Chiến thắng giảm phát của BOJ mở đường cho chu kỳ tăng lãi suất

Những phát hiện này sẽ nêu bật cách BOJ đang muốn khoanh lại các biện pháp kích thích tiền tệ triệt để của cựu Thống đốc Haruhiko Kuroda và quay trở lại chính sách đưa ra các lãi suất ngắn hạn.

BOJ cho biết cuộc đánh giá này là công việc hàng đầu của Thống đốc Kazuo Ueda nhằm xem xét ưu và nhược điểm của các bước nới lỏng tiền tệ được thực hiện trong 25 năm qua, sẽ không có bất kỳ hàm ý nào đối với chính sách tiền tệ trong tương lai.

Nhưng kết quả vẫn chưa được công bố đầy đủ nhằm thể hiện sự thay đổi mô hình trong quan điểm của BOJ về lạm phát.

Cựu quan chức BOJ Nobuyasu Atago, hiện là nhà kinh tế trưởng tại Viện nghiên cứu kinh tế Rakuten Securities, cho biết: "BOJ đang sử dụng ý tưởng về chuẩn mực xã hội đang thay đổi của Nhật Bản để củng cố dự báo lạm phát sẽ ổn định ở mức 2% trong những năm tới - điều kiện tiên quyết để tăng lãi suất".

Hai nguồn tin quen thuộc với BOJ cho biết việc xem xét lại chính sách sẽ giúp Ngân hàng Trung ương Nhật Bản chứng minh rằng nền kinh tế Nhật Bản có thể chịu được tác động của việc lãi suất tăng đều đặn gần như bằng 0 hiện nay.

Một trong những nguồn tin cho biết: "Thông điệp chính là chuẩn mực giảm phát của Nhật Bản đã thay đổi. Về cơ bản nó nói lên rằng Nhật Bản đã sẵn sàng cho mức lãi suất cao hơn".

Chính sách kích thích "bazooka" của Kuroda được triển khai vào năm 2013, BOJ đã tìm cách gây sốc cho công chúng để thoát khỏi suy nghĩ giảm phát bằng việc in ra một lượng tiền khổng lồ và đạt được mục tiêu lạm phát 2% trong khoảng hai năm.

Những gì thí nghiệm không đạt được cuối cùng lại được thực hiện nhờ các yếu tố bên ngoài như hạn chế về nguồn cung do đại dịch và chiến tranh ở Ukraine gây ra, khiến chi phí nhập khẩu tăng cao và giữ lạm phát ở mức trên 2% trong hơn hai năm nay.

Giờ đây, BOJ đang viện những thay đổi trong cách hành xử của các hộ gia đình và công ty để giải thích rằng, theo lời của Phó thống đốc Shinichi Uchida, "lần này sẽ khác" trong cuộc chiến kéo dài với giảm phát của Nhật Bản.

Nhật Bản đang trên đà xóa bỏ "chuẩn mực giảm phát" hay còn gọi là nhận thức của các hộ gia đình và doanh nghiệp rằng giá cả và tiền lương sẽ không tăng nhiều, Uchida cho biết trong bài phát biểu hôm 27/5, mô tả những thay đổi trên thị trường lao động là mang tính cấu trúc và không thể đảo ngược.

Quả thực, trong khi nhận thức còn lẫn lộn của công chúng, người tiêu dùng Nhật Bản dường như đang rũ bỏ quan điểm lâu đời được thiết lập sau cuộc suy thoái những năm 1990 rằng giá cả sẽ không bao giờ tăng trở lại.

Aki Kuramoto, một nhân viên văn phòng 55 tuổi có hai con, đang chuẩn bị cho một kỷ nguyên mà giá cả sẽ tiếp tục tăng.

"Tôi nghĩ lạm phát sẽ kéo dài trong một thời gian và giá sản phẩm sẽ tăng cao hơn nữa", bà nói khi đang mua sắm tại một siêu thị ở Tokyo.

