[Café Cuối tuần] Khi tinh thần hành động trở thành mệnh lệnh của thời đại

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV khép lại trong một bối cảnh rất đặc biệt của đất nước. Không chỉ bởi những biến động nhanh, mạnh và khó lường của kinh tế – chính trị toàn cầu, mà còn bởi những đòi hỏi ngày càng rõ rệt từ chính nội tại nền kinh tế Việt Nam: mô hình tăng trưởng cũ đang chạm trần, dư địa dễ khai thác dần thu hẹp, còn kỳ vọng của người dân và cộng đồng doanh nghiệp thì ngày một cao hơn, cụ thể hơn, và cũng sốt ruột hơn.

Trong bối cảnh ấy, tinh thần xuyên suốt của Nghị quyết Đại hội XIV – như Tổng Bí thư Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh – là thiên về hành động. Không chỉ là hành động trong lời nói, mà là hành động trong tư duy, trong tổ chức thực thi và trong trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cán bộ.

Phát biểu tại cuộc họp báo quốc tế công bố kết quả Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định, tính hành động được đề cập rất cao, cụ thể, nhanh chóng đưa chủ trương, đường lối vào cuộc sống, nhanh chóng mang lại hiệu quả để Nhân dân nhìn thấy và thụ hưởng, qua đó nâng cao niềm tin với Đảng. Đảng không có mục tiêu nào khác là nâng cao đời sống cho Nhân dân.

Nhìn lại lịch sử, Việt Nam không ít lần đứng trước những "thời khắc buộc phải đổi mới". Năm 1986, Đại hội VI diễn ra khi nền kinh tế rơi vào khủng hoảng, lạm phát phi mã, sản xuất đình trệ, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn. Đổi mới khi ấy không phải là lựa chọn mang tính học thuật, mà là quyết định sinh tử. Tinh thần của Đại hội VI "Nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật" đã tạo ra sự chuyển biến bước ngoặt, mở ra một chặng đường phát triển kéo dài gần bốn thập niên.

Gần bốn mươi năm sau, Đại hội XIV không đứng trước một cuộc khủng hoảng kiểu cũ, nhưng lại đối diện với một thách thức phức tạp hơn: làm sao để không tụt lại trong một thế giới đang dịch chuyển cực nhanh; làm sao để không mắc kẹt trong "bẫy thu nhập trung bình"; và làm sao để khơi thông được những nguồn lực đang bị nén lại bởi chính các rào cản thể chế, thủ tục và tư duy quản lý.

Chính vì vậy, điểm đáng chú ý nhất của Nghị quyết Đại hội XIV không nằm ở những khẩu hiệu lớn, mà ở cách tiếp cận rất thực tế: coi hành động là thước đo của quyết tâm chính trị. Hành động để tháo gỡ điểm nghẽn thể chế. Hành động để phân cấp, phân quyền rõ ràng hơn. Hành động để biến chủ trương thành chính sách cụ thể, và chính sách thành kết quả có thể đo đếm được trong đời sống kinh tế – xã hội.

Trong nhiều năm, một nghịch lý tồn tại song song: chủ trương thì đúng, nhưng triển khai chậm; quyết sách thì có, nhưng hiệu quả chưa tương xứng. Điều này không chỉ làm lỡ nhịp cơ hội phát triển, mà còn bào mòn niềm tin của doanh nghiệp và người dân – những chủ thể trực tiếp tạo ra của cải cho xã hội. Vì thế, thông điệp "thiên về hành động" được đặt ra lần này mang ý nghĩa như một lời cam kết chính trị: không để khoảng cách giữa nghị quyết và cuộc sống tiếp tục kéo dài.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Đại hội XIV được trông đợi không phải ở những lời hứa ưu đãi, mà ở một môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và có thể dự báo. Doanh nghiệp cần một bộ máy hành chính biết phục vụ, một hệ thống chính sách nhất quán, và một tinh thần đồng hành thực chất – nơi những khó khăn phát sinh trong thực tiễn được lắng nghe và xử lý nhanh chóng, thay vì "chuyển hồ sơ lòng vòng".

Người dân cũng vậy. Kỳ vọng không nằm ở những mục tiêu tăng trưởng xa vời, mà ở những thay đổi cụ thể trong đời sống: thu nhập bền vững hơn, dịch vụ công tốt hơn, môi trường sống an toàn hơn, và một cảm nhận rõ ràng rằng mọi nỗ lực lao động đều được trân trọng và bảo vệ. Nghị quyết của Đảng chỉ thực sự có ý nghĩa khi "chạm" vào đời sống hàng ngày, đi làm giấy tờ có bớt chờ đợi, bớt thủ tục hay không? bệnh viện có bớt quá tải? Trường học có giảm bớt áp lực cho gia đình hay không? Những câu hỏi giản dị, nhưng lại là nơi mọi chủ trương cuối cùng cần phải trả lời.

Chúng ta đang trong một giai đoạn đặc biệt, trong "kỷ nguyên vươn mình" của dân tộc. Nhưng vươn mình không thể chỉ bằng khát vọng. Vươn mình đòi hỏi những quyết định khó, sự hy sinh lợi ích cục bộ, và đặc biệt là năng lực tổ chức thực hiện. Đại hội XIV đã đặt ra khung tư duy cho chặng đường đó. Phần còn lại – quan trọng nhất – nằm ở hành động sau đại hội.

Như lịch sử từng chứng minh, mỗi bước ngoặt phát triển của Việt Nam đều gắn với một thời điểm mà Đảng lựa chọn đối diện thẳng với thực tiễn, thay vì né tránh. Đại hội XIV, trong tinh thần ấy, đang được kỳ vọng sẽ không chỉ là một dấu mốc chính trị, mà là điểm khởi đầu cho một chu kỳ cải cách sâu hơn, quyết liệt hơn và thực chất hơn.

Và nếu tinh thần hành động thực sự được lan tỏa từ nghị quyết xuống từng quyết định cụ thể, thì niềm tin của người dân và doanh nghiệp – thứ vốn quý nhất của nền kinh tế – sẽ được củng cố. Đó cũng chính là thước đo thành công lớn nhất của Đại hội lần này, không phải trên văn bản, mà trong đời sống thường nhật của đất nước.