Diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026: Thiết lập hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ cho doanh nghiệp

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thủ đô 2026 với chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử (TMĐT) bứt phá tăng trưởng hai con số" chiều 31/8, ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) TP. Hà Nội, cho biết 6 tháng đầu năm, GRDP Hà Nội tăng 8,22%, mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt 516,9 nghìn tỷ đồng, tăng 13,3%; gần 19 nghìn DN thành lập mới, tăng 21% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, để cán đích mục tiêu tăng trưởng hai con số, GRDP 6 tháng cuối năm cần tăng 13,44%. "Đó là khoảng cách đầu tiên Thủ đô đang quyết tâm rút ngắn", ông Trang nói.

Nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị Trung ương 3 về yêu cầu đưa khoa học, công nghệ vào mọi ngành kinh tế để tăng năng suất lao động, thúc đẩy sản phẩm công nghệ, kinh tế số và đổi mới sáng tạo thay vì dựa vào tài nguyên hay lao động giá rẻ, lãnh đạo Sở KH&CN TP. Hà Nội nhấn mạnh, mục tiêu đột phá không thể đạt được bằng cách làm thông thường, phải làm mới các động lực truyền thống và tạo ra những năng lực sản xuất mới.

Đồng thời cho biết, Thành phố cũng tự tạo áp lực khi đặt mục tiêu nâng tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP năm 2026 lên 22%.

"6 tháng đầu năm đã đạt 16,7%, nghĩa là 6 tháng cuối năm phải vượt 26%. Đây là khoảng cách thứ hai, cần cộng đồng DN cùng thu hẹp. Nhưng khoảng cách không phải để chùn bước - khoảng cách chính là dư địa, là động lực để DN Thủ đô cùng bứt phá. Bởi suy cho cùng, Thành phố chỉ có thể tăng trưởng hai con số khi từng DN - trước hết làĐ DNNVV· - cũng tăng trưởng hai con số", ông Trang nhấn mạnh.

AI và thương mại điện tử mở ra dư địa tăng trưởng

Chia sẻ về thời cơ và thách thức, lãnh đạo Sở KH&CN TP. Hà Nội cho rằng thị trường đang thay đổi rất nhanh. Mỗi ngày, người Việt chi hơn 1.600 tỷ đồng để mua hơn 12 triệu sản phẩm trên các sàn TMĐT. Dòng tiền và khách hàng đang dịch chuyển lên môi trường số với quy mô lớn. "DN đứng ngoài thì thị trường vẫn phát triển, nhưng cơ hội sẽ thuộc về người khác", ông lưu ý.

Cùng với đó, AI đang thiết lập lại cách nền kinh tế vận hành. Theo kịch bản của Tổ chức Thương mại Thế giới, đến năm 2040, AI có thể giúp thương mại toàn cầu tăng thêm 34-37% so với kịch bản không có AI. Tuy nhiên, AI cũng đang tạo ra một khoảng cách mới. Theo khảo sát của OECD, 52% DN lớn đã ứng dụng AI, trong khi ở DN nhỏ, tỷ lệ này mới đạt 17,4%.

Đáng chú ý, một khảo sát khác của OECD cho thấy, trong số DNNVV đã sử dụng AI tạo sinh, chỉ khoảng 29% đưa được công nghệ này vào các hoạt động cốt lõi.

"Đây chính là khoảng cách đáng lưu ý nhất: khoảng cách giữa DN lớn và DN nhỏ. Nếu không hành động, khoảng cách này sẽ ngày càng rộng, càng khó hình thành chuỗi cung ứng chất lượng cao", Giám đốc Sở KH&CN TP. Hà Nội nhấn mạnh.

Theo ông Trang, DN trên địa bàn Thành phố có nền tảng để thu hẹp khoảng cách này. Thủ đô hiện có 221 DN KH&CN, hơn 1.000 DN khởi nghiệp sáng tạo và gần 11 nghìn DN công nghệ số. Chỉ số TMĐT năm 2025 đạt 74,7 điểm, tiếp tục đứng đầu cả nước.

Tuy nhiên, lãnh đạo Sở KH&CN TP. Hà Nội cũng lưu ý rằng nguồn cung công nghệ không nhỏ, trong khi nhu cầu thị trường rất lớn. Nhưng có công nghệ chưa đồng nghĩa với có tăng trưởng.

Theo ông, điểm nghẽn nằm ở việc làm sao kết nối một bài toán kinh doanh cụ thể với một giải pháp công nghệ phù hợp, một nguồn lực đủ lớn và một đơn vị đồng hành đến cùng.

"Nhiều DNNVV muốn chuyển đổi số nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, lo ngại chi phí và rủi ro dữ liệu. Nhiều DN công nghệ có sản phẩm tốt nhưng chưa hiểu đủ bài toán của DN nhỏ. Công nghệ ở một bên, thị trường ở một bên - điều còn thiếu là nhịp nối ở giữa. Diễn đàn hôm nay được tổ chức là để tạo ra nhịp nối đó", ông Trang nói.

