Cổ phiếu penny và vòng xoáy tin tức: Ai hưởng lợi, ai trả giá?

Thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận đà tăng trưởng ấn tượng trong năm 2025, với đóng góp lớn từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn như tài chính – ngân hàng hay nhóm “họ Vin”. Song song với đó, một “cuộc chơi” khác vẫn âm thầm diễn ra ở nhóm cổ phiếu thị giá thấp – nơi lợi nhuận có thể nhân nhiều lần trong thời gian ngắn, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro tương ứng.

Tìm “vàng” ở cổ phiếu giá rẻ

Đặc điểm chung của nhóm cổ phiếu penny là doanh nghiệp có kết quả kinh doanh kém tích cực, thậm chí thua lỗ kéo dài, khiến thị giá duy trì ở mức thấp trong thời gian dài. Việc tìm kiếm lợi nhuận từ nhóm cổ phiếu này là không dễ, song vẫn có những nhà đầu tư thành công nhờ nắm bắt đúng thời điểm khi xuất hiện các thông tin hỗ trợ tích cực.

Trường hợp điển hình là cổ phiếu POM của CTCP Thép Pomina. Từ mức giá 2.300 đồng/CP ngày 7/11/2025, sau thông tin hợp tác với Vingroup thông qua VinMetal, POM tăng 160%, lên 6.000 đồng/CP vào phiên 09/01/2026. Đáng chú ý, Pomina đang thua lỗ kéo dài, lỗ lũy kế hơn 3.050 tỷ đồng và vốn chủ sở hữu đã âm 187 tỷ đồng. Đà tăng của POM vẫn duy trì ngay cả khi Vingroup rút khỏi dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam, khiến kỳ vọng tiêu thụ thép trong hệ sinh thái suy giảm so với dự tính ban đầu.

Tương tự, cổ phiếu HID của CTCP Halcom Việt Nam cũng có nhịp tăng tích cực từ vùng giá 3.000 đồng/CP lên 10.450 đồng/CP chỉ trong gần 3 tháng (từ tháng 9 – tháng 11/2025). Diễn biến tăng giá của cổ phiếu HID gắn với thông tin Halcom Việt Nam chuyển giao nghiên cứu phát triển dự án nhà máy điện gió Hồng Đức cho Vingroup (HoSE: VIC) trong tháng 9. Đến đầu tháng 11/2025, UBND tỉnh Quảng Trị đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án này với tổng vốn gần 9.127 tỷ đồng

Tương tự, cổ phiếu KDM của CTCP Tập đoàn GCL từng giao dịch quanh mức 13.000-14.000/CP trong thời gian dài. Tháng 8/2025, HNX đưa KDM vào danh sách không được giao dịch ký quỹ do báo cáo tài chính bán niên ghi nhận lợi nhuận âm. BCTC quý III/2025 tiếp tục cho thấy tình hình kém khả quan, khi doanh thu chỉ đạt 982 triệu đồng, giảm gần 94%, lợi nhuận sau thuế âm 181 triệu đồng.

Tuy nhiên, sau đó KDM lại bước vào chu kỳ tăng mạnh, chạm 27.500 đồng/CP ngày 24/12/2025, gần gấp đôi chỉ sau hai tháng. Động lực đến từ thông tin thoái vốn tại CTCP Thép 998 và việc thu hồi 22 tỷ đồng từ CTCP Đầu tư Phú Hải.

Ngoài ra, HĐQT KDM trong những tháng cuối năm 2025 đã liên tục công bố Nghị quyết thông qua chủ trương hợp tác kinh doanh thực hiện dự án Khu dân cư phố chợ Trường Xuân, dự án The Bale’ Mũi Né, hay hợp tác đầu tư với CTCP Tập đoàn NRC…

Có thể thấy, bất chấp tình hình tài chính chưa thực sự tích cực, song những thông tin hỗ trợ đã tạo ra kỳ vọng cải thiện KQKD của doanh nghiệp trong tương lai, từ đó đã thúc đẩy giá cổ phiếu tăng. Dù vậy, không phải lúc nào những kỳ vọng cũng được hiện thực hóa, nhiều nhà đầu tư đã thua lỗ nặng do không kịp chốt lời.

Rủi ro đi kèm

Cổ phiếu VTC của CTCP Viễn thông VTC là ví dụ điển hình. Cổ phiếu VTC đã có khoảng thời gian dài giao dịch dưới vùng mệnh giá. Bước ngoặt xuất hiện khi VNPT công bố đăng ký bán toàn bộ hơn 2 triệu cổ phiếu VTC. Dòng tiền đầu cơ nhanh chóng nhập cuộc, đẩy giá cổ phiếu tăng trần 14 phiên liên tiếp, từ 8.200 đồng lên 29.800 đồng/cổ phiếu chỉ sau một tháng.

