Chính phủ ban hành cơ chế đặc thù về phòng, chống rửa tiền

Theo đó, nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 24/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027, áp dụng sửa đổi, bổ sung trực tiếp một số điều khoản quan trọng tại Luật Phòng, chống rửa tiền năm 2022 và Nghị định số 19/2023. Các điều chỉnh tập trung siết chặt quy định về nhận biết khách hàng, minh bạch thông tin thỏa thuận pháp lý và tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi.

Nghị quyết đã bổ sung khoản 4 vào sau khoản 3 Điều 10 Luật Phòng, chống rửa tiền, quy định cụ thể nghĩa vụ thu thập thông tin đối với các tổ chức báo cáo trong 2 trường hợp đặc thù.

Cụ thể, đối với giao dịch ủy thác và các thỏa thuận tương tự: Tổ chức báo cáo phải thu thập đầy đủ tên giao dịch/họ tên, địa chỉ trụ sở/quốc tịch, thông tin đăng ký pháp lý của bên nhận ủy thác. Đồng thời, phải làm rõ cấu trúc ủy thác và thông tin cá nhân (tên, số định danh) của bên ủy thác, người thụ hưởng hoặc nhóm người thụ hưởng, người giám sát (nếu có) và bất kỳ cá nhân nào nắm quyền kiểm soát cuối cùng đối với thỏa thuận.

Đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ: Các tổ chức bảo hiểm phải xác định và thu thập thông tin về người thụ hưởng ngay khi họ được chỉ định bởi bên mua hoặc người được bảo hiểm. Trường hợp bảo hiểm nhóm, đơn vị phải thu thập giấy tờ tùy thân, tài liệu chứng minh quan hệ để đảm bảo xác định chính xác danh tính người thụ hưởng tại thời điểm chi trả.

Sửa đổi Điều 22 Luật Phòng, chống rửa tiền, nghị quyết quy định rõ trách nhiệm của bên nhận ủy thác (hoặc các bên giữ vai trò tương đương). Trong đó, các chủ thể này có nghĩa vụ chủ động thu thập, cập nhật thông tin nhận dạng của tất cả các bên tham gia thỏa thuận, bao gồm cả thông tin cơ bản và thông tin chủ sở hữu hưởng lợi nếu các bên liên quan là pháp nhân.

Đáng chú ý, các thông tin thu thập nêu trên phải được lưu trữ ít nhất 5 năm kể từ thời điểm bên nhận ủy thác ngừng tham gia vào thỏa thuận pháp lý. Nghị quyết cũng trao quyền cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng các cơ quan nhà nước có thẩm quyền (điều tra, truy tố, xét xử) được yêu cầu cung cấp các dữ liệu này trong quá trình thực thi nhiệm vụ quản lý nhà nước hoặc tố tụng.

Sửa đổi tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi

Bên cạnh Luật Phòng, chống rửa tiền, nghị quyết cũng sửa đổi Điều 7 Nghị định số 19/2023 nhằm chuẩn hóa tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi đối với từng nhóm đối tượng khách hàng.

Khách hàng là tổ chức: Cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp (bao gồm cả nhóm cá nhân có liên quan về nhân thân hoặc hợp đồng) sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên sẽ được xác định là chủ sở hữu hưởng lợi.

Trường hợp không xác định được theo tỷ lệ sở hữu, tổ chức báo cáo phải xác định cá nhân kiểm soát thực tế thông qua các quyền như: bổ nhiệm/miễn nhiệm nhân sự chủ chốt, sửa đổi điều lệ, quyết định chính sách tài chính - đầu tư.

Nếu vẫn không xác định được, cá nhân giữ vị trí quản lý cấp cao nhất sẽ được chọn làm đại diện (trừ đại diện vốn nhà nước).

Đối với quỹ nước ngoài: Chủ sở hữu hưởng lợi bao gồm sáng lập viên, thành viên Hội đồng quản lý, người thụ hưởng và cá nhân nắm quyền kiểm soát cuối cùng.

Đối với thỏa thuận pháp lý: Xác định rõ từng vai trò gồm người ủy thác, người nhận ủy thác, người giám sát, người thụ hưởng và cá nhân có quyền tự quyết hoặc kiểm soát thực tế tại thời điểm phát sinh quyền lợi.

Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ: Chủ sở hữu hưởng lợi được xác định là cá nhân thực tế thụ hưởng quyền lợi của người được bảo hiểm.

Nghị quyết 66.23/2026 áp dụng ưu tiên trong thời gian có hiệu lực nếu có sự khác biệt so với các văn bản quy phạm pháp luật khác. Trường hợp các luật và nghị định sửa đổi chuyên ngành liên quan có hiệu lực trước ngày 1/3/2027, các quy định tương ứng tại nghị quyết sẽ chấm dứt hiệu lực theo văn bản mới.

Các thông tin, hồ sơ dữ liệu về chủ sở hữu hưởng lợi đã được thu thập, xác minh hợp pháp trước thời điểm nghị quyết có hiệu lực tiếp tục giữ nguyên giá trị pháp lý và không phải thực hiện lại, trừ khi pháp luật có quy định khác.