Bài học kinh nghiệm giúp giải ngân vốn đầu tư công vượt kế hoạch được giao

Chiều 9/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026, kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ tới các địa phương.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tổng số vốn năm 2025 được Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư cho các bộ, cơ quan Trung ương là 902.075,555 tỷ đồng (nếu cộng thêm kế hoạch vốn cân đối địa phương giao tăng và kế hoạch các năm trước chuyển sang thì tổng số vốn cần giải ngân là 1.166.535,8 tỷ đồng).

Giải ngân từ đầu năm đến ngày 31/12/2025 là 755.141,6 tỷ đồng, đạt 83,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Như vậy, số kế hoạch vốn năm 2025 còn lại phải giải ngân đến 31/01/2026 để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao là 146.933,955 tỷ đồng.

Năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã giao kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách nhà nước cho các bộ, cơ quan Trung ương là hơn 995.000 tỷ đồng (đã bao gồm 5% tiết kiệm chi đầu tư vốn ngân sách Trung ương để bổ sung cho Bộ Xây dựng thực hiện dự án Đường sắt cao tốc Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng).

Để có thể giải ngân gần 1 triệu tỷ đồng như kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, các địa phương, Bộ, ngành có kết quả giải ngân tốt trong năm 2025 đã cùng chia sẻ bài học kinh nghiệm trong công tác giải ngân như: Lập Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng, chủ động tìm nguồn vật liệu xây dựng hay thực hiện cơ chế 'làn xanh' khi làm thủ tục với các dự án trọng điểm....

Là một trong những địa phương có kết quả giải ngân đầu tư công tốt nhất, Ninh Bình được giao số vốn là gần 76.000 tỷ đồng và đạt tỷ lệ giải ngân lên đến 144%. Ông Trần Huy Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình cho biết, để có được kết quả giải ngân như trên, Ninh Bình đã làm rất kỹ từ khâu chuẩn bị đầu tư cho đến giải phóng mặt bằng cho các dự án, trong đó, đặc biệt quan tâm đến việc bố trí tái định cư cho người dân, thu hồi đất và chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp.

Với công tác chuẩn bị dự án trước khi triển khai, Ninh Bình chú trọng vào khâu tuyển chọn đơn vị tư vấn, lựa chọn nhà thầu chất lượng đảm bảo các điều kiện năng lực thi công, năng lực tài chính. Với công tác giải phóng mặt bằng, tỉnh thành lập Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng của tỉnh, trong quá trình thực hiện, Ban chỉ đạo sẽ linh hoạt chuyển đổi mục đích sử dụng đất từng phần hoặc theo từng giai đoạn để đảm bảo tiến độ bàn giao mặt bằng cũng như bàn giao đất tái định cư cho người dân.

Về vấn đề đảm bảo vật liệu xây dựng cho các dự án hạ tầng, Ninh Bình đã khảo sát kỹ lưỡng nguồn cung vật liệu tại địa phương ngay từ khâu lập dự án. Hiện nay chỉ có vật liệu đá là sẵn có, còn cát và đất san lấp không đủ nên tỉnh phải chủ động làm việc với các địa phương lân cận như Thanh Hóa, Hòa Bình hỗ trợ nguồn cung cát, đất cho Ninh Bình.

Trong quá trình thực hiện các dự án, Ninh Bình tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc các đơn vị liên quan bằng các cuộc họp giao ban tiến độ định kỳ hàng tuần, hàng tháng nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, không để dự án bị chậm tiến độ. Công tác giải ngân cũng được các đơn vị thực hiện nhanh chóng ngay khi có đủ khối lượng nghiệm thu, có vấn đề phát sinh tỉnh sẽ tổ chức cuộc họp xem xét xử lý và phân cấp đúng thẩm quyền nhằm tháo gỡ khó khăn nhanh nhất.

Bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ, giám sát thực hiện và tháo gỡ khó khăn, Ninh Bình cũng linh hoạt trong việc điều chuyển, phân bổ vốn đầu tư công, tập trung cho các dự án tiến độ đang tốt để đẩy nhanh việc giải ngân.

"Sang năm 2026, Ninh Bình xác định là năm có ý nghĩa quan trọng, năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp và kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm (2026-2030) cần sự tập trung và quyết tâm lớn để thực hiện các nhiệm vụ ngay từ đầu năm. Ninh Bình cam kết trong năm 2026 tiếp tục duy trì kết quả đã đạt được và phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công được Chính phủ giao", ông Trần Huy Tuấn cam kết với Thủ tướng.

Hà Nội: Áp dụng cơ chế thủ tục "làn xanh" với các dự án trọng điểm

Với tổng số vốn đầu tư công rất lớn (hơn 103.000 tỷ đồng), TP Hà Nội đã hoàn thành việc giải ngân vượt kế hoạch trong năm 2025 và là một trong số những địa phương thực hiện công tác giải ngân vốn đầu tư công tốt nhất cả nước.

Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Xuân Sáng cho biết, Hà Nội đã xác định giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Thủ đô. Ngay từ đầu năm, Thành phố đã hành động với quyết tâm cao nhất, ban hành các kế hoạch, chỉ thị, xác định rõ lộ trình, trách nhiệm cho từng chủ đầu tư, dự án. Nhờ đó, kết quả giải ngân năm 2025 đã đạt kết quả cao nhất từ trước đến nay về giá trị tuyệt đối.

Đến hết ngày 31/12/2025, lũy kế giải ngân của TP Hà Nội đạt hơn 89.000 tỷ đồng, bằng 106,8% kế hoạch Thủ tướng giao và 86,2% kế hoạch Thành phố giao. Dự kiến đến hết ngày 31/1/2026, Hà Nội giải ngân đạt khoảng 117,7% kế hoạch Thủ tướng giao và 95% kế hoạch Thành phố.

Trong năm, TP Hà Nội đã khởi công hàng loạt các công trình lớn, quan trọng trong và ngoài ngân sách nhằm góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế Thủ đô và các vùng lân cận. Bên cạnh khởi công 2 dự án lớn (Dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng và Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị thể thao Olympic), thành phố đã quyết liệt chỉ đạo, triển khai nhiều dự án hạ tầng khung quan trọng của Thành phố như: Khởi công các cây cầu huyết mạch (như cầu Vân Phúc, cầu Ngọc Hồi, cầu Thượng Cát, cầu Trần Hưng Đạo…), tuyến đường sắt số 5 đoạn Văn Cao - Hòa Lạc,…

Ông Nguyễn Xuân Sáng cho biết, bài học kinh nghiệm đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công là sự quyết liệt chỉ đạo, điều hành kế hoạch đầu tư công ngay từ đầu năm. Ban hành kế hoạch giải ngân chi tiết từng dự án, từng đầu mối, chủ đầu tư và định kỳ tổ chức giao ban về tiến độ giải ngân xây dựng cơ bản toàn thành phố; áp dụng cơ chế "làn xanh" trong thủ tục đầu tư công đối với các dự án trọng điểm.

TP Hà Nội đã huy động, phát huy sức mạnh, sự vào cuộc quyết liệt của cấp uỷ, chính quyền các cấp trong công tác giải phóng mặt bằng; điển hình là trong năm 2025, đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng dự án Vành đai 1 vướng mắc từ nhiều năm.

Quyết liệt triển khai các chủ trương, chính sách lớn của Trung ương về thực hiện sắp xếp chính quyền 2 cấp; các cơ chế đặc thù cho Hà Nội tại Luật Thủ đô, các Nghị quyết của Quốc hội số 258/2025 ngày 11/12/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ Đô; số 188/2025 ngày 19/2/2025 về một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị;...

Đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền cho cấp xã, phường để tăng tính chủ động, phát huy tính tự chủ, tự chịu trách của cơ sở. Thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, Thành phố đã giao toàn bộ thẩm quyền của cấp quyết định đầu tư, điều chỉnh dự án, quyết toán... cho cấp xã đối với các dự án đã được cấp huyện phê duyệt trước đây.

Điều hành linh hoạt vốn đầu tư công, đảm bảo bố trí đủ, kịp thời vốn triển khai các các dự án; kiên quyết cắt giảm kế hoạch vốn từ dự án giải ngân thấp sang dự án giải ngân tốt hơn.

"Năm 2026, Hà Nội xác định giải ngân đầu tư công tiếp tục là động lực then chốt để Thủ đô bứt phá, phấn đấu tăng trưởng GRDP hai con số. Kế hoạch vốn năm 2026 của thành phố là 126.000 tỷ đồng; đến nay, đã thực hiện phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án đúng quy định, chỉ đạo của Trung ương", Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Xuân Sáng thông tin.

Bộ Xây dựng: Cam kết giải ngân trên 95% trước 31/1/2026

Năm 2025, Bộ Xây dựng được giao 74.320 tỷ đồng vốn đầu tư công. Tính đến hết 31/12/2025, Bộ đã giải ngân được khoảng 76,6%. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy cho biết, trong năm 2025, do diễn biến cực đoan của thời tiết, Bộ Xây dựng đã chủ động linh hoạt điều hành công việc ngoài hiện trường và tập trung giải ngân vào 2 tháng cuối năm khi đã đủ khối lượng nghiệm thu.

"Trong 9 ngày từ 31/12/2025 đến hôm nay 9/1/2026, Bộ Xây dựng đã giải ngân được thêm 14.000 tỷ đồng và tỷ lệ giải ngân hiện tại đang là 90,4%. Từ nay đến hết năm tài chính (31/1/2026), Bộ Xây dựng cam kết giải ngân 95% tổng số vốn đầu tư công được giao và phấn đấu giải ngân 100% vốn như chỉ đạo của Thủ tướng", Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy khẳng định.

Thông tin thêm, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết, sang năm 2026, Bộ Xây dựng được giao số vốn đầu tư công là hơn 133.000 tỷ đồng. Hiện, Bộ đã thực hiện phân bổ toàn bộ số vốn cho các chủ đầu tư và cũng đã ban hành chỉ thị cũng như kế hoạch triển khai giải ngân toàn bộ 100% vốn đầu tư công trong năm 2026.