Apple xác nhận người kế nhiệm Tim Cook: John Ternus là ai?

Trong bối cảnh quy mô vận hành ngày càng phức tạp, Apple buộc phải chuẩn bị sớm cho quá trình chuyển giao quyền lực dù Tim Cook chưa có kế hoạch rời vị trí đứng đầu trong ngắn hạn. Việc lựa chọn Ternus phản ánh chiến lược kế thừa có tính toán, nhằm đảm bảo đủ thời gian để cả cá nhân lẫn tổ chức thích nghi với vai trò lãnh đạo mới.

Từ kỹ sư cơ khí đến "người kế vị Apple"

Sinh ra tại California, Ternus tốt nghiệp Đại học Pennsylvania năm 1997 với bằng kỹ sư cơ khí. Ngay từ thời sinh viên, ông đã tham gia các dự án mang tính ứng dụng cao, trong đó có cánh tay cơ học hỗ trợ người khuyết tật điều khiển bằng chuyển động đầu - một ý tưởng sớm cho thấy tư duy kết hợp giữa kỹ thuật và trải nghiệm người dùng.

Sau khi ra trường, ông làm việc tại Virtual Research Systems, một startup trong lĩnh vực thực tế ảo (VR), trước khi gia nhập Apple năm 2001. Những kinh nghiệm ban đầu này sau đó được xem là có liên hệ trực tiếp với các sản phẩm như Vision Pro hay các thiết bị đeo thông minh mà Apple phát triển nhiều năm sau.

Gia nhập Apple ở vị trí kỹ sư thiết kế sản phẩm, Ternus nhanh chóng tham gia vào các dự án phần cứng quan trọng, bao gồm màn hình Apple Cinema Display. Chỉ sau vài năm, ông đã được bổ nhiệm vị trí quản lý và bắt đầu xây dựng phong cách lãnh đạo gần gũi với đội ngũ - thay vì mô hình quản trị tập trung.

Đến năm 2005, ông dẫn dắt nhóm phát triển iMac dòng G5, đồng thời tích lũy kinh nghiệm làm việc với chuỗi cung ứng tại châu Á - yếu tố then chốt trong mô hình sản xuất của Apple. Bước ngoặt lớn đến vào năm 2013 khi Ternus trở thành Phó Chủ tịch phụ trách kỹ thuật phần cứng, trực tiếp hỗ trợ Dan Riccio. Trong vai trò này, ông không chỉ quản lý dòng Mac mà còn phụ trách iPad - sản phẩm mà ông đã tham gia phát triển qua mọi thế hệ.

Ternus được cho là một trong những người thúc đẩy việc ra đời iPadOS, khi nhận thấy iOS không còn khai thác hết tiềm năng phần cứng của iPad. Ông cũng đóng vai trò trong việc phát triển Apple Pencil, cũng như các tính năng sạc và kết nối từ tính.

Ngoài ra, ông tham gia vào nhiều sản phẩm chủ lực khác như iPhone 12, AirPods và việc tích hợp cảm biến LiDAR vào các phiên bản iPhone cao cấp - một quyết định nhằm tối ưu chi phí nhưng vẫn giữ được giá trị công nghệ cho nhóm khách hàng mục tiêu.

Đáng chú ý, Ternus là một trong những nhân tố chủ chốt trong quá trình chuyển đổi Mac từ chip Intel sang Apple Silicon, đánh dấu bước ngoặt chiến lược giúp Apple kiểm soát toàn bộ chuỗi công nghệ lõi. Năm 2021, sau khi Dan Riccio rời vị trí, Ternus được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng - một trong những vai trò quan trọng nhất tại Apple, trực tiếp báo cáo cho CEO.

Ông chịu trách nhiệm toàn bộ các dòng sản phẩm phần cứng, từ iPhone, iPad, Mac đến AirPods, đồng thời đóng vai trò đại diện chính của Apple trong các sự kiện ra mắt và truyền thông sản phẩm. Từ thời điểm này, Ternus dần trở thành gương mặt quen thuộc trước công chúng, thể hiện rõ định hướng chiến lược của Apple trong việc kết hợp chặt chẽ giữa phần cứng và phần mềm.

