‘Cờ đến tay’ cổ phiếu tập đoàn, tổng công ty nhà nước

Phiên ngày 6/1, cổ phiếu của hàng loạt tổng công ty, tập đoàn nhà nước tăng trần trong bối cảnh VN-Index một lần nữa chinh phục mốc lịch sử 1.800 điểm.

Trong đó, cổ phiếu GAS của Tổng công ty Khí Việt Nam kịch trần lên 82.800 đồng/cp. Nhìn rộng ra, mã GAS đã có thời gian dài ngụp lặn ở vùng 60.000 đồng/cp và mới bứt phá từ tháng 11/2025 đến nay. Vùng giá 82.800 đồng/cp là vùng giá khá tiệm cận đỉnh lịch sử 90.000 đồng/cp thiết lập tháng 6/2022.

Mã chứng khoán BVH của Tập đoàn Bảo Việt ghi nhận bật mạnh từ đáy giữa tháng 10/2025 vùng 46.000 đồng/cp lên 61.300 đồng/cp, riêng phiên ngày 6/1 tím lịm. Đây là vùng giá cao nhất của tập đoàn trong 5 năm qua.

Ngoài 2 cổ phiếu trên thì hàng loạt cổ phiếu của tổng công ty, tập đoàn nhà nước khác như KSV của “trùm” khoáng sản Tổng công ty Khoáng sản TKV (mã: KSV), GVR của “vua” cao su Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam (mã: GVR) hay BSR của CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn, PLX của Petrolimex, BCM của Becamex mới chớm tăng từ cuối năm ngoái đến nay.

Cổ phiếu có vốn nhà nước là tâm điểm mới 2026

Theo Chứng khoán MBS, nhóm doanh nghiệp niêm yết có vốn nhà nước sẽ là tâm điểm mới cho năm 2026, đón chờ cú hích từ Nghị quyết về kinh tế Nhà nước.

Cụ thể, MBS cho rằng một Nghị quyết riêng về kinh tế Nhà nước sẽ được ban hành trong năm nay với kỳ vọng tạo cơ chế linh hoạt cho các doanh nghiệp có vốn nhà nước trong việc tái cấu trúc, mở rộng hợp tác đầu tư, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực quản trị. Hiện nhóm này đang đóng góp ~29% GDP, giữ vị thế đầu ngành về tổng tài sản, doanh thu, thị phần, thậm chí có lợi thế độc quyền trong nhiều lĩnh vực kinh tế (hàng không, dầu khí, …), tuy nhiên hiệu quả hoạt động vẫn còn khiêm tốn, chưa khai thác được năng lực quản lý vốn. Nếu được khơi thông nguồn lực, doanh nghiệp nhà nước sẽ tăng tốc trong thời gian tới.

Chuyên gia MBS đánh giá tầm ảnh hưởng của nghị quyết này sẽ tương tự như cú hích từ Nghị quyết 68 về kinh tế tư nhân. Theo đó, các doanh nghiệp niêm yết vốn nhà nước được đánh giá cao là doanh nghiệp đầu ngành, có năng lực tài chính vững vàng (tiền mặt dồi dào), có hiệu quả hoạt động tốt (ROE% trên 10%) và định giá đang ở mức hấp dẫn.

Đón sóng thoái vốn nhà nước

Bên cạnh đó, MBS cũng kỳ vọng Nghị quyết sẽ tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc sắp xếp lại các khoản đầu tư của doanh nghiệp nhà nước, thúc đẩy tiến trình thoái vốn, niêm yết, cổ phần hóa còn tồn đọng trong thời gian vừa qua.

Gần đây nhất, Bộ Tài chính đã đề xuất một số các phương thức nhằm gỡ vướng cho việc thoái vốn của Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), bao gồm: cho phép giảm giá khởi điểm tối đa 10% mỗi lần (nếu việc đấu giá hoặc thỏa thuận bán vốn không thành công), không quá 3 lần; cho phép bán theo lô (bao gồm DN hiệu quả và không hiệu quả,…).

Theo Chứng khoán BIDV, thị trường Việt Nam đang trải qua chu kỳ tăng giá thứ 5 với nhiều yếu tố lịch sử hội tụ như kỷ nguyên vươn mình với bộ tứ trụ cột đặt mục tiêu tăng trưởng 2 chữ số từ 2026 trở đi; chính sách tiền tệ ưu tiên mục tiêu tăng trưởng với các siêu dự án đầu tư cơ sở hạ tầng; làn sóng IPO, niêm yết; triển khai hệ thống KRX, kế hoạch triển khai CCP vào 2027; kỳ vọng nâng hạng bởi FTSE trong năm 2025 và mục tiêu đáp ứng tiêu chuẩn bậc cao của FTSE, MSCI vào giai đoạn 2030.

Bối cảnh mới nhưng trên thị trường chứng khoán đang có quá nhiều tập đoàn, tổng công ty không đáp ứng đủ điều kiện công ty đại chúng theo Luật Chứng khoán do cơ cấu cổ đông cô đặc.

Vào ngày cuối cùng của năm 2025, Tổng công ty khí Việt Nam thông báo danh sách tổng công ty tại ngày 29/8/2025 có 17.495 cổ đông, riêng PVN nắm 95,76%, còn lại 17.494 cổ đông còn lại chỉ nắm 4,24%. PV Gas chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng theo Luật Chứng khoán. Tổng công ty đang cùng cổ đông lớn PVN, đồng thời báo cáo, kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền liên quan để có phương án xử lý phù hợp.

Trong tháng 11, Tổng công ty Khoáng sản TKV cũng có thông báo tương tự. Nhiều đơn vị khác như Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam có Bộ Tài chính nắm 96,8% vốn, CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn do PVN nắm 92,1% vốn, Becamex do UBNN TP.HCM (tỉnh Bình Dương cũ) nắm 95,4% vốn,…

Để giải quyết khó khăn tạm thời, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, Luật số 68/2025/QH15 có hiệu lực từ 1/8/2025 có quy định các doanh nghiệp nhà nước được chuyển đổi từ doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thông qua công ty cổ phần đang niêm yết, đăng ký giao dịch nếu chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng về cơ cấu cổ đông thì không bị hủy tư cách công ty đại chúng.

Tuy nhiên, về lâu dài, để thu hút nguồn lực mới từ nước ngoài, các tổng công ty, tập đoàn vẫn cần nhanh chóng triển khai thoái vốn nhà nước. Thực tế thì các tổng công ty, tập đoàn vẫn đang tìm kiếm đối tác chiến lược. Như BSR, lãnh đạo công ty tại cuộc họp ĐHĐCĐ thường niên hay gặp gỡ giới phân tích đều đề cập đến việc tìm kiếm đối tác chiến lược để bán 2,13% vốn hạ tỷ lệ sở hữu nhà nước xuống 90%.