Bộ Tài chính đề xuất nâng ngưỡng doanh thu tính thuế theo phương pháp đơn giản lên 10 tỷ đồng

Chiều 22/8, tiếp tục chương trình kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng để xác định đối tượng doanh nghiệp được giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp, cũng như chi phí tuân thủ chính sách thuế đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh.

Giải trình các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, tại kỳ họp tháng 10 tới, khi trình Quốc hội Luật Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp (sửa đổi), Bộ Tài chính sẽ đề xuất nâng mức doanh thu được áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, theo tỷ lệ % trên doanh số, từ 3 tỷ đồng hiện nay lên 10 tỷ đồng.

Theo Bộ trưởng, việc này nhằm giúp đơn giản hóa tối đa thủ tục kế toán cho doanh nghiệp.

Hơn 865.000 doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng

Liên quan đến việc lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng tại dự thảo Nghị quyết đang được Quốc hội xem xét, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết theo dữ liệu ngành Tài chính quản lý đến nay, số hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng là 2.696.863 hộ, chiếm 99,98% tổng số hộ kinh doanh trên toàn quốc.

Đối với doanh nghiệp, có 865.115 doanh nghiệp doanh thu đến 10 tỷ đồng, chiếm 81,1% tổng số doanh nghiệp.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, ngưỡng 10 tỷ đồng như vậy đã bao phủ đại đa số các doanh nghiệp vừa, nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh cần được trợ lực.

Trước đó, trong quá trình thảo luận, một số đại biểu băn khoăn về việc sử dụng một ngưỡng doanh thu chung để xác định đối tượng được hưởng chính sách.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) cho rằng, giữa các ngành nghề có sự khác biệt lớn về quy mô doanh thu, chi phí và biên lợi nhuận. Một doanh nghiệp thương mại, phân phối có thể dễ dàng đạt doanh thu 10 tỷ đồng nhưng tỷ suất lợi nhuận thấp, trong khi một doanh nghiệp dịch vụ có cùng mức doanh thu có thể đạt khả năng sinh lời cao hơn.

Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) cũng lưu ý về "điểm gãy" chính sách tại ngưỡng 10 tỷ đồng.

Theo đại biểu, giữa một doanh nghiệp doanh thu 9,9 tỷ đồng và một doanh nghiệp doanh thu 10,1 tỷ đồng, chênh lệch về quy mô kinh doanh rất nhỏ nhưng chênh lệch về chính sách thuế có thể tương đối lớn.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp đối với trường hợp doanh thu vượt không đáng kể so với ngưỡng 10 tỷ đồng theo hướng giảm dần, bảo đảm doanh nghiệp tăng doanh thu thì nghĩa vụ thuế tăng nhưng không tăng đột ngột.

Đại biểu Nguyễn Thành Trung (đoàn TP. Hải Phòng) kiến nghị Chính phủ xem xét xây dựng ưu đãi theo bậc doanh thu hoặc tiếp tục đánh giá tác động để mở rộng đối tượng hưởng chính sách đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ có doanh thu từ 10 tỷ đồng trở lên.

Giảm thủ tục cùng với giảm thuế

Bên cạnh mức thuế phải nộp, chi phí tuân thủ cũng là vấn đề được các đại biểu đặt ra tại phiên thảo luận.

Đại biểu Nguyễn Thành Trung cho rằng, khó khăn của các hộ kinh doanh không chỉ nằm ở nghĩa vụ thuế mà còn ở chi phí tuân thủ khi chuyển từ phương thức thuế khoán sang kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử và thực hiện chế độ kế toán.

"Nếu chỉ giảm 30% số thuế mà không giảm thủ tục thì hiệu quả chính sách sẽ chưa trọn vẹn. Một chính sách thuế tốt không chỉ giảm số thuế phải nộp mà còn phải giảm chi phí tuân thủ", đại biểu nêu quan điểm.

Các đại biểu kiến nghị không thiết kế thêm thủ tục "xin - cho" hay giấy xác nhận để được hưởng giảm thuế. Người nộp thuế tự xác định điều kiện và kê khai, trong khi cơ quan thuế thực hiện kiểm tra, giám sát hậu kiểm dựa trên cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử, đăng ký kinh doanh và dữ liệu ngân hàng.

Giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định quan điểm của Bộ Tài chính là xây dựng chính sách thuế "trung lập, đơn giản, dễ hiểu, dễ làm, dễ kiểm tra".

Đối với nguy cơ lợi dụng chính sách, Bộ trưởng cho biết trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết, Bộ Tài chính sẽ quy định chặt chẽ các điều khoản loại trừ đối với mô hình công ty con, công ty liên kết nhằm hạn chế tối đa việc chia tách để hưởng ưu đãi.

Về mức giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp, Bộ trưởng đưa ra tính toán đối với một đơn vị có doanh thu 10 tỷ đồng/năm, tương đương doanh số bình quân khoảng 833 triệu đồng/tháng.

Với tỷ suất lợi nhuận bình quân khoảng 12%, số thuế nộp hằng tháng dao động từ 15-17 triệu đồng. Khi giảm 30%, doanh nghiệp được hỗ trợ khoảng 4 đến hơn 5 triệu đồng/tháng.

Theo Bộ trưởng Tài chính, mức giảm khoảng 5 triệu đồng này tương đương mức chi tiêu cao nhất của một người dân trong tháng và tương đương mức lương tối thiểu vùng I, qua đó mang lại ý nghĩa hỗ trợ đối với các cơ sở kinh doanh nhỏ.

Theo tính toán của Chính phủ được nêu tại phiên thảo luận, tổng số tiền thuế giảm theo dự thảo Nghị quyết khoảng 6.700 tỷ đồng, riêng năm 2026 là 3.191 tỷ đồng.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết các đại biểu Quốc hội cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết và chủ trương giảm thuế nhằm kịp thời hỗ trợ cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan của Quốc hội nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến đại biểu, hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua.