Cổ phiếu về đáy nhiều năm, lãnh đạo doanh nghiệp bị bán giải chấp

Thị trường chứng khoán đang trải qua nhịp điều chỉnh sâu. Sau khi đạt đỉnh vùng 1.920 điểm vào giữa tháng 5, VN-Index hiện đã rơi về 1.686 điểm, mất khoảng 243 điểm. Dù chỉ số chưa thủng đáy tháng 3 – thời điểm thị trường chịu tác động từ căng thẳng, xung đột tại Trung Đông – nhiều cổ phiếu đã rơi xuống vùng giá thấp nhất trong 3-5 năm, thậm chí lâu hơn.

Trong bối cảnh đó, cổ phiếu trong tài khoản của một số lãnh đạo doanh nghiệp cùng người có liên quan đã bị các công ty chứng khoán bán giải chấp.

CTCP Chứng khoán FPT (FPTS) thông báo thực hiện bán giải chấp 128.400 cổ phiếu TCM của CTCP Dệt may – Đầu tư – Thương mại Thành Công thuộc tài khoản của ông Nguyễn Văn Nghĩa, Thành viên HĐQT công ty. Giao dịch được thực hiện vào ngày 24/7.

Tài khoản của ông Nghĩa bị bán giải chấp trong bối cảnh cổ phiếu TCM giảm xuống vùng 17.300 đồng/cp, mức thấp nhất kể từ tháng 11/2020.

Trước đó, Thành viên HĐQT Dệt may – Đầu tư – Thương mại Thành Công đã đăng ký bán tới 5 triệu cổ phiếu TCM trong thời gian từ ngày 23/7 đến 21/8. Nếu giao dịch hoàn tất, ông Nghĩa sẽ giảm sở hữu từ 11,44 triệu cổ phiếu xuống 6,44 triệu cổ phiếu, tương ứng tỷ lệ sở hữu giảm từ 9,7% xuống 5,47%.

Vào tháng 4, ông Nghĩa cũng từng bị Chứng khoán HSC thông báo bán giải chấp 300.000 cổ phiếu TCM. Trong giai đoạn này, Thành viên HĐQT TCM đăng ký bán 2 triệu cổ phiếu nhưng thực tế chỉ giao dịch 314.000 đơn vị.

Trong đợt sụt giảm lần này, ông Nguyễn Hùng Cường, Chủ tịch Tổng CTCP Đầu tư Phát triển Xây dựng – Tập đoàn DIC (mã: DIG), cũng bị bán giải chấp hàng triệu cổ phiếu và chính thức không còn là cổ đông lớn.

Theo báo cáo của ông Cường, chỉ trong 3 ngày từ 21/7 đến 23/7, các công ty chứng khoán đã bán giải chấp hơn 11,1 triệu cổ phiếu DIG thuộc sở hữu cá nhân ông. Sau các giao dịch, tỷ lệ sở hữu của ông Cường giảm từ 5,09% xuống 3,69%.

Trong khi đó, từ ngày 22/7 đến 24/7, bà Lê Thị Hà Thành, mẹ ông Cường, cũng bị các công ty chứng khoán bán giải chấp 2,09 triệu cổ phiếu DIG, qua đó giảm lượng sở hữu từ 11,9 triệu xuống 9,85 triệu cổ phiếu.

Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn DIC và là em gái ông Cường, bị bán giải chấp hơn 1 triệu cổ phiếu trong hai ngày 21/7 và 22/7. Sau giao dịch, bà Huyền còn nắm giữ 7,9 triệu cổ phiếu DIG.

Từ năm ngoái đến nay, ông Cường và các thành viên gia đình nhiều lần bị công ty chứng khoán bán giải chấp cổ phiếu DIG. Tuy nhiên, đây là là đợt bán với khối lượng lớn nhất.

Sau khoảng 3 tháng duy trì trên vùng giá 12.000 đồng/cp, cổ phiếu DIG đã rơi sâu xuống vùng 10.300 đồng/cp trong tuần giao dịch vừa qua. Lần gần nhất DIG giao dịch quanh vùng giá này là cuối năm 2022 - đầu năm 2023, giai đoạn khủng hoảng thị trường trái phiêu bùng nổ, thị trường bất động sản bắt đầu đóng băng, hàng loạt cổ phiếu địa ốc như PDR, NVL, NLG, KDH... lao dốc mạnh.

Diễn biến bán giải chấp xuất hiện trong bối cảnh dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán đang ở mức cao kỷ lục. Theo khảo sát của Nhadautu.vn, nhiều nhà đầu tư đã liên tiếp nhận thông báo nộp thêm tiền ký quỹ từ công ty chứng khoán nếu không muốn cổ phiếu bị bán giải chấp.

Dư nợ cho vay tại các công ty chứng khoán tiếp tục lập đỉnh mới. Ước tính đến cuối quý II/2026, tổng dư nợ cho vay margin đạt khoảng 445.000 tỷ đồng, trong đó dư nợ cho vay ký quỹ (margin) vào khoảng 435.000 tỷ đồng, tăng thêm khoảng 30.000 tỷ đồng chỉ sau một quý và là mức cao nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trong bối cảnh lượng margin ở mức kỷ lục, nhịp giảm mạnh của thị trường trong tuần qua làm gia tăng áp lực giải chấp tại một số tài khoản. Đồng thời, hoạt động bán bắt buộc khi giá cổ phiếu giảm sâu có thể tiếp tục tạo thêm nguồn cung trên thị trường, qua đó gia tăng áp lực biến động giá trong những phiên giảm mạnh.