Đề xuất ngân hàng làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp

Sáng 17/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Một trong những nội dung đáng chú ý tại phiên họp liên quan đến đề xuất bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp đối với ngân hàng thương mại.

Theo dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại được thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về chứng khoán.

Cho ý kiến về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị tiếp tục làm rõ tính khả thi của quy định.

Theo ông Phan Chí Hiếu, dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng mới quy định quyền của ngân hàng thương mại được thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp, còn việc thực hiện phải tuân theo pháp luật về chứng khoán.

Trong khi đó, pháp luật về chứng khoán hiện chưa có quy định cụ thể về hoạt động này.

Do vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị rà soát để bảo đảm khi luật có hiệu lực, quy định có thể triển khai ngay trên thực tế.

Trường hợp phải sửa đổi, bổ sung pháp luật về chứng khoán mới có thể thực hiện, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu thời điểm có hiệu lực phù hợp đối với nội dung này.

Theo ông Phan Chí Hiếu, dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng chỉ quy định quyền của ngân hàng thương mại được thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp, còn việc thực hiện hoạt động này phải theo quy định của pháp luật về chứng khoán.

Trong khi đó, pháp luật về chứng khoán hiện chưa có quy định cụ thể về hoạt động này.

Trường hợp cần phải sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật về chứng khoán mới có thể thực hiện, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu quy định thời điểm có hiệu lực phù hợp đối với nội dung này.

Giải trình tại phiên họp, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho biết dự thảo Luật Các tổ chức tín dụng lần này nhằm bổ sung cơ sở pháp lý để ngân hàng thương mại được thực hiện thêm chức năng đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp.

Theo Thống đốc, Luật Các tổ chức tín dụng quy định tổ chức tín dụng chỉ được thực hiện những hoạt động mà pháp luật cho phép. Vì vậy, muốn ngân hàng thương mại thực hiện chức năng nói trên, trước hết phải bổ sung hoạt động này vào phạm vi được phép của ngân hàng.

Cách thức triển khai cụ thể sẽ được điều chỉnh bởi pháp luật về chứng khoán.

Thống đốc nhấn mạnh các quy định phải bảo đảm hoạt động được thực hiện an toàn, minh bạch, tách bạch, tránh xung đột lợi ích và không gây hiểu nhầm cho khách hàng.

Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu các ý kiến tại phiên họp để tiếp tục hoàn thiện quy định, bảo đảm sự thống nhất giữa pháp luật về các tổ chức tín dụng và pháp luật về chứng khoán.

Không để ngân hàng trở thành “giấy chứng nhận an toàn”

Theo Thống đốc, Luật Các tổ chức tín dụng quy định tổ chức tín dụng chỉ được thực hiện những hoạt động mà pháp luật cho phép. Vì vậy, dự thảo cần bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp vào các hoạt động ngân hàng thương mại được phép thực hiện.

Còn cách thức triển khai cụ thể, theo ông Phạm Đức Ấn, sẽ được điều chỉnh bởi pháp luật về chứng khoán. Các quy định này phải bảo đảm hoạt động được thực hiện an toàn, minh bạch, tách bạch, tránh xung đột lợi ích và không gây hiểu nhầm cho khách hàng.

Thống đốc cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu các ý kiến tại phiên họp để tiếp tục hoàn thiện quy định, bảo đảm sự thống nhất giữa pháp luật về các tổ chức tín dụng và pháp luật về chứng khoán.

Không để ngân hàng trở thành "giấy chứng nhận an toàn" cho trái phiếu

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng lưu ý việc bổ sung hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp đối với ngân hàng thương mại cần được quy định chặt chẽ.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ quyền hạn, nghĩa vụ của các bên, cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích và yêu cầu quản trị rủi ro trong quá trình thực hiện.

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội lưu ý “không biến hoạt động đại lý quản lý của ngân hàng thương mại thành giấy chứng nhận an toàn cho trái phiếu doanh nghiệp”.

Cảnh báo này đặt ra yêu cầu phải phân định rõ vai trò của ngân hàng trong việc quản lý tài sản bảo đảm với trách nhiệm của tổ chức phát hành và rủi ro mà nhà đầu tư trái phiếu phải tự đánh giá.

Bên cạnh nội dung liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về việc áp dụng một hoặc một số tỷ lệ bảo đảm an toàn khác mức quy định đối với tổ chức tín dụng nhằm thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Chủ tịch Quốc hội, cần quy định cụ thể tiêu chí xác định trường hợp áp dụng, giới hạn, phạm vi, điều kiện và thời hạn, tránh lạm dụng. Việc áp dụng phải đi kèm lộ trình trở lại tuân thủ mức tỷ lệ bảo đảm an toàn theo quy định cùng cơ chế giám sát, kiểm soát rủi ro.

Đối với dự thảo Luật Phòng, chống rửa tiền, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về chuẩn mực quốc tế đối với chủ sở hữu hưởng lợi, xác định thông tin và báo cáo giao dịch.

Các quy định khi được luật hóa cần có hướng dẫn cụ thể, có tính định lượng về tiêu chí, cách thức thu thập và sử dụng dữ liệu, bảo đảm khả năng thực hiện trên thực tế và không làm phát sinh chi phí tuân thủ quá cao.

Liên quan đến tài sản mã hóa, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị hướng dẫn cụ thể các dấu hiệu đáng ngờ; đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan thực hiện chức năng phòng, chống rửa tiền và các đối tượng báo cáo, cũng như cơ quan thanh tra hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực này.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện dự thảo luật trước khi trình Quốc hội xem xét.