USD/thùng, thấp hơn nhiều so với đỉnh khoảng 102 USD trong tháng 7. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm về khoảng 4,61%, từ 4,747% vào tuần trước.

Diễn biến này có lợi cho vàng dù có vẻ trái với vai trò "hàng rào chống lạm phát" của kim loại quý. Trong môi trường hiện nay, lạm phát cao có thể khiến Fed tăng lãi suất, đẩy lợi suất trái phiếu và chi phí cơ hội nắm giữ vàng lên. Ngược lại, giá dầu giảm giúp dịu áp lực lạm phát và kéo lợi suất xuống, khiến tài sản không trả lãi như vàng hấp dẫn hơn.

Trước khi báo cáo ADP được công bố, thị trường định giá xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 ở mức khoảng 57%, giảm từ 67% một ngày trước đó. Đồng USD cũng chịu sức ép giảm giá, khiến vàng được định giá bằng USD trở nên rẻ hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác.

Jamie Dutta, nhà phân tích tại Nemo.money, nhận định những dấu hiệu gia tăng về khả năng đạt thỏa thuận ngừng bắn tại Vùng Vịnh đã kéo lợi suất trái phiếu xuống khi lo ngại lạm phát dịu bớt, qua đó hỗ trợ giá vàng.

Báo cáo việc làm ADP sau đó cung cấp thêm một dữ kiện có lợi cho quan điểm Fed chưa cần vội tăng lãi suất. Khu vực tư nhân Mỹ chỉ tạo thêm 44.000 việc làm trong tháng 7, thấp hơn dự báo 70.000 và mức tăng 95.000 đã điều chỉnh của tháng 6.

Tuy nhiên, ADP thường không phản ánh chính xác báo cáo việc làm chính thức. Thị trường vì vậy sẽ tập trung vào số liệu bảng lương phi nông nghiệp ngày 7/8. Khảo sát của Reuters dự báo Mỹ tạo thêm 80.000 việc làm trong tháng 7 và tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức 4,2%.

Đường đi của vàng vẫn phụ thuộc Fed và Trung Đông

Triển vọng ngắn hạn của vàng xoay quanh dữ liệu việc làm, lạm phát Mỹ, lợi suất trái phiếu và kết quả các nỗ lực ngoại giao liên quan Iran.

Nếu báo cáo việc làm yếu hơn dự báo, thị trường có thể tiếp tục hạ xác suất Fed tăng lãi suất, gây sức ép lên lợi suất và đồng USD, qua đó hỗ trợ vàng. Ngược lại, số liệu việc làm hoặc lạm phát cao hơn dự kiến có thể khôi phục kỳ vọng thắt chặt tiền tệ và khiến vàng khó duy trì mức trên 4.200 USD/ounce.

Trung Đông tác động tới vàng qua hai kênh trái chiều. Một thỏa thuận giúp giá dầu giảm sẽ làm dịu lạm phát và lợi suất, có lợi cho vàng, nhưng đồng thời có thể làm suy yếu nhu cầu trú ẩn. Còn nếu xung đột leo thang, nhu cầu trú ẩn an toàn có thể tăng, song cú sốc dầu mới cũng có khả năng khiến thị trường tin Fed sẽ duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ.

Trong phân tích kịch bản giữa năm, Hội đồng Vàng Thế giới cho rằng nếu điều kiện vĩ mô không thay đổi đáng kể, vàng có thể dao động khoảng 5% quanh 4.100 USD/ounce trong nửa cuối năm. Kinh tế hoặc địa chính trị xấu đi, kỳ vọng lãi suất chuyển sang hướng giảm hay làn sóng mua khi giá xuống có thể đưa vàng về khoảng 4.500 USD hoặc cao hơn. Chỉ một tín hiệu đủ mạnh và rõ ràng mới có thể đẩy giá tiến bền vững tới 5.000 USD/ounce.

Ở chiều ngược lại, tăng trưởng vững, lợi suất tăng và thị trường bình ổn hơn có thể gây sức ép lên vàng. Hội đồng Vàng Thế giới cho rằng nếu giá giảm 10–15% so với mức tham chiếu cuối tháng 6, dư địa giảm tiếp có thể bị hạn chế do giá thấp thường kích thích nhu cầu mua.

Quan điểm giữa các tổ chức vẫn phân hóa. Bank of America đầu tháng 7 hạ dự báo giá vàng bình quân năm 2026 xuống 4.360 USD/ounce do Fed trở nên cứng rắn hơn, nhưng vẫn cho rằng mốc 5.000 USD/ounce có thể đạt được sau khi chu kỳ thắt chặt kết thúc.

Ở chiều thận trọng, Hamad Hussain, chuyên gia kinh tế hàng hóa tại Capital Economics, cho rằng việc Fed tăng lãi suất trong những tháng tới có thể làm dịu lo ngại về uy tín chống lạm phát của ngân hàng trung ương, qua đó khiến vàng lùi và ổn định dưới 4.000 USD/ounce trước cuối năm.

Khảo sát Kitco công bố ngày 31/7 cũng cho thấy giới phân tích chưa có đồng thuận rõ ràng về hướng đi của vàng trong tuần 3–7/8. Trong 17 chuyên gia Phố Wall, 5 người dự báo giá tăng; 6 người dự báo giảm; 6 người còn lại cho rằng giá đi ngang.

James Stanley của Forex.com thuộc nhóm lạc quan vì mốc 4.000 USD/ounce vẫn được bảo vệ dù lợi suất đi lên. Sean Lusk của Walsh Trading cũng đánh giá vùng hỗ trợ này tương đối vững và cho rằng yếu tố mùa vụ có thể giúp giá tăng trong vài tuần tới.

Việc giá vàng vượt 4.200 USD/ounce cho thấy động lực phục hồi đã mạnh lên, nhưng chưa đủ xác nhận một chu kỳ tăng mới. Khả năng giữ vùng giá này phụ thuộc vào lợi suất trái phiếu Mỹ, báo cáo việc làm ngày 7/8 và số liệu lạm phát Mỹ công bố trong tuần tới.