Hệ sinh thái đồng hành đến cùng

Nhấn mạnh chủ đề của Diễn đàn năm nay tập trung vào hai công cụ là AI và TMĐT, GS-TS. Mạc Quốc Anh, Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Bí thư Đảng ủy - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội DNNVV và vừa TP. Hà Nội (HANOISME), Trưởng ban Tổ chức Diễn đàn, cho rằng đây là hai công cụ có khả năng tạo sức bật trực tiếp cho DNNVV.

"Việc ứng dụng đúng công nghệ, gắn với dữ liệu, quản trị và thị trường sẽ giúp DN nâng cao năng suất, tối ưu chi phí, mở rộng khách hàng và tạo nền tảng bứt phá tăng trưởng hai con số", ông khẳng định.

Đồng thời cho rằng, đối với cộng đồng DNNVV, mục tiêu tăng trưởng cao chỉ có thể trở thành hiện thực khi DN đồng thời giải quyết được bốn bài toán cốt lõi: tiếp cận đúng chính sách; ứng dụng đúng công nghệ; kết nối đúng nguồn lực; và mở rộng đúng thị trường.

Một điểm nhấn của Diễn đàn là khu trưng bày khoảng 30 bàn, chia theo 6 nhóm, gồm DN tập đoàn lớn và chuỗi cung ứng; TMĐT, logistics, xuất khẩu; tư vấn chính sách và hỗ trợ DN. Mỗi bàn trưng bày có mã QR giới thiệu đơn vị, sản phẩm, năng lực, nhu cầu hợp tác và đầu mối phụ trách.

Tại khu vực kết nối B2B, DN được tư vấn, tìm hiểu thông tin và tiến tới hợp tác thường xuyên với các tập đoàn lớn, cơ quan chức năng về vốn, đầu tư, chính sách KH&CN, thuế và giải pháp công nghệ.

Theo ông Mạc Quốc Anh, diễn đàn được tổ chức theo tinh thần hành động và đo lường kết quả. "Ban Tổ chức không chỉ hướng tới một chương trình trao đổi tại hội trường, mà đặt mục tiêu hình thành danh sách cụ thể các DN cần hỗ trợ; tổ chức các cuộc kết nối vốn, công nghệ và thị trường; thúc đẩy các thỏa thuận hợp tác; đồng thời theo dõi kết quả sau 30, 60 và 100 ngày", ông nói.

Sau diễn đàn, Ban Tổ chức sẽ hình thành danh sách DN cần hỗ trợ theo từng nhóm nhu cầu; tổng hợp khó khăn, vướng mắc và 10-15 kiến nghị chính sách; đồng thời theo dõi, đánh giá kết quả hỗ trợ sau 30, 60 và 100 ngày. Mục tiêu là mỗi DN tham dự tiếp cận được ít nhất một giá trị cụ thể về chính sách, công nghệ, vốn hoặc thị trường.

Diễn đàn cũng gắn với các chương trình trọng tâm của TP. Hà Nội về chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, trong đó chú trọng hỗ trợ DNNVV, hộ kinh doanh ứng dụng nền tảng số, thanh toán không dùng tiền mặt, hóa đơn điện tử, TMĐT, AI và các giải pháp tự động hóa phù hợp với quy mô, ngành nghề và mức độ sẵn sàng.

Bên cạnh hỗ trợ DN ứng dụng công nghệ, chương trình còn hướng tới phát triển DN KH&CN, DN công nghệ số, các sản phẩm và dịch vụ công nghệ của Hà Nội; kết nối DN với viện, trường, ngân hàng, quỹ đầu tư, tập đoàn lớn và hệ thống phân phối để thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

"Thực tiễn cho thấy, DN không thiếu khát vọng đổi mới, nhưng thường thiếu một hệ sinh thái hỗ trợ đồng bộ. Công nghệ mà không gắn với bài toán kinh doanh sẽ khó tạo giá trị; vốn mà không đi cùng phương án quản trị và thị trường sẽ khó phát huy hiệu quả; chính sách nếu chỉ dừng ở văn bản sẽ chưa thể trở thành động lực phát triển.

Vì vậy, thông điệp xuyên suốt của diễn đàn là phải biến chính sách thành sản phẩm hỗ trợ, biến công nghệ thành năng suất, biến dữ liệu thành tài sản, biến kết nối thành hợp đồng và biến cam kết thành kết quả có thể đo lường", GS-TS. Mạc Quốc Anh nhấn mạnh.

Chia sẻ về hệ sinh thái hỗ trợ DN Giám đốc Sở KH&CN TP. Hà Nội Cù Ngọc Trang cho biết, trong hệ sinh thái đó, DN nêu bài toán; đơn vị công nghệ cung cấp giải pháp; ngân hàng và quỹ đầu tư cung cấp nguồn lực; hiệp hội thực hiện kết nối; cơ quan nhà nước tháo gỡ cơ chế.

Đơn vị đồng hành về công nghệ không chỉ bàn giao tài khoản hay phần mềm, mà cần đồng hành trong đào tạo, chuẩn hóa quy trình và đánh giá hiệu quả sau khi DNNVV ứng dụng.

"Kết nối B2B tại Diễn đàn không phải chỉ để trao danh thiếp: mỗi cuộc gặp cần xác định được một bài toán và một giải pháp tương ứng để áp dụng trên thực tế", ông lưu ý.