"Chúng ta cần phải chuẩn bị cho điều đó". bà nhấn mạnh.

Chuẩn bị cho sự thay đổi

Các nguồn tin cho biết quan điểm về nhận thức lạm phát của Uchida, người đã dành phần lớn sự nghiệp tại BOJ của mình để chống chọi với tình trạng trì trệ kinh tế kéo dài, phản ánh động lực rộng rãi của đánh giá về những thay đổi cơ cấu trong nền kinh tế.

Sau nhiều thập kỷ tăng trưởng gần như không thay đổi hoặc âm, lạm phát cơ bản hiện đã vượt mục tiêu 2% của BOJ trong hơn hai năm và đạt mức 2,6% vào tháng 6.

Đã qua rồi cái thời các công ty có thể thuê nhân công với mức lương gần như bằng 0.

Đối mặt với tình trạng thiếu lao động ngày càng trầm trọng do dân số già đi nhanh chóng, các công ty Nhật Bản đã thực hiện đợt tăng lương lớn nhất trong ba thập kỷ trong năm nay.

Yoshiki Shinke, nhà kinh tế trưởng tại Viện nghiên cứu Dai-ichi Life cho biết: "Việc các công ty tăng giá trở nên dễ dàng hơn nhiều.“Xu hướng này có tiếp tục hay không sẽ phụ thuộc vào sức mạnh tiêu dùng".

Đánh giá này cũng làm sáng tỏ tác dụng phụ của các biện pháp kích thích trong quá khứ.

Trong một số nghiên cứu được thực hiện như một phần của quá trình đánh giá, BOJ cho biết lợi nhuận của các tổ chức tài chính đã giảm mạnh trong 25 năm qua do lãi suất thấp kéo dài ảnh hưởng đến tỷ suất lợi nhuận.

Đánh giá của BOJ sẽ không dẫn đến thay đổi mục tiêu lạm phát 2% hoặc khung chính sách kết hợp đánh giá kịch bản kinh tế cơ bản với rủi ro tài chính. Nhưng nó phản ánh quyết tâm của ngân hàng trong việc đưa lãi suất ngắn hạn xuống mức không hạ nhiệt cũng như không kích thích tăng trưởng - được các nhà phân tích cho là ở khoảng từ 0,5% đến 1,5%.

Mặc dù kết quả đầy đủ của cuộc đánh giá sẽ không được công bố cho đến cuối năm nay, nhưng một số phát hiện đã được công bố nêu bật những tiến bộ mà Nhật Bản đang đạt được trong việc đạt được chu kỳ trong đó giá cả cao hơn sẽ đẩy tiền lương lên cao - điều kiện tiên quyết để tăng lãi suất.

Một cuộc khảo sát được thực hiện trên 2.509 công ty được công bố vào tháng 5 cho thấy nhiều công ty coi một nền kinh tế mà giá cả và tiền lương đều tăng là thuận lợi hơn một nền kinh tế mà ở đó cả hai yếu tố trên đều trì trệ.

Junya Oyama, nhân viên 56 tuổi tại một nhà sản xuất điện tử, cho biết mặc dù mức tăng lương của ông không tương xứng với mức tăng giá chung nhưng mức lạm phát đối với ông vẫn ở mức có thể chấp nhận được.

"Những người trẻ tuổi có thể khó đối phó với giá cả tăng cao, nhưng giá cao hơn không gây nhiều khó khăn cho tôi và nằm trong phạm vi chấp nhận được", ông nói.

Bài liên quan

'Demon Slayer' sắp mang lại gần 2 tỷ USD cho nền kinh tế Nhật Bản

Điều gì đang chờ đợi nền kinh tế Nhật Bản sau khi Thế vận hội mùa hè chính thức bị hoãn?

Olympic 2020 - tia sáng cuối đường hầm cho kinh tế Nhật Bản

Phong cách bán hàng Nhật Bản: Không bán đắt cho khách du lịch, mà bán rẻ cho khách nội địa