Đà Nẵng 'đi trước, đón đầu' xu hướng tài chính thế hệ mới

Ngày 30/6, Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance (Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam - VFCA) phối hợp với Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) tổ chức Hội thảo: "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới".

Cửa ngõ kết nối dòng vốn toàn cầu

Ông Trần Chí Cường, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết, Trung tâm Tài chính quốc tế là một trong những nhiệm vụ chiến lược nhằm đa dạng hóa kênh huy động vốn, thu hút đầu tư quốc tế và hình thành các cơ chế tài chính mới, bổ sung cho hệ thống ngân hàng và thị trường vốn truyền thống.

Đối với Đà Nẵng, thành phố định hướng phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế theo mô hình hiện đại, chủ động "đi trước, đón đầu" các xu hướng tài chính mới.

Thành phố sẽ tập trung thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp, các quỹ đầu tư quốc tế; phát triển hệ sinh thái nhà đầu tư tổ chức; thúc đẩy giao dịch tín chỉ carbon quốc tế, mã hóa tài sản thực và các sản phẩm, dịch vụ tài chính theo chuẩn mực quốc tế.

Ông Cường cho biết, trước mắt thành phố ưu tiên khơi thông dòng vốn quốc tế phục vụ các dự án hạ tầng và các dự án quy mô lớn của khu vực công và tư nhân.

Cùng với việc tiếp tục hoàn thiện thể chế và xây dựng hệ sinh thái tài chính hiện đại, Đà Nẵng hướng tới đưa Trung tâm Tài chính quốc tế trở thành cửa ngõ kết nối dòng vốn toàn cầu với nền kinh tế Việt Nam, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số và các chiến lược phát triển dài hạn của đất nước.

Nói thêm về mô hình VIFC-DN, ông Kevin Bruce Iwanaga, Trưởng ban Chiến lược và Tổng hợp, Cơ quan điều hành VIFC-DN cho biết, mục tiêu của VIFC-DN không chỉ là hình thành một trung tâm tài chính mới mà là xây dựng cửa ngõ kết nối dòng vốn toàn cầu với nền kinh tế thực của Việt Nam.

Trong giai đoạn đầu, VIFC-DN tập trung phát triển 5 sản phẩm cốt lõi gồm: token hóa tài sản thực; tín chỉ carbon và sàn giao dịch tín chỉ carbon; sàn giao dịch hàng hóa; quỹ đầu tư và quản lý tài sản; thị trường trái phiếu.

Theo ông Kevin Bruce Iwanaga, năm sản phẩm này sẽ được vận hành trên nền tảng hạ tầng dùng chung nhằm giảm chi phí, đẩy nhanh triển khai và tạo dòng vốn minh bạch cho các lĩnh vực như hạ tầng, doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự án xanh, logistics và năng lượng.

Ông cho biết thêm, VIFC-DN đang chuyển nhanh từ giai đoạn hoàn thiện hành lang pháp lý sang triển khai các sản phẩm cụ thể, hướng tới trở thành cửa ngõ thu hút dòng vốn kỹ thuật số, tài chính xanh và đầu tư vào nền kinh tế thực.

"Đà Nẵng vốn được biết đến là thành phố của những cây cầu. VIFC-DN sẽ là cây cầu mới kết nối Đà Nẵng với nguồn vốn toàn cầu, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng dài hạn", ông nói.

Cuộc chơi mới đòi hỏi thể chế mới

Tại hội thảo, TS. Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho rằng, trong bối cảnh dư địa của các kênh huy động vốn truyền thống ngày càng thu hẹp, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ nhằm hình thành một thiết chế tài chính mới mà còn mở ra kênh dẫn vốn mới cho nền kinh tế.

Theo ông, Quốc hội đã ban hành các nghị quyết quan trọng về Trung tâm Tài chính quốc tế và cơ chế đặc thù dành cho TP.HCM, TP. Đà Nẵng. Tuy nhiên, từ chủ trương đến vận hành hiệu quả vẫn còn nhiều việc phải làm, trong đó trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện thể chế để các cơ chế đặc thù sớm đi vào thực tiễn.

Một trong những yêu cầu cấp thiết là xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đủ linh hoạt. Hiện quy định về sandbox còn phân tán, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của Trung tâm Tài chính quốc tế. 

TS. Nguyễn Đức Hiển cho rằng, Việt Nam cần sớm xây dựng một khuôn khổ pháp lý thống nhất ở cấp quốc gia, đồng thời mạnh dạn mở đường cho các sản phẩm, dịch vụ và tài sản tài chính mới.

"Điều gì cần thận trọng thì vẫn phải thận trọng, nhưng những gì có thể mở thì phải mở nhanh hơn để tạo lợi thế cạnh tranh trong thu hút dòng vốn quốc tế", TS. Nguyễn Đức Hiển nhấn mạnh.

Còn PGS-TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định, việc xây dựng VIFC mở ra cơ hội để Việt Nam bước vào một "cuộc chơi mới", nơi năng lực cạnh tranh không còn dựa vào lợi thế truyền thống mà được quyết định bởi thể chế, đổi mới sáng tạo và sự khác biệt.

Theo ông, Việt Nam đủ tiềm lực để tham gia sân chơi này, nhưng điều quan trọng là phải thay đổi tư duy phát triển. "Điều chúng ta cần không phải là thêm vài cơ chế ưu đãi hay chính sách xin - cho, mà là thay đổi chính chân dung phát triển của mình để có thể bay lên", PGS-TS. Trần Đình Thiên nói.

Ông cho rằng cốt lõi của VIFC không nằm ở quy mô đầu tư hay các công trình, mà ở một hệ sinh thái thể chế hiện đại, vận hành theo chuẩn mực quốc tế. Nếu không tạo ra được một thể chế mới thì rất khó có một trung tâm tài chính quốc tế đúng nghĩa.

Đối với Đà Nẵng, thách thức lớn nhất là thiết kế thể chế. Thành phố cần được trao quyền chủ động hơn trong tổ chức và vận hành VIFC để hình thành một cơ chế đủ linh hoạt, khác biệt, giúp giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và tạo lợi thế cạnh tranh.

Dẫn kinh nghiệm của Singapore, Israel, Thượng Hải và Hồng Kông, ông Trần Đình Thiên cho biết, điểm chung tạo nên thành công của các trung tâm tài chính là liên tục đổi mới thể chế, xây dựng môi trường pháp lý minh bạch và tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư. Điều hấp dẫn nhà đầu tư không chỉ là ưu đãi, mà chính là niềm tin vào thể chế.