Chuyên gia ACBS: Thị trường khó xuất hiện sóng tăng diện rộng

Thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận giai đoạn tăng trưởng ấn tượng trong nửa đầu năm 2026 khi VN-Index hai lần vượt 1.900 điểm. Tuy nhiên, chỉ số đã điều chỉnh đáng kể trong những tuần gần đây và có thời điểm đánh mất mốc 1.800 điểm.

Trao đổi trong Talk show Phố Tài chính, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS) cho biết một trong những nguyên nhân chính khiến thị trường điều chỉnh đến từ sự suy giảm thanh khoản. Giá trị giao dịch bình quân trong quý II/2026 chỉ đạt khoảng 24.000 tỷ đồng/phiên, tương đương 76% so với quý I và chỉ bằng khoảng 60% mức đỉnh của quý III/2025.

Bà Trang cho rằng tình trạng này phản ánh bối cảnh thanh khoản eo hẹp trên cả thị trường tài chính toàn cầu và trong nước. Ngân hàng Nhà nước đang kiểm soát tăng trưởng tín dụng ở mức khoảng 15% cho cả năm 2026, thấp hơn mức 19,1% của năm 2025, khiến dòng vốn vào các tài sản tài chính, trong đó có chứng khoán, bị hạn chế.

Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất huy động tăng lên trong nửa đầu năm đã khiến một bộ phận nhà đầu tư chuyển sang kênh tiết kiệm. Áp lực rút vốn khỏi các thị trường mới nổi để quay trở lại các thị trường phát triển, cũng như xu hướng dòng tiền toàn cầu tập trung vào các chủ đề như AI, bán dẫn và hạ tầng công nghệ, tiếp tục tạo áp lực lên dòng vốn ngoại tại Việt Nam.

Theo chuyên gia ACBS, diễn biến phân hóa mạnh của thị trường hiện nay không chỉ phản ánh kết quả kinh doanh mà còn phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư đối với triển vọng tăng trưởng trung và dài hạn của doanh nghiệp.

Dòng tiền thời gian qua tập trung vào một số doanh nghiệp có câu chuyện tăng trưởng rõ nét, điển hình là VIC và VHM. Trong khi đó, nhiều cổ phiếu có mức định giá hấp dẫn vẫn thiếu lực cầu do nhà đầu tư thận trọng trước các rủi ro vĩ mô như lãi suất cao, áp lực tỷ giá và nguy cơ lạm phát quay trở lại.

Điều này dẫn tới thực tế là dù VN-Index và HNX-Index từng thiết lập đỉnh mới trong tháng 5, nhưng phần lớn cổ phiếu trên thị trường vẫn diễn biến kém tích cực. Hiện khoảng 75% số cổ phiếu trên HOSE và 63% trên HNX đang giao dịch dưới đường trung bình 200 ngày (MA200).

Theo ACBS, mặt bằng định giá của thị trường hiện đã trở nên hấp dẫn. P/E của VN-Index hiện vào khoảng 13,9 lần. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu Vingroup, P/E toàn thị trường chỉ còn khoảng 11,35 lần, thấp hơn ngưỡng một độ lệch chuẩn dưới mức trung bình 10 năm. Tuy nhiên, thanh khoản yếu đang là yếu tố kìm hãm sự hồi phục của phần lớn cổ phiếu.

Ưu tiên nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ nâng hạng và đầu tư công

Đánh giá về triển vọng nửa cuối năm, ACBS cho rằng kinh tế thế giới vẫn đối mặt nhiều rủi ro. Giá năng lượng tăng do căng thẳng tại Trung Đông có thể khiến lạm phát duy trì ở mức cao, trong khi nguy cơ suy giảm tăng trưởng toàn cầu vẫn hiện hữu nếu xung đột kéo dài.

Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư có xu hướng yêu cầu mức sinh lời cao hơn để bù đắp rủi ro, khiến dòng tiền tiếp tục ưu tiên các kênh đầu tư an toàn như tiền gửi tiết kiệm hoặc trái phiếu.

Chuyên gia ACBS nhận định câu chuyện nâng hạng thị trường vào tháng 9/2026 là yếu tố tích cực, nhưng tác động ngắn hạn có thể không quá lớn. Dòng vốn ETF thụ động dự kiến chỉ bắt đầu giải ngân từ quý I/2027 và quy mô ban đầu tương đối hạn chế. Do đó, nếu xu hướng rút vốn khỏi các thị trường mới nổi vẫn tiếp diễn, hiệu ứng từ việc nâng hạng sẽ chưa đủ mạnh để tạo ra sự thay đổi đáng kể.

"Kịch bản cơ sở của chúng tôi là VN-Index sẽ dao động trong vùng 1.750 - 1.950 điểm với thanh khoản ở mức vừa phải. Đà tăng của thị trường sẽ tiếp tục mang tính phân hóa thay vì lan tỏa rộng", bà Trang cho biết.

Theo ACBS, những chủ điểm đầu tư đáng chú ý trong nửa cuối năm gồm nhóm cổ phiếu hưởng lợi từ quá trình nâng hạng thị trường, các doanh nghiệp gắn với đầu tư công, nhóm dầu khí hưởng lợi từ giá dầu neo cao và các cổ phiếu phòng thủ có nền tảng tài chính lành mạnh.

Trong đó, nhóm hưởng lợi từ nâng hạng chủ yếu là các cổ phiếu vốn hóa lớn còn dư địa cho nhà đầu tư nước ngoài và có khả năng được đưa vào các bộ chỉ số của FTSE, tập trung ở các lĩnh vực ngân hàng, bất động sản và bán lẻ.

Bên cạnh đó là các doanh nghiệp đầu ngành trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, hạ tầng, các doanh nghiệp dầu khí thượng nguồn và trung nguồn có lượng công việc tồn đọng lớn, cũng như nhóm điện, nước, hàng tiêu dùng thiết yếu và bán lẻ có tỷ lệ nợ vay thấp, dòng tiền ổn định và duy trì cổ tức tiền mặt hấp dẫn.

ACBS khuyến nghị nhà đầu tư duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức hợp lý, đồng thời gia tăng tỷ trọng tiền mặt để tận dụng mặt bằng lãi suất cao hiện nay. Việc giải ngân chỉ nên thực hiện tại những vùng định giá hấp dẫn, dựa trên triển vọng tăng trưởng của từng doanh nghiệp thay vì chỉ quan sát diễn biến của chỉ số chung.