Chuyển Bộ Công an xem xét điều tra sai phạm tại dự án sân bay Long Thành

Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật đối với Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, đồng thời kiến nghị chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý đối với một số hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Theo kết luận thanh tra, quá trình kiểm tra Dự án thành phần 2 do Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) làm chủ đầu tư và Dự án thành phần 3 do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư đã phát hiện nhiều sai phạm trong công tác đấu thầu, quản lý hợp đồng, nghiệm thu, thanh toán và tổ chức thi công.

Hàng loạt sai phạm trong đấu thầu, hợp đồng

Đối với các gói thầu XD01 và XD02 thuộc Dự án thành phần 2, Thanh tra Chính phủ xác định hồ sơ mời thầu Gói thầu XD02 quy định tiêu chí về kinh nghiệm chưa phù hợp; dự toán áp dụng sai định mức, sai khối lượng và đơn giá, làm tăng giá trị dự toán hơn 7 tỷ đồng.

Chủ đầu tư còn nâng tỷ lệ tạm ứng cho nhà thầu từ 15% lên 20%, không đúng nguyên tắc thương thảo hợp đồng. Thanh tra cũng phát hiện một số thiết bị, vật tư không đúng hồ sơ dự thầu; hồ sơ nghiệm thu máy móc, thiết bị chưa đầy đủ; bảo hiểm công trình chưa đúng quy định; việc thu hồi tiền tạm ứng chưa đúng thỏa thuận hợp đồng; một số khoản thanh toán chưa đủ điều kiện; nhiều nhà thầu lập hóa đơn và kê khai thuế giá trị gia tăng không đúng thời điểm.

Đối với Gói thầu 5.6 và Gói thầu 5.10 thuộc Dự án thành phần 3, cơ quan thanh tra kết luận hồ sơ mời thầu còn nhiều sai sót, tiêu chí đánh giá năng lực chưa phù hợp, quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu còn tồn tại nhiều vi phạm.

Đáng chú ý, hồ sơ dự thầu của Liên danh Vietur sử dụng đồng USD nhưng bên mời thầu không phát hiện để yêu cầu làm rõ và tiếp tục ký hợp đồng bằng USD. Theo Thanh tra Chính phủ, việc này có nguy cơ gây thất thoát cho ACV khi tỷ giá biến động.

Bên cạnh đó, ACV chưa thực hiện điều chỉnh giá hợp đồng theo quy định, chưa thương thảo điều chỉnh đơn giá đối với một số vật liệu thay đổi nguồn gốc, đồng thời chấp thuận một số nhà thầu phụ chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện về năng lực.

Phát hiện nhiều hành vi chuyển nhượng thầu, kiến nghị chuyển Bộ Công an điều tra

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của kết luận thanh tra là tình trạng chuyển nhượng thầu tại nhiều gói thầu.

Tại Gói thầu XD02, nhà thầu TCT 36 - CTCP chuyển nhượng phần công việc trị giá 75,27 tỷ đồng cho đơn vị khác khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận. Bên cạnh đó, liên danh nhà thầu còn ký hợp đồng giao một phần công việc trị giá 99 tỷ đồng cho các đơn vị khác. Thanh tra Chính phủ xác định đây là hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu năm 2013.

Ở Gói thầu 5.6, ba thành viên liên danh gồm Hancorp, Vinaconex và Fecon ký hợp đồng với các đơn vị khác thực hiện một phần công việc trị giá 87,162 tỷ đồng, cũng bị xác định là hành vi chuyển nhượng thầu.

Đối với Gói thầu 5.10 - gói thầu xây dựng Nhà ga hành khách, Thanh tra Chính phủ kết luận các nhà thầu chính gồm Hancorp, Phục Hưng, Vinaconex, Newtecons, Ricons và ATAD đã chuyển nhượng phần công việc trị giá 1.596,101 tỷ đồng cho các đơn vị khác khi chưa được chủ đầu tư chấp thuận.

Đồng thời, 9/10 nhà thầu chính trong Liên danh Vietur cũng ký hợp đồng giao một phần công việc trị giá 1.652,804 tỷ đồng cho các đơn vị khác, thuộc hành vi chuyển nhượng thầu theo quy định của Luật Đấu thầu.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định ACV và đơn vị tư vấn giám sát đã chấp thuận để nhà thầu IC ICTAS giao hạng mục hệ thống quản lý trung tâm (CMS) cho Ricons, không thuộc phạm vi công việc được phép giao thầu phụ.

Ngoài ra, cơ quan thanh tra phát hiện 8/10 nhà thầu thuộc Liên danh Vietur sử dụng tiền tạm ứng để gửi tiết kiệm có kỳ hạn với tổng số tiền 936,02 tỷ đồng, phát sinh 10,654 tỷ đồng tiền lãi, không đúng mục đích sử dụng tiền tạm ứng theo hợp đồng.

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm tình trạng chuyển nhượng thầu tại các dự án quan trọng quốc gia.

Đồng thời, căn cứ Luật Thanh tra năm 2025, Thanh tra Chính phủ chuyển thông tin đến Bộ Công an để xem xét điều tra, xử lý đối với các hành vi chuyển nhượng thầu; các vi phạm liên quan đến đồng tiền dự thầu, đồng tiền thanh toán và những nội dung khác nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Theo kết luận thanh tra, các đơn vị được đề nghị xem xét gồm các nhà thầu TCT 36 - CTCP và Newtatco tại Gói thầu XD02; các nhà thầu Hancorp, Vinaconex và các thành viên liên danh tại Gói thầu 5.6; 9/10 nhà thầu chính trong Liên danh Vietur gồm Hancorp, Phục Hưng, Vinaconex, Newtecons, Ricons, ATAD, SOL E&C, Hawee... cùng liên danh tư vấn giám sát Japan Airport Consultants (JAC) - Coninco tại Gói thầu 5.10.

Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước, UBND tỉnh Đồng Nai cùng ACV và VATM khẩn trương rà soát, khắc phục toàn bộ các tồn tại; xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan; kiểm soát chặt tiến độ, chất lượng dự án và tiếp tục rà soát các gói thầu chưa được thanh tra để kịp thời ngăn ngừa các sai phạm tương tự.