Chính sách đã mở đường, vì sao dòng tiền vẫn chưa trở lại chứng khoán?

Thị trường chứng khoán trong tháng 6 tiếp tục diễn biến giằng co khi VN-Index dao động quanh vùng 1.860 điểm, trong khi thanh khoản suy giảm đáng kể. Giá trị giao dịch nhiều phiên chỉ đạt 16.000-17.000 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mức bình quân 24.343 tỷ đồng/phiên của tháng trước.

Diễn biến này trái với kỳ vọng của nhiều tổ chức phân tích trong bối cảnh Chính phủ vừa được kiện toàn và liên tiếp đưa ra các giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên.

Chứng khoán chờ mặt bằng lãi suất thực sự hạ nhiệt

Trao đổi với Nhadautu.vn, ông Vũ Việt Linh, Phó Giám đốc Phòng Phân tích Khối Khách hàng Tổ chức, Chứng khoán Maybank (MSVN), cho rằng chuỗi giải pháp của Chính phủ thời gian gần đây chủ yếu tập trung hoàn thiện cơ chế để Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chủ động và linh hoạt hơn trong hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, mức độ hỗ trợ trên thực tế vẫn được triển khai thận trọng, phù hợp với diễn biến lạm phát và tỷ giá.

Theo ông Linh, điều này thể hiện khá rõ qua việc mặt bằng lãi suất trong nước vẫn duy trì ở mức tương đối cao và chưa tạo được tác động tích cực đáng kể đối với tâm lý nhà đầu tư.

Mới đây, Chính phủ tiếp tục thể hiện quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng khi ban hành Nghị quyết 168, cập nhật kịch bản tăng trưởng và các giải pháp trọng tâm nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026 từ 10% trở lên. Một trong những nội dung đáng chú ý là giao NHNN nghiên cứu nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) tại các ngân hàng thương mại (NHTM) được tính vào nguồn vốn huy động của các NHTM nhằm bổ sung thanh khoản cho hệ thống.

Ông Linh đánh giá đây là giải pháp hiệu quả giúp NHNN có thêm dư địa linh hoạt trong điều hành thanh khoản.

Theo ông, việc Chính phủ tích lũy lượng lớn tiền gửi KBNN từ năm 2016 đến nay chủ yếu xuất phát từ tiến độ giải ngân đầu tư công chậm hơn kế hoạch, trong khi thu ngân sách Nhà nước liên tục tăng trưởng tích cực.

MSVN ước tính hiện có khoảng 900.000 tỷ đồng tiền gửi KBNN đang nằm ngoài hệ thống NHTM. Nếu một phần nguồn vốn nhàn rỗi này được gửi thêm vào hệ thống ngân hàng trong thời gian tới, thanh khoản sẽ được cải thiện đáng kể, nhất là khi lượng dự trữ của các NHTM tại NHNN hiện chỉ khoảng 500.000-600.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, MSVN cũng lưu ý Nghị quyết 168 chỉ tạo cơ chế để tăng tỷ lệ tiền gửi của KBNN tại các NHTM, chứ không có nghĩa toàn bộ khoảng 900.000 tỷ đồng tiền gửi đang nằm trong tài khoản ngân quỹ của KBNN tại NHNN sẽ được chuyển sang hệ thống ngân hàng.

Theo đó, mức độ nới lỏng thanh khoản vẫn phụ thuộc vào diễn biến lạm phát và tỷ giá - những yếu tố chịu ảnh hưởng lớn từ bối cảnh địa chính trị quốc tế. Chỉ khi các điều kiện vĩ mô thuận lợi, NHNN mới có thêm dư địa sử dụng công cụ này để hạ nhiệt mặt bằng lãi suất và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong nửa cuối năm 2026.

Ở góc độ thị trường chứng khoán, ông Linh cho rằng nếu thanh khoản hệ thống được cải thiện và mặt bằng lãi suất giảm dần, thị trường sẽ hưởng lợi nhờ tâm lý nhà đầu tư tích cực hơn, đồng thời dòng tiền giao dịch cũng có cơ hội cải thiện.

Loạt giải pháp cải thiện thanh khoản

Bên cạnh Nghị quyết 168, NHNN cũng đang từng bước nới các điều kiện về thanh khoản đối với hệ thống ngân hàng.

Ngày 22/6, NHNN chính thức ban hành Thông tư 25/2026 sửa đổi Thông tư 22, với trọng tâm nới lỏng một số tỷ lệ bảo đảm an toàn đối với các ngân hàng. Theo đó, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SMLR) được nâng từ 30% lên 40%, đồng thời trao quyền cho NHNN linh hoạt điều chỉnh tỷ trọng tiền gửi KBNN được tính vào tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), thay vì cố định ở mức 20% như quy định tại Thông tư 08/2026.

Theo S&I Ratings, các điều chỉnh này được đưa ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng với nhiều dự án quy mô lớn, kéo theo nhu cầu vốn trung và dài hạn tăng mạnh, trong khi áp lực huy động vốn của hệ thống ngân hàng vẫn hiện hữu. Việc ban hành Thông tư 25 có thể giúp các ngân hàng giảm áp lực huy động vốn trung và dài hạn, qua đó góp phần hạ nhiệt cạnh tranh lãi suất trong hệ thống.

S&I Ratings cho rằng nhóm ngân hàng có tỷ lệ SMLR tiệm cận mức trần 30% vào cuối quý I/2026, như MBB và VPB, sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ việc nâng trần lên 40%. Trong khi đó, nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh gồm BIDV, VietinBank (CTG) và Vietcombank (VCB) - vốn là các ngân hàng chủ lực cấp tín dụng cho các dự án đầu tư công - cũng có thể giảm đáng kể áp lực cân đối nguồn vốn trung và dài hạn.

Đối với cơ chế cho phép NHNN linh hoạt điều chỉnh tỷ trọng tiền gửi KBNN được tính vào LDR, S&I Ratings đánh giá tác động ở quy mô toàn hệ thống là không quá lớn, do 20% tiền gửi KBNN chỉ tương đương khoảng 0,8% tổng dư nợ tín dụng toàn ngành. Tuy nhiên, quy định này sẽ giúp NHNN chủ động hơn trong việc hỗ trợ thanh khoản khi cần thiết.

Đối với các ngân hàng quốc doanh, tác động được đánh giá rõ nét hơn khi 20% số dư tiền gửi KBNN tương đương khoảng 2,1% dư nợ tín dụng tại Vietcombank, 1,8% tại VietinBank và 1,5% tại BIDV.

Nhìn chung, các chính sách mới đang mở rộng dư địa điều hành của NHNN, đồng thời giảm áp lực thanh khoản đối với hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, tác động tích cực lên thị trường chứng khoán sẽ khó diễn ra ngay, mà còn phụ thuộc vào tốc độ hạ nhiệt của mặt bằng lãi suất cũng như diễn biến của lạm phát và tỷ giá trong thời gian tới.