Tuy nhiên, khi Chủ tịch HĐQT đăng ký bán toàn bộ cổ phần nắm giữ và VNPT không thể thoái vốn thành công, cổ phiếu VTC nhanh chóng quay đầu giảm sàn nhiều phiên liên tiếp. Đến ngày 9/1/2026, thị giá chỉ còn 11.800 đồng/cổ phiếu, gần trở lại vùng xuất phát.

Kịch bản tương tự cũng xảy ra với cổ phiếu HID của CTCP Halcom Việt Nam. Sau những nhịp tăng mạnh, cổ phiếu này từ đầu tháng 12/2025 đã rơi vào pha giảm sâu và tính đến phiên 9/1 thì giao dịch ở mức 4.730 đồng/CP, tức mất hơn 50% giá trị tính từ đỉnh.

Thực tế cho thấy, khi các thông tin hỗ trợ chưa đủ rõ ràng và chưa phản ánh vào kết quả kinh doanh, cổ phiếu chỉ có thể thu hút dòng tiền đầu cơ. Trong bối cảnh đó, những nhà đầu tư mua đuổi ở vùng giá cao thường là nhóm chịu rủi ro lớn nhất.

Câu chuyện về cổ phiếu penny và thiệt hại của nhà đầu tư đã kéo dài trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo các chuyên gia, không phải cứ cổ phiếu rẻ là có thể mua được nếu doanh nghiệp không có yếu tố cơ bản và tiềm năng phát triển, nhà đầu tư cần lưu ý để tránh rơi vào bẫy FOMO (mua/bán cổ phiếu theo tâm lý đám đông). Mặt khác, trên thị trường chứng khoán, rủi ro và lợi nhuận luôn đi kèm với nhau. Kỳ vọng lợi nhuận càng cao, rủi ro cũng càng cao.

Bà Lương Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Quản lý tài sản Khối trong nước Dragon Capital nhìn nhận dù chất lượng nhà đầu tư cá nhân đã có sự cải thiện rõ rệt, song một bộ phận đáng kể vẫn còn mang tư duy ngắn hạn, dễ bị ảnh hưởng bởi thông tin chưa được kiểm chứng hoặc xu hướng đầu tư theo phong trào.

Do đó, trong bối cảnh chứng khoán Việt Nam được nâng hạng, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần nâng cấp năng lực và trình độ của mình để tận dụng và hưởng lợi từ sự phát triển của thị trường tài chính.

Đưa ra lời khuyên với nhà đầu tư, ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn – Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao, lĩnh vực Chứng khoán Dragon Capital Việt Nam nhìn nhận chiến lược giải ngân hợp lý là mua nhiều lần và nên bắt đầu ngay từ hôm nay.“Việc dự đoán sự tăng giảm của thị trường hay cổ phiếu trong ngắn hạn là rất khó”, ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn chia sẻ.

Trong ngắn hạn, thị trường có nhiều yếu tố “nhiễu” như nhà đầu tư nước ngoài bán ròng mạnh, hoặc áp lực chốt lời ngắn hạn, song chuyên gia Dragon Capital Việt Nam khẳng định nhà đầu tư cá nhân cần tập trung vào những giá trị cốt lõi như sự ổn định của kinh tế vĩ mô, triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết, định giá hợp lý… Đây đều là những nền tảng quan trọng ủng hộ cho chiến lược đầu tư dài hạn trên thị trường.

Ở góc nhìn của mình, chuyên gia VietcombankFund khuyến nghị nhà đầu tư nên kiên trì nắm giữ khoản đầu tư trong 3-5 năm, tích sản dài hạn. Điều này sẽ giúp nhà đầu tư không bị áp lực tâm lý. Hiệu quả đầu tư có thể đạt mức tốt bất chấp các biến động của thị trường chứng khoán.

Phương pháp tích sản được đưa ra là DCA (viết tắt của Dollar-Cost Averaging, còn được gọi là trung bình giá), nghĩa là chia nhỏ khoản đầu tư, giải ngân mua thành nhiều lần. Điều này sẽ hạn chế tâm lý FOMO, mua khi thị trường tăng mạnh và bán khi thị trường giảm sâu.

Dòng tiền chạy theo tin tức có thể mang lại lợi nhuận nhanh, nhưng cũng chứa đựng rủi ro lớn. Trên thị trường chứng khoán, lợi nhuận cao luôn đi kèm với mức độ rủi ro tương ứng. Với nhà đầu tư cá nhân, tỉnh táo trước tin tức, hiểu rõ doanh nghiệp và kiên định với chiến lược đầu tư phù hợp vẫn là “tấm khiên” quan trọng nhất để tránh trả giá trong những cơn sóng đầu cơ ngắn hạn.