Bộ Tài chính đề xuất áp thuế 20% khi chuyển nhượng cổ phần doanh nghiệp chưa niêm yết

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), trong đó đề xuất áp thuế 20% trên phần thu nhập từ chuyển nhượng vốn, bao gồm cả cổ phần của doanh nghiệp chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch. Trường hợp không xác định được giá mua và chi phí liên quan, mức thuế có thể được tính theo tỷ lệ 2% trên giá chuyển nhượng.

Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 quy định, thu nhập từ chuyển nhượng vốn được chia thành 3 nhóm: chuyển nhượng phần vốn góp, chuyển nhượng chứng khoán và các hình thức chuyển nhượng vốn khác.

Đối với chuyển nhượng vốn (bao gồm cả cổ phần chưa niêm yết), Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục áp dụng thuế suất 20% trên phần thu nhập (giá bán trừ giá mua và chi phí liên quan). Trường hợp không xác định được giá vốn và chi phí, mức thuế sẽ tính theo tỷ lệ 2% trên giá chuyển nhượng.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung đối tượng chịu thuế là cổ phần của công ty không đại chúng, chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch. Theo cơ quan soạn thảo, các giao dịch này mang tính thỏa thuận, không thường xuyên, có bản chất tương tự chuyển nhượng vốn nên cần áp dụng cách tính thuế tương đồng.

Trong khi đó, với chứng khoán niêm yết hoặc đăng ký giao dịch, thuế vẫn giữ ở mức 0,1% trên giá trị mỗi lần giao dịch như hiện hành, do các giao dịch này có tính minh bạch và diễn ra thường xuyên trên thị trường.

Riêng đối với chuyển nhượng chứng khoán phái sinh, tại dự thảo Nghị định đề xuất giao Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định chi tiết (thống nhất với nội dung quy định về chứng khoán phái sinh của tổ chức, doanh nghiệp cũng đang quy định tại Thông tư về thuế thu nhập doanh nghiệp).

Về kê khai, nộp thuế, dự thảo Nghị định đề xuất quy định cá nhân có thu nhập từ chuyển nhượng vốn thực hiện kê khai, nộp thuế theo quy định. Đối với chuyển nhượng chứng khoán thì các tổ chức trả thu nhập phải thực hiện khấu trừ thuế, khai và nộp số thuế đã khấu trừ theo thuế suất 0,1% trên giá chuyển nhượng và quy định cụ thể việc khấu trừ thuế, khai thuế thay và nộp thuế thay trong một số trường hợp cụ thể. Các nội dung này cơ bản kế thừa các quy định hiện hành.

Việc áp dụng mức thuế cao hơn đối với cổ phần chưa niêm yết được kỳ vọng sẽ thúc đẩy doanh nghiệp đăng ký giao dịch, niêm yết trên thị trường chứng khoán, qua đó nâng cao tính minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư.