Bản quyền Ngoại hạng Anh: Cuộc chơi hơn nửa tỷ USD

Ngoại hạng Anh mùa giải 2026/27 đang cận kề. Tại Việt Nam, đây là mùa đầu tiên FPT Play nắm quyền phân phối trọn vẹn giải đấu, sau khi tiếp quản bản quyền từ ngày 1/1/2026.

Phía sau FPT Play là Jasmine International Public Company Limited (JAS), doanh nghiệp Thái Lan sở hữu quyền Ngoại hạng Anh tại Việt Nam thông qua công ty con JAS Jasmine International (Hong Kong).

Trước đó, JAS đã thực hiện một thương vụ lớn khi giành độc quyền phát sóng Premier League và FA Cup tại Thái Lan, Lào và Campuchia trong 6 mùa, từ 2025/26 đến 2030/31.

Các tài liệu tài chính của JAS hé lộ khá rõ bài toán kinh tế phía sau cuộc chơi bản quyền: doanh nghiệp phải bỏ ra bao nhiêu tiền, cần bao nhiêu thuê bao để hòa vốn và kiếm tiền bằng cách nào.

Thương vụ hơn nửa tỷ USD, cần gần 891.000 thuê bao để hòa vốn

Cuối năm 2024, JAS giành quyền phát sóng Premier League và FA Cup tại Thái Lan, Lào và Campuchia với tổng giá trị 559,98 triệu USD, tương đương khoảng 19,17 tỷ baht tại thời điểm công bố.

Theo JAS, hợp đồng kéo dài 6 mùa, từ 2025/26 đến 2030/31.

Quy mô của thương vụ đặc biệt đáng chú ý nếu đặt cạnh chính doanh nghiệp. Trong hồ sơ trình cổ đông, giá trị giao dịch tương đương khoảng 117,82% tổng tài sản của JAS theo BCTC hợp nhất quý II/2024 được sử dụng làm cơ sở tính toán.

Tuy nhiên, giá mua bản quyền chưa phải toàn bộ chi phí.

Theo báo cáo của đơn vị tư vấn tài chính độc lập (IFA), nếu cộng thêm chi phí kỹ thuật, thuế khấu trừ và một số chi phí tài chính, tổng vốn đầu tư dự kiến cho dự án trong giai đoạn 2024-2030 có thể lên tới khoảng 21,91 tỷ baht.

Với JAS, bản quyền Ngoại hạng Anh vì thế không đơn thuần là một khoản chi mua nội dung mà gần như một dự án đầu tư dài hạn, có vốn đầu tư, chi phí vốn và dòng tiền được tính toán trong nhiều năm.

Một trong những dữ liệu đáng chú ý nhất nằm trong mô hình tài chính của IFA.

Theo kịch bản cơ sở, dự án có thể tạo ra giá trị hiện tại ròng (NPV) khoảng 5,89 tỷ baht. Để NPV bằng 0, dự án cần khoảng 890.743 thuê bao mỗi năm.

Con số này thấp hơn đáng kể so với mục tiêu kinh doanh mà JAS từng đặt ra.

Khi ký hợp đồng Premier League, doanh nghiệp đặt mục tiêu đạt 3 triệu thuê bao trong năm đầu tiên và kỳ vọng doanh thu hơn 10 tỷ baht.

Dù vậy, hai con số không hoàn toàn tương đồng. Mốc gần 891.000 thuê bao là điểm hòa vốn được IFA xây dựng trên một tập hợp giả định tài chính, trong khi 3 triệu thuê bao là mục tiêu kinh doanh do JAS công bố.

Điều đáng chú ý hơn là bản quyền Premier League không chỉ được khai thác từ phí thuê bao.

Theo mô hình của IFA, doanh thu còn đến từ bán lại quyền phát sóng cho truyền hình miễn phí, quảng cáo trên video highlight và tài trợ.

Trong dự báo năm 2026, tổng doanh thu dự án có thể đạt khoảng 6,81 tỷ baht, trong đó thuê bao chiếm phần lớn với khoảng 5,61 tỷ baht; phí bản quyền từ truyền hình miễn phí khoảng 1,08 tỷ baht; phần còn lại đến từ quảng cáo và tài trợ.

Các con số này là dự báo của IFA tại thời điểm thẩm định, không phải kết quả kinh doanh thực tế của JAS.

Như vậy, một gói bản quyền bóng đá có thể được thương mại hóa nhiều lần thay vì chỉ thu tiền trực tiếp từ người xem.