Thành công và những tranh cãi

Dù có hồ sơ ấn tượng, sự nghiệp của Ternus không thiếu những tranh cãi. Ông từng ủng hộ các quyết định gây tranh luận như Touch Bar trên MacBook Pro hay bàn phím Butterfly - những sản phẩm sau đó bị chỉ trích và phải loại bỏ.

Ông cũng được cho là có xu hướng cân nhắc chi phí chặt chẽ, đôi khi gây căng thẳng với bộ phận thiết kế. Trong dự án HomePod, Ternus từng phản đối việc tích hợp camera nhằm hạn chế chi phí phát triển.

Một số sự cố quản trị cũng được ghi nhận, như trong quá trình xử lý lỗi kết nối âm thanh của Vision Pro, khi cách tiếp cận truy trách nhiệm của ông gây phản ứng nội bộ. Tuy vậy, những trường hợp này được xem là ngoại lệ so với phong cách lãnh đạo thường ngày mang tính hỗ trợ và trao quyền.

Từ năm 2025, vai trò của Ternus tiếp tục được mở rộng khi Apple tái cấu trúc mảng trí tuệ nhân tạo sau những trì hoãn trong dự án Apple Intelligence. Đội ngũ robot và một số chức năng trước đây thuộc AI được chuyển về dưới quyền quản lý phần cứng.

Đến đầu năm 2026, ông tiếp tục đảm nhận vai trò “nhà tài trợ điều hành” cho bộ phận thiết kế - dù không trực tiếp lãnh đạo như thời Jony Ive, nhưng tham gia sâu hơn vào các quyết định chiến lược liên quan đến cả phần cứng và phần mềm. Những động thái này được giới phân tích xem là tín hiệu rõ ràng cho thấy Ternus đang được chuẩn bị cho vị trí CEO.

Ở tuổi 50, Ternus được đánh giá là ứng viên lý tưởng về độ tuổi và thời gian đảm nhiệm, trong bối cảnh Apple thường duy trì CEO trong khoảng một thập kỷ. Nếu Steve Jobs đại diện cho triết lý thiết kế và Tim Cook nổi bật với năng lực vận hành, thì Ternus có thể đánh dấu giai đoạn Apple tập trung sâu hơn vào công nghệ lõi và đổi mới phần cứng.

Với sự ủng hộ nội bộ mạnh mẽ, kinh nghiệm toàn diện từ thiết kế đến sản xuất, cùng khả năng giao tiếp trước công chúng ngày càng hoàn thiện, Ternus được xem là lựa chọn mang tính kế thừa ổn định nhưng vẫn mở ra khả năng chuyển hướng chiến lược. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ ngày càng phụ thuộc vào đổi mới sản phẩm và kiểm soát chuỗi giá trị, việc Apple đặt cược vào một lãnh đạo xuất thân từ kỹ thuật phần cứng có thể phản ánh ưu tiên mới: xây dựng lợi thế cạnh tranh từ nền tảng công nghệ cốt lõi, thay vì chỉ dựa vào thiết kế hay vận hành.

Apple vừa chính thức công bố kế hoạch chuyển giao quyền lực cấp cao, theo đó Tim Cook sẽ rời vị trí Giám đốc điều hành vào cuối mùa hè năm nay, nhường lại vai trò cho John Ternus.

Trong thông báo phát đi đêm 20/4 theo giờ Hà Nội, tập đoàn cho biết quyết định này đã được Hội đồng quản trị thông qua với sự đồng thuận tuyệt đối, sau một quá trình chuẩn bị kế nhiệm được triển khai có hệ thống và kéo dài nhiều năm.

Theo kế hoạch, Cook sẽ phối hợp chặt chẽ với ông Ternus để đảm bảo quá trình chuyển giao diễn ra liền mạch, dự kiến hoàn tất vào ngày 1/9. Sau khi rời vị trí CEO, Tim Cook sẽ đảm nhận vai trò Chủ tịch điều hành, tiếp tục hỗ trợ một số hoạt động chiến lược của công ty, đồng thời duy trì tương tác với các nhà hoạch định chính sách trên phạm vi toàn cầu.