Cổ phiếu dầu khí thường diễn biến ra sao khi căng thẳng Trung Đông leo thang?

Phiên ngày 3/3, thị trường chứng khoán tiếp tục có một phiên đỏ lửa trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang. VN-Index giảm tiếp 32,96 điểm xuống 1.813,14 điểm với sắc đỏ chiếm ưu thế khi có 214 mã giảm giá và 120 mã tăng giá.

Trong bức tranh ảm đạm đó, cổ phiếu dầu khí, hóa chất tiếp tục bừng sáng. Hàng loạt mã tăng kịch trần hoặc gần trần như GAS, BSR, PLX, PVD, PVC, OIL, DCM, DPM, BFC,…

Nhóm cổ phiếu dầu khí, hóa chất tăng mạnh trong bối cảnh giá dầu nhảy vọt lên 80 USD/thùng khi căng thẳng Mỹ - Iran không có dấu hiệu hạ nhiệt. So với đầu năm, giá dầu đã tăng 35% và so với cuối tháng 2 thì tăng 21%.

Theo MSVN, dựa trên dữ liệu lịch sử giai đoạn 2012–2026, hiệu suất của nhóm dầu khí và hoá chất trong các thời điểm căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá dầu Brent tăng trên 5% trong thời gian ngắn đều tích cực, tuy nhiên mức độ và độ bền xu hướng có sự khác biệt đáng kể.

Nhóm cổ phiếu dầu khí thường ghi nhận mức tăng mạnh ngay trong tuần đầu tiên sau khi giá dầu bứt phá. Đà tăng tiếp tục được duy trì trong khoảng 2 tuần kế tiếp. Tuy nhiên, nhóm này thường đạt đỉnh sau khoảng 3 tuần, sau đó chịu áp lực chốt lời gia tăng và bước vào giai đoạn điều chỉnh hoặc tích lũy.

Nhóm cổ phiếu hoá chất có phản ứng ban đầu chậm hơn so với dầu khí, nhưng xu hướng tăng lại bền vững hơn. Giá cổ phiếu thường duy trì đà đi lên tương đối ổn định trong khoảng 6–7 tuần trước khi xuất hiện nhịp điều chỉnh.

Ngành dầu khí trong nước bước sang trang mới

Thực tế, trước khi xung đột Mỹ - Iran diễn ra thì cổ phiếu nhóm dầu khí đã tăng rất mạnh. Như mã chứng khoán GAS tăng gấp đôi từ 61.300 đồng/cp lên vùng 118.000 đồng/cp trong vòng 3 tháng, BSR gần gấp 3 lần từ 13.500 đồng/cp lên 36.000 đồng/cp, PVS chạy từ 32.000 đồng/cp lên 53.000 đồng/cp, PVD từ 26.000 đồng/cp lên 44.000 đồng/cp hay PLX từ 35.000 đồng/cp lên 64.000 đồng/cp trong cùng khoảng thời gian.

Bên cạnh yếu tố quốc tế thì những thay đổi về mặt chính sách trong nước đã tạo điều kiện cho ngành dầu khí bước sang trang mới. VCBS nhận định với pháp lý được khai thông cùng triển vọng đầu tư tăng tốc, ngành dầu khí Việt Nam đang bước vào chu kỳ phục hồi và nhóm cổ phiếu dầu khí xứng đáng được định giá lại ở mặt bằng cao hơn dựa trên triển vọng tăng trưởng doanh nghiệp giai đoạn 2026 – 2028.

Từ năm 2025 đến nay, Chính phủ đã tháo gỡ nhiều điểm nghẽn pháp lý, thúc đẩy hoạt động thượng nguồn. Đó là Nghị quyết 70-NQ/TW nhấn mạnh vai trò an ninh năng lượng quốc gia, khai thác tài nguyên hiệu để đảm bảo đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân và cam kết đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.

Nghị quyết số 66.6/2025/NQ-CP trao quyền cho PVN phê duyệt một số dự án dầu khí nhằm đẩy nhanh hoạt động E&P trong nước. Cụ thể, PVN được phê duyệt kế hoạch phát triển mỏ dầu khí, điều chỉnh kế hoạch khai thác sớm (nếu tổng vốn đầu tư tăng không quá 10% hoặc giảm), điều chỉnh kế hoạch thu dọn công trình (biến động chi phí ±20%), và phê duyệt báo cáo tài nguyên – trữ lượng cho các mỏ nhỏ (dưới 30 triệu m³ dầu hoặc 30 tỷ m³ khí).

Điều chỉnh quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia. Ngày 4/8/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn ký quyết định phê duyệt nhiệm vụ lập điều chỉnh quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia (giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050). Mục tiêu điều chỉnh quy hoạch tổng thể năng lượng gắn liền với kế hoạch tăng trưởng kinh tế +10%/năm trong giai đoạn 2026-2030.

Bộ Tài chính đang xây dựng một dự thảo nghị định quy định cơ chế hoạt động và cơ chế tài chính đặc thù dành cho PVN. Mục tiêu là tạo một cơ sở pháp lý đồng bộ và hoàn chỉnh cho hoạt động đầu tư và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp thuộc lĩnh vực dầu khí.

Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước nhìn chung tác động tích cực tới ngành dầu khí Việt Nam, khi tiếp tục khẳng định vai trò chủ đạo của DNNN trong các lĩnh vực chiến lược như an ninh năng lượng, khí – LNG và lọc hóa dầu. Chính sách này tạo dư địa để Petrovietnam và các đơn vị thành viên được ưu tiên cơ chế, nguồn lực triển khai các dự án lớn, đồng thời thúc đẩy tái cơ cấu, thoái vốn ngoài ngành và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Trong bối cảnh đó, nhóm thượng nguồn như PVS, PVD, PVB hưởng lợi với nguồn công việc dồi dào. PV GAS sẽ tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận nhờ nhu cầu khí LNG tăng lên. PLX cũng hưởng lợi nhờ nhu cầu xăng dầu ngày càng tăng, khung pháp lý ngày càng chặt chẽ đang thúc đẩy quá trình cơ cấu thị trường xăng dầu,… Hay BSR triển vọng đến từ khởi động lại các nhà máy sản xuất Ethanol, kế hoạch thoái vốn của PVN tại BSR.