Doanh thu tăng mạnh nhưng vẫn lỗ, cuộc chơi phía sau màn hình

Premier League bắt đầu được JAS khai thác từ tháng 8/2025.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, JAS cho biết tổng doanh thu năm 2025 đạt khoảng 6,78 tỷ baht, tăng 76% so với năm trước.

Tuy nhiên, chi phí bản quyền cũng tạo áp lực đáng kể.

Tại ngày 30/9/2025, khoản trả trước bản quyền Premier League trên bảng cân đối kế toán đã lên tới khoảng 4,93 tỷ baht, chiếm khoảng 26% tổng tài sản, tăng mạnh so với mức 1,37 tỷ baht cuối năm 2024.

Theo dữ liệu của Sở Giao dịch Chứng khoán Thái Lan, cả năm 2025 JAS ghi nhận doanh thu khoảng 6,77 tỷ baht nhưng lỗ ròng hơn 502 triệu baht.

Sang quý I/2026, doanh thu theo BCTC đạt khoảng 1,45 tỷ baht, trong khi lỗ ròng khoảng 726 triệu baht.

Đáng chú ý, JAS cho biết đã bắt đầu ghi nhận doanh thu sublicensing Premier League tại Việt Nam trong quý này.

Khác với Thái Lan, nơi JAS trực tiếp xây dựng thị trường thuê bao, doanh nghiệp lựa chọn mô hình sublicensing tại Việt Nam.

JAS HK nắm quyền Premier League tại Việt Nam trong khoảng 5,5 mùa, từ ngày 1/1/2026 đến hết mùa 2030/31. FPT Telecom, thông qua FPT Play, đảm nhiệm phân phối.

Tại ĐHĐCĐ thường niên tháng 5/2026, lãnh đạo JAS hé lộ thêm cấu trúc tài chính của thỏa thuận.

CEO Soraj Asavaprapha cho biết đơn vị nhận sublicense tại Việt Nam trả phí bản quyền cố định hàng năm cho JAS. Ngoài khoản này, JAS còn có quyền nhận chia sẻ doanh thu nếu doanh thu thuê bao và quảng cáo vượt các ngưỡng đã thỏa thuận.

CFO Vorraphan Chunpen cho biết khoản phí cố định từ FPT đủ bù phần copyright fee JAS phải trả cho FAPL liên quan đến thỏa thuận tại Việt Nam. Nếu doanh thu của FPT vượt ngưỡng, JAS sẽ nhận thêm phần chia sẻ theo tỷ lệ hai bên thống nhất.

Cấu trúc này giúp JAS giảm đáng kể rủi ro.

Thay vì tự xây dựng mạng lưới phân phối và trực tiếp tìm kiếm người dùng tại Việt Nam, doanh nghiệp dựa vào một đối tác địa phương đã có sẵn hạ tầng viễn thông và tập khách hàng lớn.

FPT Telecom lại có động lực khác.

Năm 2025, khối Viễn thông của FPT - gồm dịch vụ viễn thông và nội dung số - đạt doanh thu 19.507 tỷ đồng, tăng 10,8%; lợi nhuận trước thuế khoảng 4.364 tỷ đồng, tăng 21,6%.

FPT Play vì thế không chỉ là một nền tảng xem truyền hình độc lập. Dịch vụ nằm trong hệ sinh thái gồm Internet băng rộng, truyền hình, nội dung số và hạ tầng viễn thông.

Ngoại hạng Anh có thể trở thành một loại "nội dung neo", giúp FPT không chỉ bán gói xem bóng đá mà còn giữ chân khách hàng Internet, bán combo dịch vụ và khai thác quảng cáo.

Cấu trúc JAS - FPT cho thấy bản quyền bóng đá đang dần vượt khỏi mô hình truyền thống "nhà đài mua quyền để phát sóng".

Một doanh nghiệp có thể mua quyền ở cấp khu vực, sau đó bán lại cho đối tác tại từng thị trường; nội dung tiếp tục được thương mại hóa thông qua thuê bao, quảng cáo, tài trợ và các dịch vụ đi kèm.

Với JAS, mục tiêu là thu hồi khoản đầu tư bản quyền trị giá hàng trăm triệu USD bằng nhiều nguồn doanh thu và nhiều thị trường.

Còn với FPT, bài toán là biến quyền phân phối Ngoại hạng Anh thành thuê bao, quảng cáo và giá trị cộng thêm cho hệ sinh thái viễn thông.

Khi Ngoại hạng Anh 2026/27 khởi tranh, một cuộc cạnh tranh khác vì thế cũng diễn ra phía sau màn hình - nơi mỗi trận đấu không chỉ là sản phẩm giải trí, mà còn là một phần của bài toán thuê bao, bản quyền và dòng tiền trị giá hàng trăm triệu USD.