Bí thư Trần Lưu Quang: Thành bại của cơ chế mới được quyết định tại 168 xã, phường, đặc khu

Ngày 26/8, Thành ủy TP.HCM tổ chức Hội nghị quán triệt và triển khai thi hành Luật Phát triển đô thị, đánh dấu bước chuyển mình mang tính lịch sử cho đô thị đặc biệt này.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, Luật Phát triển đô thị được xây dựng riêng để phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số của đất nước. Trong đó, TP.HCM được định hình là hạt nhân điều phối toàn bộ vùng đô thị đặc biệt và vùng Đông Nam Bộ.

Điểm nhấn mang tính "xương sống" của đạo luật này là 7 nhóm chính sách đặc thù và vượt trội, giải quyết triệt để các điểm nghẽn tồn đọng lâu nay.

Cụ thể, về tổ chức bộ máy và công vụ: Thành phố được quyền tự chủ quyết định tăng thêm tổng số lượng biên chế công chức, viên chức không quá 20% so với định mức Trung ương giao.

Quy hoạch và không gian phát triển: Thay vì nhiều tầng nấc, thành phố lập duy nhất một quy hoạch tổng thể. HĐND TP.HCM được phân cấp mạnh mẽ để quyết định quy hoạch không gian ngầm, không gian tầm thấp và tầm cao, khai thác triệt để tài nguyên lòng đất và bầu trời. Thêm vào đó, địa phương được quyền chủ động chỉ định chủ đầu tư nhà ở xã hội và nhà lưu trú trên quỹ đất công.

Kinh tế và thương mại tự do: Luật cho phép thành lập và điều chỉnh ranh giới khu thương mại tự do gắn với cảng biển quốc tế. Các nhà đầu tư nước ngoài tại đây được miễn thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế và không bắt buộc phải có sẵn dự án đầu tư.

Đổi mới sáng tạo và công nghệ: Thiết lập khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đối với các công nghệ hoàn toàn mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và mô hình kinh tế số chưa từng có tiền lệ.

Văn hóa, xã hội và đời sống: Trao quyền quy định ưu đãi đặc thù cho kinh tế ban đêm, đồng thời triển khai cơ chế đặt hàng, đấu thầu sáng tác các tác phẩm nghệ thuật có giá trị tư tưởng cao.

Tăng tốc triển khai, không thụ động chờ hướng dẫn

Tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được khẳng định việc triển khai thi hành luật vừa là vinh dự, vừa là áp lực lớn. Ngay sau khi Quốc hội thông qua, Ban Thường vụ Thành ủy đã ban hành Chỉ thị số 22, UBND TP.HCM ban hành kế hoạch thực hiện, đồng thời phát động phong trào thi đua "30 ngày đêm".

Phương châm hành động được quán triệt xuyên suốt là "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả". Lãnh đạo thành phố yêu cầu chuyển đổi toàn diện từ tư duy quản lý sang tư duy "kiến tạo phát triển và hỗ trợ", tuyệt đối phòng chống tham nhũng, lợi ích nhóm trong quá trình nội luật hóa các quy định.

Kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đưa ra thông điệp, giá trị lớn nhất của Luật Phát triển đô thị trước hết nằm ở sự thay đổi cách nhìn và tư duy phát triển. Điều quan trọng nhất trong giai đoạn này nằm ở tốc độ và hiệu năng triển khai. Thành phố được phép chủ động thực hiện ngay mà không cần chờ đợi nghị định hướng dẫn từ Trung ương.

Bí thư Thành ủy yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên ở từng vị trí công tác phải trả lời thấu đáo 3 câu hỏi, luật trao cho cơ quan chúng ta quyền hạn gì? Với quyền hạn đó, chúng ta tạo ra sản phẩm cụ thể nào? Nếu không làm hoặc làm không hiệu quả, ai sẽ chịu trách nhiệm?

Nhằm đảm bảo luật đi vào cuộc sống tại 168 xã, phường, đặc khu, lãnh đạo Thành ủy TP.HCM nêu rõ, thành phố kiên quyết yêu cầu rời vị trí đối với những cán bộ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, sợ sai và giữ an toàn bằng cách "không làm gì cả".

Ngược lại, thành phố cam kết bảo vệ đến cùng những cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung. Mọi nỗ lực thực thi công vụ sẽ không còn cảm tính mà được đo lường chặt chẽ qua 3 kênh, gồm: Hệ thống chỉ số đánh giá năng lực và sản phẩm đầu ra (KPI); đánh giá của tổ chức, lãnh đạo, đồng nghiệp và quan trọng nhất là sự tín nhiệm từ người dân và doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND TP.HCM được giao nhiệm vụ tập trung cụ thể hóa 240 nội dung phân quyền bằng 105 văn bản pháp lý địa phương (gồm 73 Nghị quyết của HĐND và 32 Quyết định của UBND). Toàn bộ hệ thống hành chính đang chạy đua với thời gian để đưa Luật Phát triển đô thị chính thức đi vào cuộc sống từ ngày 1/10/2026.